Eser SEVİNÇ

Kullandığım Not Alma Uygulamaları

Eser SEVİNÇ — Mon, 14 Sep 2026 00:00:00 GMT

This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/kullandigim-not-alma-uygulamalari/

Yazılım sektöründe İş Analisti ve Proje Yöneticisi olarak çalışırken, gün içerisinde sürekli bir bilgi akışı, toplantı trafiği ve proje detaylarıyla karşı karşıya kalıyorum. İş hayatında verimliliği sağlamanın ve kişisel yaşamda zihinsel berraklığı korumanın en etkili yolu ise doğru bir not alma sistemi kurmaktan geçiyor.

Özellikle iş hayatına yeni başlayanların bu konuda gerek deneyimsizlikten gerekse de iş hayatının dinamiklerinin henüz farkında olmadıklarından dolayı, çoğu zaman doğru bir şekilde not almayı geçtim, not bile tutmadıklarını gözlemledim.

Bana bağlı çalışan personellere ilk tavsiyem çalıştıkları her konuda sistematik bir şekilde not almaları oldu; zira işler çoğaldıkça ve üzerinden zaman geçtikçe, hangi konu, ne zaman, nerede, ne için konuşulmuştu hatırlamak güçleşiyor.

Yazılarımda ve günlük hayatımda zaman yönetimine ve dijital araçları doğru şekilde kullanmaya sıkça değiniyorum. Bilgisayarımda ve mobil cihazlarımda tek bir araçla tüm ihtiyaçlarımı karşılamaya çalışmak yerine, kullanım senaryolarıma özel olarak seçtiğim not alma uygulamaları ile çalışmayı tercih ediyorum.

Bu yazıda; beyaz yaka çalışanlar ve öğrenciler için hem masaüstü hem de mobil süreçlerde hayatı kolaylaştıran, kişisel kullanımımda yer etmiş not uygulamalarını ve bunları nasıl kullandığımı yazmak istedim.

1. İş Yerinde Microsoft OneNote

İş hayatında toplantı yönetimi, proje takibi ve ekip içi bilgi paylaşımı oldukça kritiktir. Şirket ekosistemi ve kurumsal yapı gereği iş yerinde ana not alma aracım Microsoft OneNote.

Neden İş Yerinde OneNote?

Hiyerarşik Yapı: "Salt dosya" mantığı yerine Not Defteri > Bölüm > Sayfa yapısı sunması, karmaşık projeleri parçalara bölmeyi kolaylaştırıyor.
Toplantı Notları Entegrasyonu: Outlook takvimi ve toplantı davetleriyle doğrudan entegre çalışarak toplantı katılanlarını, tarihini ve gündem maddelerini saniyeler içinde nota aktarmama olanak tanıyor.
Görsel ve Ekran Alıntıları: İş analizi süreçlerinde aldığım ekran görüntülerini, akış şemalarını ve dokümanları doğrudan sayfa üzerine sürükleyip üzerlerine hızlıca notlar alabiliyorum.

Nasıl Kullanıyorum? İş yerinde her proje için ayrı bir hiyerarşik alan oluşturuyorum. Günlük yapılacak işlerimi (To-Do), toplantı kararlarını ve teknik detayları OneNote üzerinde tutarak iş bilgisayarımdaki tüm süreci organize ediyorum.

2. Kişisel Notlar Joplin

Açık kaynak dünyasına ve kişisel mahremiyete önem veren bir teknoloji sever olarak, kişisel hayatımdaki fikirlerimi, blog taslaklarımı ve okuma notlarımı saklamak için Joplin'i tercih ediyorum.

Neden Kişisel Notlarda Joplin?

Markdown Desteği: Metinleri hızlı ve biçimlendirilmiş bir şekilde yazmama olanak tanıyan Markdown yapısı, blog yazıları ve denemeler hazırlarken büyük bir pratiklik sağlıyor.
Uçtan Uca Şifreleme (E2EE) ve Gizlilik: Notlarımın tamamen bana ait olmasını ve şifrelenmiş şekilde bulut servislerimde senkronize edilmesini önemsiyorum.
Çapraz Platform (Masaüstü & Mobil): Hem iş yeri bilgisayarım (windows) hem kişisel bilgisayarımda (Linux -openSUSE) hem de telefonumda(Android), aynı notlara erişebiliyorum.

Nasıl Kullanıyorum? Joplin; kişisel notlarım, kitap özetlerim, teknoloji araştırmalarım ve blog yazılarımın ana kütüphanesi konumunda. Olmadıkbir yerde aklıma gelen telefonumda başladığım bir yazıyı bilgisayarımda rahatlıkla tamamlayabiliyorum.

3. Anlık Fikirler İçin Telefonda Google Keep

Gün içinde aniden akla gelen bir fikir, hızlıca kaydedilmesi gereken bir alışveriş listesi veya geçici bir not için karmaşık klasör hiyerarşilerine gerek duymuyorum. Bu noktada Google Keep fazlası ile işimi görüyor.

Neden Hızlı Notlarda Google Keep?

Hız ve Sadelik: Dijital "Post-it" mantığıyla çalışması sayesinde uygulamayı açıp notu yazmak birkaç saniye sürüyor.
Etiket ve Renk Kodlaması: Karmaşık klasörler yerine renkler ve temel etiketler (#fikir, #acil, #liste) ile anlık düzen sağlanabiliyor.

Nasıl Kullanıyorum? Aklıma gelen anlık blog fikirlerini, gün içi hızlı anımsatmaları veya telefonumda yakaladığım bağlantıları geçici olarak Keep'e atıyorum. Haftalık düzenli aralıklarla Keep içerisindeki notları gözden geçirip kalıcı olanları Joplin veya OneNote'a aktarıyorum.

Kepp yerine açık kaynaklı bir uygulama kullanmak isterdim fakat uzun yıllardır bir alışkanlığım var ve alternatif olarak ne kullanabileceğimi çokta araştırmadım diyebilirim. Benim için önemli, olan mobilde keep gibi hızlı not alınabilir olması ve pc'den de aynı notlara erişebiliyor olmam. Veriyi de bulut üzerinden senkron edebiliyor olmalı. Böyle bir uygulama öneriniz var ise bana iletişim sayfasından veya mastodon üzerinden mesaj atabilirsiniz, memnuniyet duyarım, yazıyı da güncellerim :)

Not Alma Uygulamaları ile Nasıl Organize Oluyorum?

Farklı not alma uygulamaları kullanırken karmaşa yaşamamanın sırrı, her uygulamanın sınırlarını ve amacını net belirlemektir:

Google Keep: Anlık, hızlı ve geçici bilgiler
Microsoft OneNote: Kurumsal süreçleri, toplantıları ve iş projeleri
Joplin: Kişisel bilgileri, uzun yazıları ve öğrenim detaylarını kalıcı hale getirmek

Hem iş yaşamında hem de öğrencilik veya kişisel projelerde tek bir "mükemmel" not uygulaması aramak yerine, kendi ihtiyaçlarınıza uygun esnek bir ekosistem oluşturmak çok daha sürdürülebilirdir. Bilgisayarınızda ve mobil cihazlarınızda kuracağınız bu basit ama etkili 3'lü yapı, zihinsel yükünüzü hafifletip odağınızı an'a vermenizi sağlayacaktır.

Siz günlük hayatınızda hangi not alma uygulamalarını tercih ediyorsunuz? Kullanmıyor iseniz artık kullanmayı düşünüyor musunuz?

Deneyimlerinizi ve sisteminizi paylaşmaktan çekinmeyin! Bana iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Okumak Önemlidir, Sizi Geliştirir

Eser SEVİNÇ — Mon, 25 May 2026 00:00:00 GMT

This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/okumak-onemlidir-sizi-gelistirir/

Okumak, bize yalnızca kendi başımıza düşünemeyeceğimiz veya hayal kuramayacağımız şekillerde düşünme ve hayal kurma olanağı sağlamakla kalmaz, aynı zamanda başkalarının düşüncelerini okumamıza da olanak tanır.

Okuman benim için bir tür telepati ve meditasyon diyebilirim. Bu okuma eyleminin en saf tanımlarından birisi diyebilirim.

Bir yazarın ustalığı, kendisini metinden ne kadar çekebildiğiyle ölçülür. Gerçekten iyi bir yazar, kelimelerden öyle bir şeffaflık yaratır ki, okuyucu bir noktadan sonra okuduğunu unutur. Bu, yazarın aradan çekildiği ve okuyucunun doğrudan hikayenin içine düştüğü bir "büyü" anıdır. Ancak yazar ne kadar görünmez olursa olsun, yazı özünde bir başkasının iç dünyasının yankısıdır. Yazının asıl gücü, okuyucuya bir yabancının hayal gücünde nefes almanın ve dünyayı onun gözlerinden görmenin nasıl bir his olduğunu deneyimletmesidir.

Elbette bu iletişim, teknik bir veri aktarımı gibi kusursuz bir telepati değildir. En mükemmel betimlemelerle bile, iki farklı insan aynı metni okurken zihninde aynı tabloyu canlandırmaz. Yazar kelimeleri verir, okuyucu ise bu kelimeleri kendi anıları ve renkleriyle boyar. Bu durum, okumayı pasif bir kabullenişten çıkarıp, yazar ve okur arasında kurulan aktif bir ortaklığa dönüştürür.

Hikaye anlatıcılığı, saf bilginin veya teorik açıklamaların asla ulaşamayacağı bir derinliğe sahiptir. Karmaşık ve soyut fikirler, bir hikaye kalıbına döküldüğünde hem daha kolay anlaşılır hem de daha kalıcı hale gelir.

İyi kurgulanmış bir hikaye:

Okuyucuyu karakterin yerine koyar.
Bir fikrin sadece "ne" olduğunu değil, "nasıl hissettirdiğini" öğretir.
Soyut kavramları (adalet, keder, cesaret) somut birer deneyime dönüştürür.

Bir fikri soyut olarak anlamak, zihinsel bir kazanımdır; onu bir karakterle birlikte yaşamak ise ruhsal bir dönüşümdür.

Sonuç olarak okumak, bize sadece kendi başımıza asla düşünemeyeceğimiz yollar açmakla kalmaz; bizi kendi benliğimizin sınırlarından çıkarıp başkalarının gerçeğiyle tanıştırır. Bu sessiz telepati sayesinde, dünyayı sadece kendi penceremizden değil, binlerce farklı gözden görme ayrıcalığına erişiriz.

openSUSE üzerinde Google Antigravity Kurmak

Eser SEVİNÇ — Sat, 02 May 2026 00:00:00 GMT

This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/opensuse-google-antigravity-kurmak/

import { Code } from 'astro-expressive-code/components'

Antigravity'nin download sayfasında SUSE için verilen komutun çalışması için biraz değişiklik yapılması gerekiyor.

Öncelikle terminali açın ve aşağıdaki kodu çalıştırın

Depoyu /etc/zypp/repos.d dizinine eklemek için

BASH


Daha sonra paket önbelleğini güncelliyoruz
BASH

Son olarak Antigravity'i yükleyin
BASH



Telefonlar Birer Araçtır
Eser SEVİNÇ — Fri, 01 May 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/telefonlar-aractir/
 Telefonlar birer araçtır ve ilk çıkış noktası da birer araç olarak tasarlanmıştı ta ki telefonlar akıllanana kadar...
Sonra işler değişti...
80'li yıllarda evlerde telefonların yaygınlaşmaya başlamasını hayal meyal de olsa hatırlıyorum. Dedemin evinde çevirmeli telefon vardı, bize de tuşlu kırmızı bir telefon bağlanmıştı, büyük bir lükstü, uzaktaki birisinin sesini duymak. Çünkü telefonlar olmadan önce mektup ve kartpostal ile haberleşebiliyorduk ki bir mektubun yerine gitmesi ortalama bir ay olarak düşünebilirsiniz. Bugün iletişim hızını düşününce ne kadar uzun bir süre geliyor insanın kulağına. Düşünsenize birisi ile karşılıklı haberleşmenin süresi ilk mektup gönderenin açısından 2 ay o da en erken ihtimalle mektubunuza hemen yanıt dönüp, postaneye gidip mektubunu gönderir ise.
Daha sonra araç telefonları çıktı, bunlar pek yaygın değildi, genelde ultra lüks yaşayanlar ve gerçekten iş  insanlarının o maliyete katlanacağı bir araçtı.
Sonra cep telefonları çıktı, pahalıydı ama çalışan bir insanın ulaşabileceği bir mahiyetteydi.
Araç telefonları ve sonrasında yaygınlaşan cep telefonlarının asıl amacı hareket halinde iken telefon görüşmesi yapabilmek içindi. Bugünü düşündüğümüzde, cep telefonlarından en az beklediğimiz işlev hareket halinde iken telefon görüşmesi yapmak.
Cep telefonları ile birlikte telefon görüşmesine ilave olarak mesajlaşma diye bir şey de girdi hayatımıza.
Backberry telefonlar ile e-posta gönderme özelliği eklendi. iPhone, iPod'un temel özelliklerini cep telefonuna ekledi ve artık cep telefonu sadece telefon değil, müzik dinlediğimiz, fotoğraf çektiğimiz, not aldığımız, hesap makinesi olarak kullandığımız ve hatta haritalarla yol bulduğumuz bir araca dönüştü.
Eskiden yol bulmak zordu ama bulunuyordu bir şekilde, yollar ve trafik azdı, belirli noktalardan ilerlenerek bir şekilde bulabiliyorduk, ama artık haritalar olmadan bulmak neredeyse imkansız.
Neyse, sonra sosyal medya girdi hayatımıza ve telefonlar ile ilişkimiz bambaşka bir noktaya evrildi. Her geçen gün ekran bağımlısı olmaya başladık. Benim gibi telefonsuz hayatı da yaşamış olanlar bir şekilde bağımlılıktan kurtulmayı düşünebiliyor, bunun yollarını arıyor, bazen iç güdüsel olarak çözümler üretebiliyor ama telefonlu bir dünyaya doğmuş kişiler için bunun bağımlılık olduğunun farkına varmaları bile çok zor.
Ama endişelenmeyin, telefonları tekrar bir araç haline getirebiliriz ve bunu ihtiyaçlarımıza göre farklı seviyelerde yapabiliriz, tercih size kalmış durumda, bir seviye belirleyip seviyenizi arttırabilir ya da düşürebilirsiniz, bu nasıl yaşamak istediğinize bağlı.
Telefonu, tekrar telefon olarak kullanmaya dönebilirsiniz veya o kadar da değil temel ihtiyaçlarımı da telefonumdan hallede bilmeliyim de diyebilirsiniz ya da ben bağımlıyım ve bundan da zevk alıyorum da diyebilirsiniz.
İşte aşağıdaki yöntemler ile telefon ile ilişkinizi belirlemek için bazı sınırlar çizebilirsiniz.

Sadece Telefon: Telefon uygulaması ve Mesajlar uygulaması dışında tüm uygulamaları kaldırın. İnternet paketinizi iptal edin, ve store'dan "Snake 2" (veya benzeri) basit bir oyun yükleyin. 90'lardaki gibi bir hayat yaşayın.
  Alternatif: Akıllı telefondan tamamen vazgeçin ve basit tuşlu bir telefon edinin. Belki 3310 bulamayabilirsiniz ama asker telefonu denilen telefonlar mevcut.
Basit Telefon: Hâlâ temel olarak bir telefon olan ancak aynı zamanda günlük yaşamın temel ihtiyaçlarını karşılamanız için de size yardımcı olan bir telefon: Telefon ve Mesajlaşma (Whatsapp dahil) uygulaması, Saat uygulaması (Alarm ve Zamanlayıcı), Haritalar uygulaması, Müzik uygulaması, Notlar uygulaması, Takvim uygulaması, (evet, e-postayı dahil etmiyoruz, e-posta ile başka başka şeyler karşınıza zorunlu olarak çıkar, diğerlerinde hangi içeriğe gitmek istediğinizi siz seçiyorsunuz, e-postada size gelen e-posta karar veriyor)
Hayatı Kolaylaştıran Telefon: Basit Telefon uygulamalarının yanı sıra bir Tarayıcı uygulaması, Sesli Notlar uygulaması,, E-posta uygulaması ve Bankacılık uygulamalarını da içerir. Bu bir verimlilik aracıdır, işlerinizi kolaylaştırır ama sadece işlerinizi... Size alakanız olmayan bir içerik belki sadece e-postanız ile gelir, onda da sosyal medya hesaplarınızın olduğu e-postanızı kullanmamanızı ya da sosyal medya hesaplarınızdan e-postanıza gönderilen bildirimlerin hepsini kapatmanızı öneririm)
Son Model Akıllı Telefon: Sınır yok, her istediğini yapabilir, her uygulamayı yükleyebilirsiniz bağımlılık yapan sosyal medya uygulamalarıyla dolu ve çoğunlukla bağımlılık yaratan oyunlar ile çevrelenmiş mükemmel ultra süper bir akıllı telefon. Sonuç olarak, günümüz toplumunun dikkat odaklı beklentilerine uygun olarak kullanılıyor.

Yukarıdakilerden birisini seçebilirsiniz, bir üste veya bir alta geçebilirsiniz.
Burada dikkat edilecek nokta anlaşılmıştır diye düşünüyorum, bazı uygulamalardan vazgeçmeniz gerekir, biraz ondan biraz bundan bir şeyler ekleyeyim dediğiniz genelde bir üste kaymış olursunuz.
Ben şu an için telefonumu "Hayatı Kolaylaştıran Telefon" modunda kullanıyorum.
Çünkü işim gereği e-postalarıma anlık ulaşmam gerekiyor, teams ve onenote kullanmam gerekebiliyor.
Bunun haricinde, youtube'dan bir şeyler dinliyorum (izlemiyorum podcast türünde sadece dinlenebilecek içerikler), müzik dinliyorum, özellikle bankacılık işlemlerini çok kullanıyorum, whatsapp'dan tanıdıklarım ile mesajlaşıyorum, fotoğraf çekiyorum, rss okuyucumdan takip ettiğim blogların yazılarını okuyorum, e-kitap okuyorum, belki de vakit bulduğumda en çok yaptığım şeylerden birisi e-kitap okuyup arka planda müzik dinlemek oluyor, mesela oyun hiç yok telefonumda oyun oynamıyorum vb...
Tüm bunlara ve iyi niyetime rağmen yine de fazlaca telefon kullandığımı düşünüyorum. Bazen instagram uygulamasını kurup manyak gibi reels baktığım olmuyor değil. Sosyal medyalar için kimlik doğrulama zorunluluğu gelir ise, instagram hesabımı da kapatıyor olacağım.
Akıllı telefonlar artık bir çok konuda vazgeçilmezimiz noktasında olmasından kaynaklı bir araç, bu kadar çok kullanmamız da bu hiçte şaşırtıcı olmasa gerek.
Her şeye rağmen fazla kullandığımda, özellikle instagramda vakit geçirdiğimde, zamanımın boşuna akıp gittiğini hissediyorum, aklımın gereksiz şeylerle meşgul olup, içerik yazmada, resim yapmada yaratıcılığımı körelttiğini hissediyorum, spor yapabileceğim kadar süreyi telefon başında gereksiz şeyler tüketerek geçirmek vicdanımı rahatsız ediyor.
Son olarak ben olabildiğince boş şeyler ile vakit geçirmeden hayatımı kolaylaştıracak bir araç olarak kullanmaya özen gösteriyorum, belki bu içerik size de bazı noktalarda yardımcı olur.
Evet, doğru; telefonlar birer araçtır. Onları akıllıca kullanmak bizim elimizde!


Aynı Anda Birden Fazla Bir Şeyler Yapmanın Yoruculuğu ve An'a Odaklanmak
Eser SEVİNÇ — Sat, 25 Apr 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/coklu-gorevler-ve-ana-odaklanmak/
 Çalışırken genellikle birden fazla işe aynı anda bakma durumunda kalabiliyoruz. 
Bu işlerin doğası gereği doğru gibi görünse de aslında hatalı bir çalışma yöntemi, bu tamamen yanlış!
Uzun zamandır acil durumlar haricinde sadece yaptığım tek bir işe odaklanıyorum, odaklandığım işi tamamladıktan ya da ona ayırdığım zamanı doldurduktan sonra diğer bir işe geçiyorum.
Bilin bakalım ne oldu?
İşler daha hızlı ve daha problemsiz tamamlanmaya başladı.
Burada önemli olan öncelikli işlerin, zaman planının doğru yapılması ve gecikme yaşanmadan tamamlanması.
Her gecikme, iş planınızı yeniden oluşturmanıza neden olur, bu da ekstra zaman kaybı demektir. 
Bununla birlikte, işlerde yaşanan gecikmeler, çoklu görevleri de arkasından sürüyerek getirme potansiyeline sahiptir.
Aynı anda birden fazla işi halletmek, günümüzde bir yetenek gibi düşünülüyor. Aynı anda hem Teams'deki mesajlara yanıt dönüyorum, epostalarımı okuyorum, iş sistemindeki bir işi tamamlarken aynı zamanda youtubedan sevdiğim bir konu hakkında podcast diniyorum, ne kadar da zekiyim! diyor musunuz kendinize?
Akşam olup eve dönerken, bugün doğru düzgün bir şey yapmadığın halde kendini bitkin mi hissediyorsun?
Bunun sebebi çoklu görev mantığında çalışman olabilir, eğer bunu yaşıyor isen kendini gözlemle ve değişiklik yaparak sonuçları karşılaştır. Sürekli acil durum modunda çalışır isen kronik strese merhaba dersin.
Yazılım sektöründe bir işten başka bir işe geçmenin maliyeti vardır. Mevcut işi bırakmak, yeni işe odaklanmak, iyi tamamlamak, ve yarım bıraktığın işe yeniden odaklanmak. İşi yapmaktan daha çok odaklanmaya daha çok vakit ayırmış olabilirsin. 
Bu sadece yazılım sektörü için geçerli değil, aslında bir çok sektör için geçerli bir durum. 
İşler arasında geçiş yapmanın hem zaman hem de zihinsel maliyeti vardır, ne kadar çok işi aynı anda yapmaya çalışırsan bu maliyeti yüklenmiş olursun.
Yemek yerken youtube'dan bir şeyler izliyoruz, yürürken mesajlaşıyoruz veya sesli kitap dinliyoruz ve sohbet ederken bir sonraki programımızı hesaplıyoruz. Günümüzde ben de dahil olmak üzere hemen hemen herkes beklemeyi zaman kaybı olarak görüyor ve her boşluğu en iyi şekilde değerlendirmeye çalışıyor.
Paradoksal olarak, hayattaki en güzel anlar tam bir engelleme anından gelir.
Bu konu üzerine bir süredir kafa yoruyorum, 90'lı yıllarda yaşamış herkes 90'lı yılları özlemle ve hasretle anar, ben buna 2010'a kadar olan kısmı da dahil etmek istiyorum.
Ne zaman ki her şey hızlandı yaşamayı kaçırmaya başladık.
Bir süredir hayatı bilerek yavaşlatmaya başladım ve daha çok zevk aldığımı hissediyorum.
Yemek yerken artık bir şey dinlemiyorum, sadece yemek yiyorum.
Birisi konuşurken cevabımı hazırlamıyorum, sadece onun konuşmasını tamamen bitirmesini bekliyorum.
Sosyal medyayı neredeyse kullanmayı tamamen bıraktım diyebilirim.
Youtube'da daha az zaman geçiriyorum, gerçekten önemli bir konu var ise izliyor/dinliyorum.
Çay demlerken sadece çay demlemeye, spor yaparken sadece spor yapmaya, bisiklet sürerken sadece bisiklet sürmeye, yürürken sadece yürümeye odaklanıyorum. Sürekli telefona bakmıyor, işleri düşünmüyor, aynı anda birden fazla bir şeyler yapmamaya çabalıyorum ve hayat daha yavaş ilerliyor, daha anlamlı akıyor.
Elbette bazen kontrolden çıkabiliyorum ama tekrar nereye dönmem gerektiğinin de farkındayım.
İş yaşamında çoklu görevlerden uzak durmaya çalışın, özel hayatınızda da yaptığınız şeye odaklanmaya çalışın ve telefona bakmayı bırakın.
İşlerin daha kolay bittiğini, hayatında daha keyifli olduğunu hissedeceksiniz.


Zamanını Nasıl Geçiriyorsun? Stoacı Bakış ile...
Eser SEVİNÇ — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/zamanini-nasil-geciriyorsun-stoaci-bakis/
 Bir Stoacı gibi, zamanınızı nasıl geçirdiğinizin farkında olmak önemlidir. Hayatınızın pasif bir şekilde akıp gitmesine izin vermeyin.
Hayatınızın herhangi bir anında, yapmak istediğiniz şeyi yapıyor olmanız iyidir.
Hayatınızda neyi yapmak istediğinizi, neyi de yapmak istemediğinizi siz seçmelisiniz.
Her zaman mükemmel şeyler yapmanız da gerekmiyor, bazen ve belki de çoğunlukla sıkıcı şeyler de yapıyor olabilirsiniz.
Bu sıkıcı şeyler sizi asıl amacınıza hazırlayan, motive eden, harekete geçiren olaylar olmalı ya da hedeflerinize varmak için zorunlulukta olabilirler.
Her ne yapıyor olursanız olun, yaptığınız şeyleri gurur duyarak, inanarak, zevkle ve en iyi şekilde yapın. Mükemmelliğin peşine düşüp yarım veya eksik yapmayın, yapabileceğinizin en iyisini yapın.
Her zaman hedefleriniz olmalı ve bu hedefe diğer insanlardan farklı yollar ile daha geç ulaşabilirsiniz, bu yanlış yaptığınız anlamına gelmez. Bu sizin yönteminiz, sizin başarmaya giden yönteminiz size özeldir. Her doğru herkes için geçerli değildir.
Başkalarının fikirlerini içselleştirmeye çalışma. Herkes hayatınızın her alanında kendi bakış açısına göre fikirler belirtecektir.
"Başkalarının ne dediğine, ne yaptığına, ne düşündüğüne aldırış etmeyen, sadece kendi işini adaletle ve iyilikle yapmaya çalışan ne çok zaman kazanır!" MARCUS AURELIUS
Eğer tüm bunlar doğru gelmiyor ise, hedeflerini gözden geçir.
Neden peşinden koşmaya, uğruna acı çekmeye değer hissetmiyorsun? 
Çünkü hayatın içinde, kontrolünüz altında olan herhangi bir eylemde anlık veya gecikmeli olarak gerekli acılar vardır. Hedef odaklı olun, ancak hedef tarafından yönetilmeyin.
“Bütün kaygılarından kurtulmak istiyorsan, korktuğun şeyin başına geldiğini düşün.” SENECA
Seneca’ya göre “düşündüğümüzden çok daha güçlüyüz”. Stoacılığa göre, korkularınız ve sizi endişeye sürükleyen duygularınızla zorunluluktan değil, isteyerek yüzleşmelisin.
Kontrol edebildiğimiz şeylere odaklanarak, hedeflerimizi gerçekleştirmek için çabalamalıyız, kontrol edemediğimiz şeyler ile vakit kaybetmeden...
Zaman, telafisi olmayan tek sermayemiz; bu yüzden onu başkalarının beklentilerine veya boş uğraşlara harcamak, aslında kendi varlığımızdan zamanımızdan çalmak demektir.


Uzun Mesafe Bisiklet Sürüşünün Mental ve Fiziksel Yolculuğu
Eser SEVİNÇ — Thu, 09 Apr 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/uzun-mesafe-bisiklet-surmenin-yolculugu/
 Bisiklet sürmeye sanırım 5-6 yaşlarımda başladım, tam olarak hatırlayamıyorum, bir bakıma kendimi bildim bileli bisiklet sürüyorum ve hayatımın büyük bir bölümünü de gerçekten de bisiklet sürerek geçirdim. Adeta hakkını verdim diyebilirim.
Bisiklet sürerken; çocukluğumdan itibaren hep daha fazla mesafe kat etme, yeni yollar keşfetme arzusu duyuyordum. Bilinmeyene doğru heyecanlı ve gergin yolculuk, şimdi de aynı aslında, sadece ölçek değişti ve bilinmeyenler azaldı. Bu yüzden heyecanlı ve gergin yolculuk sayısı da giderek azalıyor.
Bisiklet sporunun tek bir kuralı vardır, her anlamda ilerlemek.
İlerideki taş, taşın ilerisindeki direk, sokağın başı, mahallenin en uzak binası, mahalleden çıkmak, iki mahalle öteye kadar gitmek vs... şimdilerde önce km'leri hedef olarak belirlemiştim, 10km,25km, 50km, 100km, 200km vs... sonra km hesabı da başka bir noktaya evirildi, yakın köyler, ilçeler, şehirler, şeklinde revize etti yeni hedefler kendisini.
Sonra mesafeye göre ortalama hız gibi performans odaklı hedefler geldi, strava ile segment savaşlarına ister istemez ortak olduk. En berbat hedef de stravada segment kapmak, eğer bu kafada iseniz, tez zamanda bundan kurtulmaya bakın derim.
Peki saymayı ya da hedef koymayı ne zaman bıraktım, bunu gerçekten hatırlamıyorum.
Artık sadece bisikletin üzerine çıkıp pedal çevirmek benim için tatmin edici olmaya başladığını fark etmeye başladığımda, bisikletten en çok zevk almaya başladığım andı diyebilirim, sonrasında bu eğri hep yukarı doğru gitti, henüz marjinal faydaya erişemedim diyebilirim.
Hayal meyal hatırlıyorum, bir yaz akşamında hava kararmak üzereydi, pedalları çevirdikçe karşıdan esen hafif serin rüzgar yüzüme vuruyor, güzel bir serinlik hissiyatı ve km saatsiz çıktığım turumun dönüşünde yolda kendimle mücadelemi kazanmanın gururuyla birlikte yüzümde bir tebessüm hissettim, işte o turun, o anında bisikletten daha önceki sürüşlerimde hissetmediğim o hissiyatla birlikte bisiklet sürmekten en fazla keyif anladığım andı diyebilirim.
İnsanların arabalarıyla giderken şöyle bir durup düşündükleri mesafeleri bisikletle alıyor olmak, hatta ondan daha fazlası... bu ne zaman oldu ve neden bisikletimle birlikte bu noktaya geldim net bir şekilde ifade edemiyorum.
Artık 100km den az mesafeler benim için kısa bir yolculuk, belki antrenman belki de sporsuz kalmama mesafesine dönüştü.
Büyük bir yolculuk kaç km'dir?
Bisiklet ile kat edilen uzun yolculuklar farklı insanlar için farklı anlamlar ifade eder.
Bazı bisikletçiler için 100km sadece ısınma mesafesi, 200km kısa bir kaçamak, 400km anca bir şeylerin ifade etmeye başladığı nokta, 600km artık acı vermeye başlayan bir yolculuktur.
Peki sizin için büyük bir yolculuk hangi km'leri ifade ediyor.
Bu sizin için şimdilik 10km olabilir, sürmeye devam ettikçe bu km'lerin arttığını göreceksiniz, ta ki bir noktaya kadar, o noktadan fazlasını gerçekleştirebilmek için gerçekten acı çekmeniz gerekecek, acı eşiğinizin barajını yıktığınızda sizde artık bu yolun yolcususunuz demektir.
Yorgunluk başladığında, insan kendisiyle ve düşünceleriyle de mücadele etmeye başlar, kişiden kişiye farklılık gösteren bu mücadelede, benim aklıma hep şu soru gelir.
Ben burada ne yapıyorum?
Gerçekten evden bu kadar uzakta, ya da saatlerdir bisikletin üzerinde ne yapıyorum?
Başka bir soru, başka bir düşünce pek gelmiyor aklıma, bu düşüncelerle birlikte dursam belki de bir daha dönmeyecek pedallar, pes etme noktası diyebiliriz bu durum için.
O an kendimle en büyük mücadelem başlıyor, bir çok kişi ki bunlara bisiklet sürenler de dahil bilmez bu detayı; bisiklet sizi mental olarak fazlasıyla güçlendirir, eğer kendi kendinize mental olarak güçsüz olduğunuzu düşünüyorsanız ve bunu nasıl aşacağınızı bilemiyor iseniz, bisikletle sınırlarınızı zorlayın ve bunu gurup sürüşü ile değil tek başınıza gerçekleştirin. Mental olarak güçlendiğinizi hissedeceksiniz. Gurup sürüşü ile yapmayın çünkü orada sizi destekleyen birileri olacaktır, bunu tek başınıza başarmanız gerekir.
Bazen arabayla seyahat ederken, şehirler arası yollarda benim gibi tek başına bisiklet sürenleri görüyorum, işte gerçek bir güç diye düşünüyorum, temposunu almış ve bisikletiyle bir bütün haline gelmiş, yolları ezerek ilerliyor. Çoğu zaman durmak sohbet etmek istiyorum ama kendimden biliyorum, sürüş sırasında iyi niyetle bile olsa bu gibi durumlar temponuzu bozar, terinizin soğumasına neden olur ve vücudunuz düşer, hatta sizi korkutabilir de, bu sebeple sadece korna çalarak geçiyorum. Tek başına sürüş yapan ve mola veren bir bisikletçi görsem uzun uzun sohbet etmek isterim kendisiyle.
Büyük bir yolculuk kaç saattir?
Sizin için uzun bir yolculuk kaç saat sürmelidir?
Düşününce 4 saat uzun bir yolculuk olabilir, insanlar bunun iki katını iş yerlerinde tam bir mesai olarak geçiriyorlar, gerçi devlet dairesinde değilseniz Türkiye'de özel sektörde 8 saat mesai sağlayan çok az şirket mevcut, genelde 10 saatinizi gözden çıkarmanız gerekir.
Neyse bu noktada konumuza dönmek daha iyi olacak; 6-7 saat yetişkin bir kişinin günlük uyku ihtiyacını karşıladığını düşünür isek 4 saatlik bir yolculuğu uzun sayabiliriz.
Benim en uzun yolculuğum ufak molalar dahil 10 saatten fazlaydı sanırım, o zamanlar telefonda kullanılan gps'li uygulamalar ya da gps'li ve buluta kaydedilen yol bilgisayarları çok yaygın değildi ve erişmek zordu. Kablolu bir km saatim vardı ve kaç saat sürdüğümün kayıtları olmadığı için net olarak da hatırlayamıyorum. Bir temmuz günü kamplı tur için, hava aydınlanırken Eskişehir'den yola çıkıp , akşam 6 gibi İznik'e vardığımı hatırlıyorum 10-12 saat civarı sürmüştür.
Korona dönemini saymaz isek, ortalama sürüşlerim 4-5 saat arası sürmekte. Maalesef korona dönemiyle birlikte oldukça az sürüş gerçekleştirebildim, bu dönemde de 2 defa pozitif olunca, normal hayata geri dönmek tekrar spora başlamak ve eski performansa erişmek oldukça uzun sürüyor benim tarafımda. Yeni yeni tekrar sürmeye başladım ve bu yazıyı da aslında eski uzun sürüşlere duyulan özlemin dışarı vurumu olarak değerlendirebilirsiniz.
Şunu bilmelisiniz ki bisiklette zaman farklı işler, bu yolculuk zamanda yolculuktur, Albert Einsten'ın göreceli zaman kavramının işlediğini test edebileceğiniz ve doğruluğunu kendinize ispatlayabileceğiniz yegane durumlardan bir tanesidir.
Yeni sürmeye başladığınızda, vücudunuz enerji doluyken ve yanaklarınıza vuran rüzgar sizi engellemek yerine serinletiyor iken zaman hızlı akar ve ne kadar hızlı geçtiğini bile fark etmezsiniz.
Yorulmaya mı başladın, kötü mü hissediyorsun, pedal çevirirken artık bacaklarının güçsüzleşmeye başladığını mı hissediyorsun! Hazırlan her saati, her dakikayı, her saniyeyi hissedeceksin. Saniyeler dakikalara, dakikalar saatlere dönmüş gibi...
Yine de bu durum haftaya daha fazlasını denemenize engel olmayacak, evde hiçbir şey yapmadan yaşlanmaktan daha iyidir.
Sanırım uzun bir yolculuğu tanımlamak için, ne km hesaplamak, ne de saat söylemek pek doğru olmayacak, her ikisi de kişiden kişiye değişebilir fakat şunu net olarak söyleyebiliriz; büyük bir yolculuk yorgunluğun başladığı herhangi bir yolculuktur.
Her şey düşüncede başlar
Büyük yolculuk fikri nereden gelir?
Bunun kesin bir yanıtı yok sanırım. Aslında bu bir arzu değil ihtiyaçtır diyebiliriz. Yolculuk sırasında duyularımızdan uzaklaşırız ve benliğimiz ile baş başa kalırız.
Bu mücadele km'lerle ya da bisiklet üzerinde geçirilen saatlerle ilgili değildir, bu mücadele kişinin kendi benliğiyle mücadelesidir. Kişisel sınırlarımızı aşarken, güçlü olduğumuzu kendimize ispatlamanın yolculuğudur.
Bu bizim meditasyonumuzdur, ruhumuzun, fiziksel varlığımızın üzerinde yol aldığı, fiziksel sınırlarımızın aslında kolaylıkla aşılabildiği fakat benliğimizin sınırlarını aşmanın ne kadar zor olduğunu keşfettiğimiz ve bunu aşmak için mücadele ettiğimiz yolculuğumuzdur.
Bütün hafta, hatta bu haftalardan önceki bir çok haftalarda bu yolculuğa hazırlanırız, antrenmanlar yaparız, sınırlarımızı adım adım arttırırız, büyük yolculuğa kendimizi hazırlarız, giyim, yemek, yaşam tarzı, diğer keyif veren şeylerden kendimizi uzak tutarız, büyük bir kontrol, öz disiplin ve kararlılık, işte bizi hazırlayan unsurlardan bazıları.
Her ne olursa olsun, bu yolculuğun sonunda o selenin üstüne acı çekiyor olacaksınız.
Ayakkabılarınızı kilitli pedallara geçirdiğinizde, sadece ayakkabılarınızı kilitlemezsiniz, kendi kendinize verdiğiniz hedef için bir anlaşmaya kilitlenirsiniz.
O an siz artık farklı bir kişisiniz.
Büyük Yolculuğa Doğru Pedallamak
Başlangıç
Mevsim ne olursa olsun gün ışığı bisikletçiler için değerli bir metadır.
Şehir hayatının alışkanlıklarıyla birlikte, dört duvar arasında günümüzü planlarken saate bakarız, hatta önemli bir işiniz yok ise hava kararana kadar saatle de pek bir işimiz olmaz, belki karardıktan sonra da.
Bisiklet üzerinde ise tüm planlamanızı güneşe göre yaparsınız.
Güneşin doğuşunu izlemek her zaman özeldir ve çoğu insan için nadir görünen bir manzaradır.
Pedallarınızı çevirirken ve henüz bacaklarınız yeni yeni ısınırken güneşin doğuşunu seyretmek eşsiz bir deneyimdir.
Bu hem vücut saatinizin, hem dünya saatinin, hem de uzay zamanın aynı anda senkronize bir şekilde ilerlemesini, çok az kişinin hissedeceği ve özümseyeceği ender bir andır.
Siz, Dünya, Güneş ve Uzay. Tüm bu uçsuz bucaksız alemleri düşündüğünüzde "siz" diğerlerinin yanında önemsiz hissedeceğiniz bir karşılaştırmada iken, bu yolculukta tam tersi geçerlidir, şu an hayatın anlamını hissettiğiniz kadar, diğer hiçbir zaman hissetmemiş olabilirsiniz.
Gün doğmaya başladığında doğada hayatın da canlanmaya başladığını hissedersiniz.
Çimenlerin üzerindeki çiğ damlaları, hafif sisli hava, kuşların cıvıltısı ve koşuşturması, sokak hayvanlarının uyanışları, belki bir kaçının sizi kovalaması :)
Genelde karmaşanın olduğu sokaklar bomboş, yollar sizin, sadece size ait, doğa ise gerçek sahiplerinin!
Bisiklet üzerinde iken ilk saatler kolaydır, manzaran eşsizdir, pedallar rahat döner, enerji hiç bitmeyecek gibidir, yolları hızla geçersin, rampaları yüksek tempo ile çıkarsın, adeta bir profesyonel gibisin, önündeki yol sana engel değildir, senin bir parçandır adeta.
Yine de fazla gaza gelmeyin, yol bilgisayarınız varsa nabzınızı ve kadansınızı kontrol altında tutmak iyidir. Uzun yolculukların sırrı nabız ve kadanstır.
Güneş tepende yükselmeye başladıkça günlük hayatın dertleri zihninden giderek kaybolmaya başlar, iş yeri, ev, faturalar vb... şu an hayat senin için daha basittir; birinci öncelik sürekli pedalla, ikinci olarak susamadan su iç ve son olarak acıkmadan yemek ye. Söylemek basit fakat bir fatura ödemekten belki daha zor. Faturayı otomatik talimatla da ödersin ama pedalları senin yerine çevirecek kimse yok.
Fakat sen özgürsün, hiçbir yere ait değilsin, hiçbir yere varma kaygın yok, şu an önemli olan senin için yolda olmak ve ilerlemek, rüzgar nereden eserse essin sen gerçek bir güçsün!
Yarı zaman
Öğlen saatleri yaklaştığında, başlangıç noktanızdan yeterince uzaklaşmışsınızdır demektir.
Bacaklarınızın pedallara ilk saatlerdeki kadar güçlü basmadığını fark etmeye başlamış, eğer yaz aylarında iseniz tepenizdeki güneş sizi kavurmaya, fazladan terleterek sizi daha fazla yormaya çabalıyordur. Doğarken size hissettirdiği muhteşem duygudan adeta azap verici bir metaya dönüşmüştür.
Kış aylarında ise, kaç tanemiz kış aylarında büyük yolculuğa çıkıyor ki...
Açlık ve susuzluk size sinyaller göndermeye başladı, cebindeki jel, çantandaki muz ya da cevizli sucuk artık açlığını yatıştırmıyor ise bol kalorili bir yemek vakti gelmiştir.
Bu öyle bir açlık ki, değil şimdi, önümüzdeki üç gün tamamen tatmin olamayacağın ve doyuramayacağın bir açlık olacak.
Bu noktada eğer sağlam bir planınız yok ise geri dönmek ve ilerlemek arasında gel-git yaşıyor olursunuz.
Otobüse binip geri mi dönsem?
Daha ne kadar ilerleyebilirim?
Tam olarak ne zaman bırakmalıyım? Şimdi mi bırakmalıyım!
Ağrılar, ağrılar, ağrılar... Ben buradayım demeye başladı.
Sürünmek
İnişler, çıkışlar, düz yol, rüzgar karşıdan, yandan, arkandan, çok fark etmemeye başladı mı?
Yorgunluk, açlık, susuzluk. Sanki hiç geçmeyecekler gibi.
Kendi kendine konuşmaya başladığında, ben burada ne yapıyorum, neden buradayım diye sorarsın. Şu an evde, koltuğa uzanmış, sevgilinle/eşinle güzel bir film izlediğini hayal edebilirsin, ya da pc başında en sevdiğin oyunu oynadığını.
Tüm bu eziyet ruhunu beslemek içindi, sen güçlüsün, sen özelsin, sen kendini geliştiriyorsun. Bu ödemen gereken bir bedel.
Kendinle konuşmalısın fakat bu sorgulayıcı değil cesaret verici olmalıdır. Şu an senden daha fazla övgüyü hak eden yok.
Kaç saat geçti ya da kaç km? ne fark eder? Bacaklarına kramp girmiyor ise hala gidebilirsin demektir.
Hava karardıktan sonra, doğa sessizliğe büründü, kuşlar cıvıldamıyor artık, görüşün bisikletindeki aydınlatma ile sınırlı, yorgunluk seni ele geçirmeye başladı, vedalaşma zamanı geliyor demektir.
Şu an güvenlik her şeyden önemli geliyor, ne zaman bırakacağına sen karar vermelisin.
Bu yolculuğa çıkarken her şeyden uzaklaşmak istedin, şimdi kendinden de uzaklaşmanın zamanı geldi.
Ya sen?
Büyük yolculukların hangileri?
Sen neler yaşadın ve onları unutamıyorsun değil mi?
İnsanın kendisini fethetmesi, zaferlerin en büyüğüdür "Eflatun"


Kronik Vicdan Azabı
Eser SEVİNÇ — Tue, 17 Mar 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/kronik-vicdan-azabi/
 
"Kronik vicdan azabı, tüm ahlakçıların hemfikir olduğu gibi, hiç de istenmeyen bir duygudur.
Eğer kötü bir davranışta bulunduysanız, pişmanlık duyun, elinizden geldiği kadar durumu düzeltin ve bir dahaki sefere daha iyi davranmaya bakın.
Ne sebeple olursa olsun hatanızın üzerinde kara kara düşünmeyin.
Temizlenmenin yolu çamurda yuvarlanmak değildir."
-Cesur Yeni Dünya - Aldous Huxley-

Hayatınızın her döneminde hata yapabilirsiniz, önemli olan bile isteye yanlış yapmamanızdır.
Eğer bir gün hata yaparsanız, ya da sevdiğiniz birisi hata yaparsa; bu hatanın üzerine kara kara düşünüp, diğer her şeyin önüne koymayın, bu hayatınızın geri kalanını mahvedecektir.
Temizlenmenin yolu çamurda yuvarlanmak değildir, çamurda yuvarlanırsanız tüm vücudunuz çamura bulanır ve temizlenmek daha zor hale gelir ve sadece kendinizi değil, etrafınızdakileri de kirletmeye başlarsınız.
İnsanlar neden hatalarını geride bırakamaz? 
Kendimizi cezalandırmanın bir çeşit "bedel ödeme" veya "kefaret" olduğunu mu zannediyoruz yoksa?
Oysa acı çekmek, hatayı düzeltmez. Hatayı düzeltmek için adım atmanızı engellemekten başka bir işe yaramaz.
Çamura bulaşmamak ya da bulaşılan çamurdan çıkmak için odağımızı geçmişten alıp, 'Şu an neyi daha iyi yapabilirim?' sorusuna çevirmek gerekir.
Hatayı yapan siz olursanız bunun pişmanlığını yaşayın, elinizden geldiği kadar durumu düzeltin ve bir dahaki sefere daha iyi olmaya bakın, sevdiğiniz bir insan hata yaparsa, bunu affetmenin yolunu bulun.
Vicdan azabı, doğruyu yanlıştan ayıran ve bireyi ahlaki gelişime iten kritik, istenilen bir mekanizmadır, yaşam biçimi değildir.
Vicdan azabı ile boğulmak yerine, bu durumu gelişimimize katkı sağlayacak bir tetikleyiciye çevirmemiz gerekir.
Bireyi güçlü yapan, yaşadıkları ve bu yaşadıklarından dersler çıkarıp gelişimine sürdürmesidir.


Scrum - İki Katı İşi Yarı Zamanda Yapma Sanatı
Eser SEVİNÇ — Fri, 06 Mar 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/scrum-iki-kati-isi-yarim-zamanda-yapma-sanati/
 İki Katı İşi Yarı Zamanda Yapma Sanatı Hakkında Temel Bilgiler




Yazar: A. Jeff Sutherland (ABD, June 20, 1941)  
Tamamlanma Yılı: 2014  
Tür: İş Dünyası, Kurgu Dışı, Kişisel Gelişim  
Format: Kağıt Kitap   
Okundu: 06.03.2026  
Derecelendirme: ★★★✬☆ (3,5 / 5)   
Bilgi: Scrum'ın ortak yaratıcısı Jeff Sutherland, bu hafif çerçeve yapısının ekiplerin sonuç üretme biçiminde nasıl devrim yarattığına dair etkileyici bir anlatım ile sunuyor.   





📝 Düşüncelerim
Selamlar! Bugün masamda, özellikle "işleri nasıl daha verimli hallederiz?" diye dertlenenlerin elinden düşürmediği bir kitap var: Jeff Sutherland’ın Scrum’ı.
Eğer Proje Yöneticisi iseniz, İş Analisti iseniz ya da sadece çalıştığınız şirkette "yahu bu projeler neden hep sarkıyor?" diye kafa yoranlardan iseniz, bu yazı tam size göre. İşte kitapla ilgili samimi notlarım:
Öncelikle Baştan Uyarayım: Bu Kitap Bir "Kılavuz" Değil!
Eğer elinize alıp "Tamam, yarın sabah 09:00’da şu teknik adımı uygulayacağım" diyeceğiniz bir rehber arıyorsanız, bu o kitap değil. Sutherland bize bir reçete vermekten ziyade, Scrum'ın nasıl doğduğunu ve iş dünyasında neleri değiştirdiğini anlatıyor. Yani teknik bir kılavuzdan çok, bir vizyon kitabı diyebilirim.
Neden Sevdim?

Gerçek Hikayeler: Teorik ve sıkıcı maddeler yerine, yazarın kendi tecrübeleri üzerinden ilerlemesi harika. Gerçek dünya vakalarını okumak, konuyu kafada oturtmayı çok kolaylaştırıyor.

"Nasıl" Değil, "Neden": Kitabın en güçlü yanı, Çeviklik (Agile) mantığını ruhunuza işlemesi. Scrum’ın sadece aşamalarını değil, neden bu yönteme muhtaç olduğumuzu çok iyi anlıyorsunuz.

Multitasking Yalanı: Planların neden hep suya düştüğünü ve aslında "aynı anda birçok işi yapma" (multitasking) sevdasının verimliliğimizi nasıl baltaladığını anlatırken "İşte bu!" diyorsunuz.


Olumsuz görüşlerim...
Dürüst olayım; bu tür kitapların genel bir hastalığı var, o da konuyu biraz fazla tekrar etmeleri. "Eee, bunu az önce de söylemiştin" dediğiniz yerler olabilir. Ama bence öğrenme sürecinde bu tekrarlar konunun kemikleşmesini sağlıyor. Yine de hızlı okumayı sevenler için biraz yavaşlatıcı gelebilir, hazırlıklı olun.
Özetle; bu kitap size mucizeler vaat etmiyor ya da sabah uyandığınızda tüm işlerinizi sihirli bir şekilde bitirmiyor. Ancak yönetim ve verimlilik konusundaki bakış açınızı ciddi anlamda yukarı taşıyor. İş hayatında "vites yükseltmek" isteyen herkesin kütüphanesinde bulunmalı.

Kitaptan Notlarım
Normalde okuduğum kitaplardan notlar almam, en iyi ihtimal ile beğendiğim yerlerini fosforlu kalem ile üstünü çizerim.
Söz konusu iş ile ilgili bir kitap ise mutlaka notlar alırım.
Jeff Sutherland’ın kitabından süzdüğüm ve iş yapış şeklini kökten değiştirebilecek 5 önemli notu paylaşmak isterim. Bunları sadece iş hayatında değil, kişisel projelerinde bile uygulayabilirsin:
1. Multitasking (Çoklu Görev) Tuzağından Kaçın!
Yazarın en sert olduğu konulardan biri bu. Aynı anda beş farklı işle uğraşmak, aslında hiçbirini tam yapamamak demek. Sutherland, bir işten diğerine her geçişte beynimizin ciddi bir enerji ve zaman kaybettiğini söylüyor.

Bir işi bitirmeden diğerine başlama. "Aynı anda her şeyi yapıyorum" demek yerine, "Sırayla ve tam yapıyorum" demeyi dene.

2. "Bitti" Demek, Gerçekten Bitti Demektir!
Bir projenin %90'ının tamamlanmış olması, aslında o işin hiç yapılmamış olmasıyla aynıdır. Çünkü o kalan %10'luk kısım, genellikle en büyük hataların ve gecikmelerin çıktığı yerdir.

"Bitti" kavramını netleştir. Bir iş ancak müşteriye sunulabilir veya kullanılabilir haldeyse "Bitti" kategorisine girmeli. Yarım kalan işleri yük olarak taşıma.

3. Küçük ve Özerk Takımlar Kurun
Sutherland’a göre kalabalık ekipler, çözümden çok iletişim karmaşası üretir. İdeal ekip sayısı 7 (artı/eksi 2) kişidir. Bu ekiplerin kendi kararlarını verebilme yetkisi olmalıdır.

Eğer bir liderlik pozisyonundaysan, ekipleri küçült ve onlara güvendiğini hissettir. Karar mekanizmalarını hızlandırmak için bürokrasiyi azalt.

4. Planlara Değil, Gerçekliğe Odaklan
En mükemmel plan bile gerçek hayatla karşılaştığında suya düşebilir. Scrum'ın özü "Gözlemle, Yönel, Karar Ver ve Uygula" (OODA) döngüsüdür.

Katı ve değişmez uzun vadeli planlar yapmak yerine; kısa döngülerle (Sprint) ilerle. Her döngü sonunda "Neyi yanlış yaptık?" ve "Neyi daha iyi yapabiliriz?" diye sormayı (Retrospective) ihmal etme.

5. Görünürlük En Büyük Motivasyondur
Gizli saklı yürüyen işler, ekip içinde belirsizlik yaratır. Herkes kimin ne yaptığını ve projenin neresinde olunduğunu görmelidir.

İster dijital (Trello, Jira vb.) ister fiziksel bir pano (post-it'ler) kullan; ama mutlaka bir Scrum Panosu oluştur. İşlerin "Yapılacaklar", "Yapılanlar" ve "Bitenler" sütunları arasında hareket ettiğini görmek, ekibe inanılmaz bir başarı hissi verir.

 
Bu 5 maddeyi hayatına entegre ettiğinde, aslında "zaman yönetimi" dediğimiz şeyin  "enerji ve odak yönetimi" olduğunu fark ediyorsun.
Konuyla ilişkili "İş Hayatında Daha Verimli Olmak İçin 11 Zaman Yönetimi Kuralı" yazımı da okumanızı öneririm

 
🛍️ Satın Almak için:

Amazon
Kitap Yurdu

🚢 Konu Özeti
İşlerin halledilmesi için çok daha çevik ve verimli bir yol olması gerektiğine inananlar için; yaşam biçimimizi değiştiren liderlik ve yönetim süreçleri üzerine muazzam derecede ufuk açıcı ve düşündürücü bir kitap karşınızda.
Gelecekte tarihçiler insanlık ilerlemesine dönüp baktıklarında, "Scrum'dan önce" ve "Scrum'dan sonra" diyerek keskin bir çizgi çekebilirler. Scrum o kadar çığır açıcı bir yöntemdir ki; halihazırda dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinin çoğuna yön vermektedir. Ve şimdi, liderlerin karmaşık projelerle mücadele ettiği her alana yayılmaya başlıyor.
Dünyanın ne kadar hızlı değiştiğine hiç şaşırdıysanız, bunun nedenlerinden biri de Scrum'dır. %1200'e varan üretkenlik artışları kaydedilmiştir ve Scrum'ı ve onun parlak vaatlerini, yirmi yılı aşkın bir süre önce ilk Scrum ekibini kuran Jeff Sutherland'den daha net ve etkileyici bir şekilde açıklayabilecek kimse yoktur.

Jeff Sutherland'in Ele Aldığı Temel Sorun
Jeff'in o zamanlar çözmeye başladığı çetrefilli sorun aslında şuna dayanıyordu: İnsanlar bir şeyleri çeviklik ve verimlilikle yapma konusunda fevkalade kötüdürler. En iyi hazırlanmış planlar suya düşer; ekipler genellikle birbirine zıt amaçlar için çalışır ve baskı arttığında mutsuzluk tavan yapar.
West Point eğitimli bir savaş pilotu, biyometri uzmanı, ATM teknolojisinin ilk mucitlerinden biri ve on bir farklı teknoloji şirketinde mühendislikten sorumlu başkan yardımcısı veya teknoloji başkanı (CTO) olarak edindiği deneyimlerden yararlanan Jeff, bu işlevsiz gerçeklere meydan okumaya ve küresel etki yaratacak çözümler aramaya başladı.

Scrum Neleri Başarıyor?
Bu kitapta, Jeff'in derin sorumluluk, ekip etkileşimi ve sürekli yinelemeli iyileştirme sisteminin sergilendiği Scrum’ın en ön saflarına yolculuk edeceksiniz. Bu sistem, diğer pek çok başarının yanı sıra şunları sağlıyor:

FBI'ı 21. yüzyıla taşımak.

Hem ekonomik hem de saatte 225 km hıza ulaşan ve 100 kilometrede 2,35 litre yakan bir aracın tasarımını mükemmelleştirmek.

NPR'ın Orta Doğu'daki hızlı gelişmeleri raporlamasına yardımcı olmak.

Eczacıların hastalarla olan etkileşim biçimini değiştirmek.

Üçüncü dünya ülkelerinde yoksulluğu azaltmak.

Hatta insanların düğünlerini planlamasına ve hafta sonu işlerini halletmesine yardımcı olmak.



Neden Okumalısınız?
Dövüş sanatlarından yargı kararlarına, ileri hava muharebesinden robotik bilimine kadar pek çok disiplinden gelen içgörülerle örülen Scrum, baştan sona sürükleyici bir eser. Ancak bu kitabı okumanın en önemli nedeni, başkalarının imkansız gördüğü şeyleri başarmanıza yardımcı olabilecek olmasıdır.

İster öncü bir teknoloji icat etmek, ister yeni bir eğitim sistemi tasarlamak, ister açları doyurmak için bir yol açmak ya da kendi yuvanızda ailenizin refahı için sağlam bir temel oluşturmak olsun; Scrum size rehberlik edebilir.



İş Hayatında Daha Verimli Olmak İçin 11 Zaman Yönetimi Kuralı
Eser SEVİNÇ — Sat, 28 Feb 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/is-hayatinda-verimlilik-icin-11-zaman-yonetim-kurali/
 import Info from "../../components/mdx/Info.astro";
Sabah planladığınız her şeyi akşam tamamlayamamanın arkasında ne yatıyor? #ZamanYönetimi aslında bir takvim meselesi değil; insan psikolojisini ve #ÇalışmaPsikolojisini anlama meselesidir. Murphy'den Newton'a, Parkinson'dan Laborit'e uzanan bu 11 yasa, İş Hayatında Verimliliği ve Üretkenliği bilimsel bir temele oturtmanıza yardımcı olacak. Proje Yönetiminden bireysel rutinlere, #DeepWork pratiklerinden #Motivasyon yönetimine kadar uzanan bu çerçeve; zamanınızı boşa harcamanın değil, onu tasarlamanıza yardımcı olacak bir rehberidir. Kişisel Gelişim yolculuğunuzda işe yarayan tek şey bilgi değil — doğru bilgiyi doğru anda uygulamaktır.
Sabah masanıza oturduğunuzda genellikle yapılacaklar listeniz dolu, motivasyonunuz yüksek olur. Akşam kalktığınızda ise listedeki çoğu madde hâlâ orada duruyor, beyniniz çoban salataya dönmüş durumda olur. Peki, nerede hata yapıyorsunuz?
Yanıt, zamanı nasıl harcadığınızda değil, zamanı nasıl anladığınızda gizli. Yüzyıllar boyunca mühendisler, ekonomistler, filozoflar ve cerrahlar, insan davranışı ile verimlilik arasındaki ilişkiyi inceleyen yasalar geliştirdi. Bu yasaları tanımak, zamanı yönetmenin ötesine geçip zamanı tasarlamanızda size rehber olacak.
İşte size, iş hayatınızı dönüştürebilecek 11 zaman yönetimi yasası — hem teorik olarak ne, nediri ele alacağız hem de pratikte nasıl kullanacağınıza bakacağız.

1. Murphy Yasası: En Kötüyü Bekle, En İyisini Planla

Yanlış gidebilecek her şey, mutlaka yanlış gidecektir.

En popüler yasalardan birisidir, bilmeyen yok denecek kadar az diyebiliriz, peki ilk nasıl başladı biliyor musunuz?
Havacılık mühendisi Edward A. Murphy Jr. bu yasayı 1949'da, uçak denemelerinde yaşadığı tekrarlayan aksaklıklar üzerine dile getirdi. O günden bu yana yasa, mühendislikten proje yönetimine kadar her alanda geçerliliğini kanıtladı.
Neden bu kadar önemli? Çoğu proje gecikmesinin temelinde iyimser planlama yatar. "Her şey yolunda giderse üç günde biter" diye düşünürüz; ancak sunucu çöker, müşteri fikrini değiştirir, kilit kişi hastalanır.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Her projeye başlamadan önce şu soruyu sorun: "Neyin ters gidebileceğini varsayarsam, planım değişir mi?" Kritik görevler için %20–30 oranında zaman tamponu ekleyin. Risk kaydı tutun; olası aksaklıkları ve bunlara karşı hazırlıklarınızı belgeleyin.
Günümüzde yönetim sistemi standartları (ISO 9001 vb.) süreç ve risk yaklaşımını öneriyor, önce süreçlerinizi belirleyin, bu süreçleri nasıl yürütüyorsunuz ve süreçlerinizi yürütürken hangi riskler ile karşılaşıyorsunuz. Söylmesi kolay, uygulaması ise sisteminizi kurana kadar oldukça zor, bir çok kuruluşun bunu pratikte uygulamakta ciddi anlamda zorlandığına çokça şahit oldum.
Murphy Yasası sizi kötümser yapmaz; aksine, sürprizlere karşı bağışık bir planlayıcı haline getirir.

2. Swoboda-Fliess-Teltscher Yasası: Biyolojik Ritminizle Çalışın
Sabahın 10'unda beyin fırtınası yapmak mı, yoksa öğleden sonra 3'te mi? Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişir ve bu yasanın özü de tam olarak budur.
Wilhelm Fliess, Hermann Swoboda ve Alfred Teltscher'in bağımsız çalışmalarına dayanan bu yaklaşım, insan performansının sabit olmadığını, biyolojik döngülere göre dalgalandığını öne sürer. Bilimsel kesinliği tartışmalı olsa da kronobiyoloji araştırmaları, farklı bireylerin "sabah tipi" (chronotype: morning) veya "akşam tipi" (evening) olmak üzere belirgin performans zirveleri yaşadığını doğruluyor.
Ben sabah insanıyım, şu yazımda da bunu ballandıra ballandıra bir güzel anlatmıştım - Erken Kalkmak Size Ne Katar?  
Peki ya siz, sabah insanımısınız yoksa akşamcı tayfadan mısınız? Yorumlarda buluşalım...
Pratikte nasıl kullanırsınız?
İki hafta boyunca enerjinizi ve konsantrasyonunuzu saatlik olarak not edin.
Yüksek enerji dönemlerinizi derin düşünme gerektiren işlere "strateji, yazı, analiz, kodlama vb..." ayırın. 
Rutin e-postalar ve toplantılar için düşük enerji saatlerinizi kullanın. 
Çalışma takviminizi biyolojinize göre tasarlayın, şirketinizdeki alışıla gelmiş kurallara göre değil.

3. Pareto İlkesi: Sonuçların %80'i Çabaların %20'sinden Gelir
İtalyan ekonomist Vilfredo Pareto, 1906'da İtalya'daki arazilerin %80'inin nüfusun %20'sine ait olduğunu fark etti. Bu orantısız dağılımın evrensel bir örüntü olduğunu keşfeden Pareto, sosyal bilimler tarihinin en kalıcı ilkelerinden birini ortaya koymuş oldu.
İş hayatına yansıması: Müşterilerinizin %20'si gelirinizin %80'ini üretiyor. Görevlerinizin %20'si hedeflerinizin %80'ini ilerletiyor. Toplantıların %20'si gerçek karar üretiyor.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Haftalık yapılacaklar listenize baktığınızda kendinize şu soruyu sorun: "Hangisi olmadan hiçbir iş ilerlemez?" O %20'lik dilimi belirleyin ve oraya odaklanın. Geri kalanını devredebilir, erteleyebilir veya tamamen iptal edebilirsiniz. Pareto ilkesi bize önceliklendirmenin önemini vurgular.

4. Parkinson Yasası: Zaman Genişler, Siz Daralın

İş, tamamlanması için mevcut olan zamanı kaplayacak şekilde yayılır.

İngiliz tarihçi ve yönetim teorisyeni Cyril Northcote Parkinson, 1955'te The Economist'te yayımladığı ironik makalesinde bürokrasinin büyüme eğilimini eleştirirken bu yasayı ortaya attı. Ancak yasa, bireysel verimlilikte de şaşırtıcı biçimde geçerli.
Bir raporun teslim tarihi bir hafta sonraysa, büyük ihtimalle bir hafta sürecektir. Yarın olsaydı? Muhtemelen yarın bitecekti.
Parkinson Yasası ile ilgili daha detaylı bilgi için - İşler Genişliyor, Zaman Kayboluyor, Zamanı Yutan İki Yasa - Parkinson ve Hofstadter
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Gerçekçi ama sıkı son tarihler belirleyin. Büyük görevleri daha küçük parçalara bölün ve her parça için ayrı, kısa teslim tarihleri koyun. "Mükemmel olana kadar" mentalitesini bırakıp "yeterince iyi, zamanında" ilkesini benimseyin. Parkinson Yasası'nı tanıdığınızda, ona karşı koymak çok daha kolay hale gelir.

5. Kotter Yasası: Küçük Zaferler Büyük Değişimleri Mümkün Kılar
Harvard Business School profesörü John P. Kotter, örgütsel değişim üzerine yürüttüğü on yıllık araştırmalar sonucunda şunu keşfetti: Başarılı dönüşümler, büyük bir final hedefine odaklanmak yerine erken ve görünür küçük kazanımlarla başlar.
Neden işe yarıyor? Dopamin. Bir görevi tamamladığınızda beyin ödül maddesi salgılar; bu his sizi bir sonraki göreve motive eder. Hedef çok büyük ve uzaksa, beyin ödülü göremez ve erteleme başlar.
10 sayfalık bir yazı yazmanı gerekiyorsa, önce yazmaya başlamanız, sonra ilk sayfayı tamamlamanız gerekir, sayfaları tamamladıkça hem motivasyonunuz artar hem de beyniniz buna adapte olduğu için çıktı üretmeniz daha kolay hale gerlir.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Büyük hedefleri "sprint"lere veya haftalık kilometre taşlarına bölün. Her gün tamamlanabilir en az bir anlamlı görev belirleyin. Küçük ilerlemeleri ekibinizle paylaşın — görünür ilerleme, kolektif motivasyonu besler.

6. Carlson Yasası: Kesintiler Sessiz Verimlilik Katilidir
İsveçli ekonomist Sune Carlson, 1951'de yayımladığı araştırmasında yöneticilerin gün içinde ne kadar sık kesintiye uğradığını ölçtü. Bulguları çarpıcıydı: Yöneticilerin büyük çoğunluğu, hiçbir görevi kesintisiz tamamlayamıyordu.
Günümüzde bu durum çok daha kritik. Ortalama bir çalışan, her 11 dakikada bir kesintiye uğruyor. Kesilen bir görev için dikkatin tamamen geri dönmesi ise ortalama 23 dakika alıyor, bu rakam araştırmalarca destekleniyor.
Bu yüzden yazılım sektöründe bir talebin minumum eforu genellikle en az 30dk olarak hesaplanır. Yani siz bir yazılımcıdan 5dk'lık bir iş isteseniz dahi onun size yazacağı efor 30dk'dır.
Günde 10 kesinti = potansiyel olarak en iyi ihtimalle 3–4 saat kayıp demektir.
Her zaman dile getirmişimdir, bir çok kurluşta çalışanlar mesai saatlerinin yarısını aktif çalışarak geçirebiliyorlar, bu da çalışanın kaytarmadığını varsayar isek geçerli.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
"Derin çalışma blokları" oluşturun: en az 90 dakikalık, bildirimlerden arındırılmış zaman dilimleri. E-posta ve mesajları günde 2–3 kez belirli saatlerde kontrol edin. Açık kapı politikasını seviyorsanız, "odaklanma saatleri"ni ekibinize önceden bildirin.
Bildirimleri kapatmak önemli, şahsen gelen eposta bildirimini gördüğümde, okumadan yapamıyorum, okuduğumda da genellikle başka bir işe yönleniyorum ya da yönlenmesem bile kafam takılı kalıyor.

7. Taylor Yasası: Sıra Önemlidir
Frederick Winslow Taylor, 20. yüzyılın başında fabrika üretimini bilimsel yöntemlerle optimize etmeye çalışırken fark etti: Aynı görevler, farklı sıralarla yapıldığında çok farklı sonuçlar verebilir.
Bu fikir proje yönetimine şöyle yansır: Bağımlı görevleri yanlış sıraya koyarsanız, tüm iş akışı aksar. Müşteri onayını bekleyen bir görevi başlatmak, onayı beklerken ekibi boşta bırakır.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Projelerinizi planlarken görevler arasındaki bağımlılıkları haritalandırın. Gantt şemaları veya basit bir akış diyagramı bu iş için idealdir. "Hangi görev bitmeden bu görev başlayamaz?" sorusunu her adım için sorun. Kritik yolu belirleyin ve kaynakları oraya yönlendirin.

8. Illich Yasası: Yorgunluk Verimliliğin Düşmanıdır
Avusturyalı sosyal düşünür Ivan Illich, azalan verimler kavramını iş dünyasına uyarladı. Belirli bir eşiği geçtikten sonra, çalışmaya devam etmek sadece verimsiz değil; aktif olarak zararlı hale gelir.
Nörobilim bu görüşü destekliyor: Prefrontal korteks yorulduğunda karar kalitesi düşer, hata oranı artar ve yaratıcı düşünce neredeyse durur. Bir göreve 90 dakika yoğunlaştıktan sonra beyin "geri dönüşü" zorlanmaya başlar.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Pomodoro Tekniği (25 dk çalışma / 5 dk mola) veya ultradian ritim bloklarını (90 dk çalışma / 20 dk mola) deneyin. Öğleden sonraki düşük enerji saatlerinizi yüksek konsantrasyon gerektiren işlere ayırmayın. "Daha fazla saat = daha fazla iş" denkleminden vazgeçin.

9. Laborit Yasası: Beyin Kolaycıdır — Onu Yönlendirin
Fransız nörobiolog Henri Laborit, davranış motivasyonu üzerine yürüttüğü araştırmalarda şunu keşfetti: İnsan beyni, doğal olarak haz veren ve anında tatmin sağlayan aktivitelere yönelir; stres veya belirsizlik içeren görevlerden kaçar.
Sosyal medyanın neden bukadar bağımlılık yarattığını anlatmaya gerek yok diye düşünüyorum...
Bu durum; iş hayatında, ertelemenin neden bu kadar yaygın olduğunu açıklar. Zor bir raporu yazmak yerine e-postaları kontrol ederiz; çünkü e-postalar anında geri bildirim verir, rapor vermez.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Gününüze en zor, en ertelediğiniz görevle başlayın. Gün ilerledikçe irade gücü azalır; sabahları en güçlüdür. Zor görevleri küçük, somut adımlara bölün — her adım tamamlandığında bir "kazanım" hissi yaratır.

10. Hofstadter Yasası: Her Zaman Beklenenden Uzun Sürer

Hofstadter Yasası'nı hesaba katsanız bile, her şey beklenenden daha uzun sürer.

Douglas Hofstadter bu öz-referanslı paradoksu 1979'da Gödel, Escher, Bach adlı ünlü kitabında dile getirdi. Yasa, planlama hatasının (planning fallacy) temel biçimlerinden birini tanımlar: insanlar, geçmiş deneyimlerine rağmen, sürekli olarak görevlerin ne kadar süreceğini hafife alır.
Bunun iki temel nedeni vardır: Ya işin gerçek karmaşıklığını göremeyiz, ya da daha kısa söyleyerek üstlerimizi, müşterilerimizi veya kendimizi memnun etmeye çalışırız.
Hofstadter Yasası ile ilgili detaylı bilgi için - Hofstadter Yasası ve Gates Yasası ve Proje Planlama
Pratikte nasıl kullanırsınız?
Tahmin ettiğiniz süreyi %30–50 oranında artırın — araştırmalar bu tamponun çoğu durumda gerçekçi olduğunu gösteriyor. Geçmiş projelerinizin gerçek sürelerini kaydedin ve bu verileri gelecek tahminlerinizde kullanın. "İyimser, gerçekçi ve kötümser" olmak üzere üç senaryo planlayın.

11. Newton Yasası: Hareket Hareketi Doğurur

Durgun haldeki cisim durgun kalır; hareket halindeki cisim hareket halinde kalır.

Isaac Newton'un fizik yasası, iş hayatında davranış psikolojisine şaşırtıcı biçimde uygulanabilir. Bir göreve başlamak, genellikle o görevi tamamlamanın en zor adımıdır. Ancak bir kez başladığınızda, momentum sizi taşır.
Harekete geçmek dopamin salgılatır; bu his bir sonraki adımı atmayı kolaylaştırır. Erteleme ise ters etki yaratır, ne kadar çok beklersek, o kadar çok direnç birikir.
Pratikte nasıl kullanırsınız?
"İki dakika kuralını" uygulayın: Bir görevi başlatmak için iki dakikadan az alıyorsa, hemen yapın. Büyük projeler için ilk adımı o kadar küçük yapın ki reddetmek mümkün olmasın. ("Sadece ilk paragrafı yazacağım", "Sadece dosyayı açacağım.") İlerlemenizi görünür kılın, tamamlanan görevler, devam etmenizi teşvik eden güçlü motivasyon kaynakları haline gelir.

11 Yasayı Bir Arada Kullanmak
Bu yasalar birbirinden bağımsız kurallar değil; bunlar birbirini tamamlayan bir sistem oluşturmanızı destekleyen metodlardır:
Güne başlarken: Newton Yasası ile harekete geçin. Laborit Yasası'na karşı en zor işi önce yapın.
Gün içinde: Swoboda-Fliess-Teltscher Yasası'na göre enerji zirvenizi derin çalışmaya ayırın. Carlson Yasası gereği kesintisiz bloklar oluşturun. Illich Yasası'na saygı duyarak molalarınızı ihmal etmeyin.
Planlama yaparken: Pareto İlkesi ile %20'yi belirleyin. Parkinson Yasası ile gerçekçi ama sıkı son tarihler koyun. Hofstadter Yasası ile tampon süre ekleyin. Taylor Yasası ile bağımlılıkları sıralayın.
Beklenmedik durumlar için: Murphy Yasası ile riskleri önceden düşünün. Kotter Yasası ile küçük kazanımları kutlayın ve motivasyonu canlı tutun.

Son Söz
Zamanı yönetmek, takvimi doldurmak değildir. Zamanı yönetmek; insan doğasını, bilişsel sınırları ve iş dinamiklerini anlayarak, elinizdeki saatleri gerçek önceliklerinize yönlendirmektir.
Bu 11 yasa size bir çerçeve sunar. Ama asıl güç, onları kendi çalışma tarzınıza uyarladığınız anda ortaya çıkar.
Bugün küçük bir adım ile başlayın. Bu yazıda bahsettiğimiz 11 yasan sadece bir tanesini seçin ve uygulayın. Bunu bir hafta kadar uygulayın ve farkı görün. Sonr adiğer yasalardan ihtiyacınız olanları teker teker uygulayın ve rutininizi oluşturun. İşler daha kolay akmaya başlayacak ve eskisi kadar yorulmadığınızı fark edeceksiniz.

En çok hangi yasayı uyguluyorsun ve hangisini uygulamaya başlamak istiyorsunuz?
Hangilerini uyguladınız ve faydasını gördünüz?
Yorum olarak fikirlerini paylaşabilirsin veya bana iletişim kanalları ile ulaşırsan, katkını ismin ile birlikte yazıya ekleyebilirim.


İşler Genişliyor, Zaman Kayboluyor, Zamanı Yutan İki Yasa - Parkinson ve Hofstadter
Eser SEVİNÇ — Wed, 25 Feb 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/isler-genisliyor-parkinson-ve-hofstadter-yasasi/
 "İş, tamamlanması için mevcut olan zamanı dolduracak şekilde genişler."
— C. Northcote Parkinson, 1955

Bunu okurken muhtemelen şu an ertelediğiniz bir şey var...
Bu yazımızda, Parkinson ve Hofstadter yasaları neden her işin tam son dakikaya kaldığını ve projelerin neden hep beklenenden uzun sürdüğünü açıklıyor. "Neden projeler gecikiyor" ve "Proje tahmini nasıl yapılır" sorularına yanıt arayacağız bununla birlikte " İş hayatında zaman tuzakları" nelerdir, "Üretkenlik psikolojisi" ve "Tahmin yanılgısı" konularını ele alacağız. Aynı zaman ucundan da olsa Ekip Yönetimi ve Liderlik özelliklerimize katkılar elde edeceğiz.
Belki bu sabah kendinize "bugün mutlaka bitireceğim" dediğiniz bir raporu bitirme sözü verdiniz. Ya da haftalar önce başlamayı planladığınız ama bir türlü başlayamadığınız bir projeniz var. Garip olan şu: o işi yapmak için vaktiniz vardı, belki fazlasıyla vaktiniz vardı. Ama iş, nasıl olduysa, tam da son dakikada sıkışıp kaldı değil mi?
Bunu ben de hem okul yıllarımda hem de çalışma hayatımda bolca deneyimledim. Ödev var ise genellikle son güne kalırdı, sınava 2 hafta varken değil de son 1-2 gün kala çalışmaya başlardım, işte teslim etmem gereken bir konu genellikle son ana kadar uzardı.
Zaman zaman bu durumu engelledim, örneğin üniversitede çok planlı çalışarak (sınavlara 30 gün kala) alttan ders bırakmadan 4 yılda bitirebildim.
İş hayatında da eğer işi 10dk içerisinde bitirebilir isem hemen yapıyorum, bitiremez isem önce günlük yapılacaklara, o gün vaktim yok ise haftalık yapılacaklara alıyorum. Bu planlama gereksiz ertelemelerin önüne geçmem için yeterli oluyor.
Tüm bu ertelemeler aslında bir tesadüf değil. İki güçlü yasa sizi yönetiyor olabilir.
Parkinson Yasası: İş Zamanı Yutar
1955 yılında İngiliz tarihçi Cyril Northcote Parkinson, The Economist dergisinde alışılmışın dışında bir makale yayımladı. Makalenin özü şu tek cümleye sığıyordu:
"İş, tamamlanması için mevcut olan zamanı dolduracak şekilde genişler."
Parkinson bu fikrini somutlaştırmak için yaşlı bir kadının hikâyesi üzerinden anlattı.
Kadının tek yapması gereken bir kartpostal göndermekti; iş basitti, bir kartpostal göndermek ne kadar sürebilir ki? (Basit bir eposta veya DM'den orta uzunlukta bir mesaj olarak düşünebilirsiniz) en fazla birkaç dakika sürerdi. Ama elinde harcayabileceği bütün bir gün vardı. O yüzden önce doğru kartı bulmak için zaman harcadı, sonra gözlüğünü aradı, sonra adresi doğrulamak için eski mektuplara baktı, sonra cümleleri defalarca yeniden yazdı, sonra dışarı çıkarken şemsiye alıp almamayı tartışmaya başladı... Sabah başladığı iş akşama uzandı.
Parkinson bunu bürokratik bir gözlemden yola çıkarak yazıyordu; İngiliz sömürge ofisleri, koloniler azalırken neden büyümeye devam ediyordu? Ancak bu ilke çok daha evrensel bir gerçeği anlatıyordu: Zaman verdikçe iş onu doldurur.
Bunu kendi hayatınızda da görmüşsünüzdür. Bir sınava çalışmak için iki haftanız varsa, iki haftanın sonunda çalışmaya başlarsınız. Bir e-postayı yazmak için bir saatiniz varsa, bir saat sonra gönderirsiniz. Ama aynı e-postayı on dakikada da yazabilirdiniz.
Hofstadter Yasası: Her Zaman Beklediğinizden Uzun Sürer
İlk yasa bize şunu söylüyor: çok zaman verirsek, iş onu tüketir. Ama peki ya az zaman verirsek? İşte burada ikinci yasa devreye giriyor.
Bilişsel bilimci Douglas Hofstadter, 1979'da Gödel, Escher, Bach adlı kitabında bir gözlemini paylaştı. Yapay zeka araştırmacıları, bir bilgisayarın satranç dünya şampiyonu olmasının "yaklaşık on yıl" süreceğini söylemişti. On yıl geçti; hâlâ "yaklaşık on yıl uzaktaydı." Bu durum onlarca yıl böyle devam etti.
Hofstadter bunu şu kendi kendini yiyen cümleyle özetledi:
"Hofstadter Yasasını hesaba katsan bile, her şey beklediğinden daha uzun sürer."
Bu yasayı özellikle kurnaz yapan şey, özyinelemeli yapısı. Siz tahminlerinizin yanlış olduğunu biliyorsunuz ve bunu telafi etmeye çalışıyorsunuz, ama yine de yanılıyorsunuz. Çünkü insan zihni karmaşık sistemlerin ne kadar girift olabileceğini kavramakta sistematik olarak zorlanır.
Bugün de aynı örüntüyü her yerde görüyoruz: tam otonom araçlar "birkaç yıl içinde" hazır olacak; yapay zeka "yakında" tüm meslekleri değiştirecek; büyük yazılım projeleri "altı ayda" tamamlanacak. Bu tahminler neredeyse her zaman tutmuyor.
Buna da Gözatmak isteyebilirsiniz - Hofstadter Yasası ve Gates Yasası ve Proje Planlama
Neden Tahminlerimiz Bu Kadar Kötü?
Tahmin yanılgısının arkasında sadece tecrübesizlik, tembellik ya da iyimserlik var diyemeyiz, bunun altında daha derin sebepler var.
Asimetri: İşler en iyi ihtimalle çok az kazandırır, en kötü ihtimalle sınırsız kaybettirir. Bir proje hiçbir zaman negatif sürede bitemez — ama teorik olarak sonsuza kadar uzayabilir. Bunu bir uçuş benzetmesiyle düşünün: havaalanına bir saat erken gelseniz de aynı uçağa binersiniz, ortada hiçbir kazanç yok. Ama bir saat geç kalırsanız uçağı kaçırırsınız ve en iyi ihtimalle ertesi güne kalırsınız. Kazanç sınırlı, kayıp sınırsız. Projeler de tam böyle davranmıyor mu sizce de?
Medyan ile ortalamayı karıştırmak: "Bu iş genellikle ne kadar sürer?" diye sorduğumuzda aslında medyanı sorguluyoruz. Oysa tahminleri toplarken ihtiyacımız olan ortalama. Fark küçük görünür ama değil: işler beklenenden az sürdüğünde kazanç küçük ve sınırlıdır, beklenenden fazla sürdüğünde ise kayıp büyük ve açık uçludur. Bu asimetri yüzünden medyanları toplamak, gerçek süreyi sistematik olarak küçümser.
Bağımlılık zinciri: Adımlar birbirinden bağımsız değildir. Bir adım gecikince, ona bağlı tüm adımlar neredeyse kaçınılmaz olarak gecikir. Üstelik gecikmeler korelasyonludur: bir projeyi baştan sona zorlaştıran nedenler — yeni teknoloji, deneyimsiz ekip, belirsiz gereksinimler — her adımda aynı anda kendini gösterir. İyi giden bir adım sizi çok az ilerletir; kötü giden bir adım tüm zinciri geri çeker. Bunu her sabah işe giderken de yaşıyorsunuz: tramvay bir dakika gecikirse otobüsü kaçırırsınız, otobüsü kaçırırsanız 30 dakikalık yolculuğunuz bir saate uzar.
Kapsam büyümesi: Başlangıçtaki plan nadiren son plandır. En çok yaşanan durumlardan bir tanesi ve bence projelerde mutlaka yaşanır. Altı sayfalık bir web sitesi müşteri hesapları, API entegrasyonu ve destek sistemiyle büyüyebilir. İki haftalık tahmin altı aya uzar. Bu sadece müşterinin tutarsızlığından değil, işi yapanların da başlangıçta gereksinimlerinin tamamını bilemeyeceği gerçeğinden kaynaklanır. Çalışmaya başladıkça yeni şeyler keşfedilir. Burada iş ekibin tecrübesine bakıyor, benzer projelerde daha önce hangi konular ne kadar süre için planlanmış ve proje bittiğinde kapsam ne kadar büyümüş zaman ne kadar uzamış? Bunu iyi tespit edebilirseniz, mevcut projenin kapsamını ve süresini daha iyi planlayabilirsiniz.
İyimserlik komplosu: Müşteri projeyi almak ister, tedarikçi işi kazanmak ister — ikisi de gerçekçi olmayan bir takvimi, farkında olarak ya da olmayarak, birlikte kabul ederler. Piyasada dürüst teklif veren kaybeder, çünkü rakipler daha kısa süre söyler. Gerçek müzakere gizlice devam eder: sözleşme koşullarında, kapsam değişikliklerinde, ödeme takvimlerinde. Bu yapısal bir baskıdır; bireysel sahtekârlık değil.
İki Yasayı Bir Arada Kullanmalıyız
İlk bakışta bu iki yasa çelişkili görünebilir: Parkinson işin zamanı dolduracağını söylüyor, Hofstadter ise her şeyin her zaman gecikeceğini. Ama aslında farklı bağlamlara hitap ediyorlar.
Parkinson Yasası genellikle zamanın bol göründüğü durumlarda devreye girer; motivasyon düşük, aciliyet yok, görev belirsiz, kişide rahatlık söz konusu, bunun nedenlerinden birisi olarak konuyu tamamlamak için olumlu ya da olumsuz motivasyon yok. İş sınırlarını zorlayarak büyür.
Hofstadter Yasası ise sıkışık teslim tarihlerinin olduğu, karmaşık ve bağımlılıklarla dolu projelerde kendini gösterir; tahminler iyimser, beklenmedik engeller ise kaçınılmaz. Projenin herhangi bir aşamasını tamamlarsınız ve ödeme talep edersiniz; ama gözden kaçırdığınız bir konu olabilir, beklenmedik revizyonlar ya da 3. taraf unsuzlardan dolayı değişiklikler gerekebilir.
İkisi birlikte çalıştığında ortaya ilginç bir paradoks çıkar: Ekipler hem gereksiz yere uzayan işler hem de hâlâ teslim edemedikleri projeler arasında sıkışıp kalırlar. Dikkat kaos yükleniyor...
Bazı kurumlar bu paradoksu çözmeye çalışırken garip yollara sapar. Gerçek teslim tarihlerini geliştiricilerden gizlerler; aksi takdirde iş o tarihe kadar genişleyecek (Parkinson) ve yine de gecikmeyecek mi (Hofstadter)? Bazı ekipler ise tahminlere otomatik çarpanlar uygular; 3 günlük iş 4,5 veya 6 güne çıkar. Bu da neyin ne kadar sürdüğüne dair ortak bir anlayışı imkânsız kılar.
Güvensizliğin yarattığı geçici çözümler, zamanla daha derin güvensizlik üretir.
Geç Başlamak - Geç Bitirmek
Çoğu tartışma bitiş tarihine odaklanır. Ama gözden kaçan çok basit bir gerçek var: bir proje son tarihinden bir ay gerideyse, aslında bir ay erken başlanması gerekirdi.
Ekipler bitiş tarihini saatlerce tartışırken başlangıç tarihini neredeyse hiç sorgulamazlar. Oysa bitiş tarihleri önemli olduğu kadar başlangıç tarihleri de aynı derecede önemli kabul edilmeli. Gecikmeler çoğunlukla sondan değil, baştan gelir: paydaşlar aylarca tartışır, sonra geliştiricilere "tahmin altı aydı, ama dört ay geçti, iki ayda bitirmeni bekliyoruz" derler.
Yasalarla Çalışmayı Öğrenmeliyiz
Bu yasalar değişmez doğa yasaları gibi değil; onlarla çalışmayı öğrenebiliriz.
Zaman kutulama: Yapay bir kıtlık yaratmak, Parkinson Yasasına karşı en etkili silahlardan biri. Bir işe ne kadar zaman ayırdığınızı önceden belirleyip o süreyi aşmamak, hem genişlemeyi önler hem de mükemmeliyetçiliği dizginler. Kusurlu ama bitirilmiş bir iş, sonsuz iyileştirme döngüsüne giren bir işten çoğunlukla daha değerlidir.
"Tamamlandı"nın net tanımı: Bir işin ne zaman biteceğini bilmiyorsanız, bitmez. Teslim kriterlerini önceden listelemek hem Parkinson'ın "hep daha iyisi var" tuzağından hem de kapsam büyümesinden korur. "En az 400 kelime, pratik bir tavsiye içeriyor, dilbilgisi hatası yok" gibi somut kriterler, sonsuz optimizasyonun önünde bir engel oluşturur.
Üç noktalı tahmin: Tek bir sayı yerine üç senaryo sormak daha sağlıklı bir başlangıç noktası sunar: iyimser, en olası ve kötümser.
Formül basit: (iyimser + 4 × en olası + kötümser) / 6. Ama asıl değeri bu hesaplamanın kendisinde değil, insanı "en kötü ne olabilir?" diye düşünmeye zorlamasında yatar. Çoğu zaman ilk tahmin neredeyse her zaman iyimser senaryoyla örtüşüyor; bu soruyu sormak tek başına tahmini gerçekçileştirir.
Büyük işleri küçük parçalara bölmek: Bir aylık bir görev on aya uzayabilir. Bir günlük bir görev on güne uzayabilir. Parçalar küçüldükçe hata payı da küçülür ve düzeltme yapma fırsatı artar. Ayrıca bir alt görev beklenenden erken bitince insanlar "hak ettikleri" molayı alır ve ileriden kazanılan zaman harcanır — küçük parçalar bu etkiyi de sınırlar.
Cargill Kuralı (veya Doksan-doksan kuralı): Yazılım geliştirme projelerinde işin ilk %90'ının zamanın ilk %90'ını, kalan %10'unun ise diğer %90'ını aldığını belirten ironik bir çaba tahmin kuralıdır. Toplamda %180'e denk gelen bu durum, projelerin karmaşıklığı nedeniyle tahmin edilenden çok daha uzun sürdüğünü ve %100 tamamlanmanın zorluğunu ifade eder.
Bir projeyi mümkün olan en küçük adımlara, en fazla sayıda adıma, her adımı olabildiğince küçük olacak şekilde bölün, her adım için tahmini süreyi hesaplayın, her adım için sürenin %10'unu ekleyin, tüm süreleri toplayın ve toplama %10 daha ekleyin. Burada dikkat edilecek en önemli nokta, bir alt görev patlarsa, sonraki görevler de çökmeye başlar.
Bağımlılıkları görünür kılmak: Hangi adım hangisine bağlı? Zincirde en kırılgan halka neresi? Bu soruları sormak, gecikmenin domino etkisiyle yayılmasını önceden görmek anlamına gelir. Bağımlılıklar arasına tampon koymak, tüm projeyi tek bir noktanın gecikmesinden korur.
Sosyal baskıdan yararlanmak: Kamuoyuna verilen söz, özel niyet beyanından çok daha güçlüdür. Bir arkadaşa, bir ekibe ya da bir okuyucuya taahhütte bulunmak, hem ertelemeyi hem de tahmin yanılgılarını azaltır. Çünkü artık sadece kendinize hesap vermiyorsunuzdur.
Erken Bitirmenin Ödülü Olmalı Cezası Değil!
Sistemin tuhaf bir paradoksu daha var. Bir proje beklenenden hızlı tamamlandığında, bunun yorumu çoğunlukla şu olur: "Demek ki o kadar büyük bir iş değilmiş." Sonuç: bir sonraki dönem için kaynaklar azaltılır, ekip küçültülür ya da süre kısaltılır. Ne kadar da motivasyon arttırıcı!
Gecikmenin cezası varken; erken bitirmenin neden ödülü yok. Sistemin kendisi, farkında olmadan, gecikmeyi teşvik ediyor. Bu duruma tepki olarak erken bitme potansiyeli olan işler Parkinson Yasasındaki gibi zamanı dolduracak şekilde genişler.
Bu yüzden iyimser tahminler bazen paradoks bir şekilde motivasyon aracı olarak işe yarayabilir: daha hızlı bitirme isteği, verimlilik baskısı, kendinizi aşma itkisi. Ama bu motivasyon kırılgan; gerçekçi olmayan hedefler tutmadığında ekibin moralinin çöküşüne neden olabilir.
Yasaların İyi Tarafı
Bu yasalar kötümser bir tablo çizmek için ortaya konmadı, durumu tespit ederek önlemler almak için ortaya çıktı. Parkinson'ın gözlemi başlangıçta bir hicivdi; Hofstadter'inki ise bir öz-farkındalıktı.
Parkinson Yasasının size sunduğu bir armağan var: Ek zaman, fikirlerin olgunlaşmasına, beklenmedik bağlantıların kurulmasına ve kalitede ince ayar yapılmasına olanak tanır. Her erteleme salt tembelllik değildir; bazen zihin arka planda çalışmaya devam ediyor olabilir, bazen en iyi fikirler ne olmadık zaman ve ortamlarda aklımıza gelir.
Hofstadter Yasası ise sizi aşırı taahhütlerden korur. Bir şeyin ne kadar süreceğini her zaman bilemezsiniz. Bu yasayı içselleştirmek, "neden bu kadar sürdü?" sorusundan "bu kadar sürmesini beklemek gerekirdi" anlayışına geçmenizi sağlar. Bu hem bireysel hem de ekip kültürü için büyük bir farktır.
Güven Meselesi
Her iki yasanın da altında yatan daha derin bir şey var: güven eksikliği.
Erken başlamaya kendimize güvenmiyoruz, bu yüzden erteliyoruz. Ekibimizin zamanı iyi yöneteceğine güvenmiyoruz, bu yüzden gerçek tarihleri saklıyoruz. Tahminlerimizin yanlış olabileceğini kabul etmeye güvenmiyoruz, bu yüzden çarpanlar ekliyoruz.
Taktikler işe yarar; zaman kutulama, net kriterler, şeffaflık hepsi işe yarayan gerçek araçlardır. Ama belki de en önemli iş, güveni yeniden inşa etmektir, hem kendi kapasitemize hem de birlikte çalıştığımız insanlara olan güveni.
Motivasyonunuz yüksek iken hiçbir araca ihtiyacınız olmaz; iş zaten akar akar akar, adeta tuz veya kum saatindeki kum gibi. Peki motivasyon düşük olduğunda ne yapabiliriz? Bu durumda disipline sığınmalıyız. Disiplin en çok motivasyonun azaldığı anlarda devreye girer. Ve motivasyon, kaçınılmaz olarak, zaman zaman düşer.
O anlarda elimizde iki şey kalır: öğrendiğimiz alışkanlıklar ve birbirimize duyduğumuz güven.
*Bu yazıda geçen konuları düşündüğünüzde, kendi işinizde ya da ekibinizde nerede fark ettiniz? *
Yorum olarak fikirlerini paylaşabilirsin veya bana iletişim kanalları ile ulaşırsan, katkını isminiz ile birlikte yazıya ekleyebilirim.

Bu yazıda geçen konuları düşündüğünüzde, kendi işinizde ya da ekibinizde nerede fark ettiniz?
Yorum olarak fikirlerini paylaşabilirsin veya bana iletişim kanalları ile ulaşırsan, katkını isminiz ile birlikte yazıya ekleyebilirim.


Zamanı Durdurmanın Yolları - Matt Haig
Eser SEVİNÇ — Wed, 28 Jan 2026 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/zamani-durdurmanin-yollari/
 Zamanı Durdurmanın Yolları Hakkında Temel Bilgiler




Yazar: Matt Haig (İngiltere, 3 July 1975)  
Tamamlanma Yılı: 2017  
Tür: Fantastik Kurgu, Romantizm, Tarih  
Format: ebook  
Okundu: 26.01.2026  
Derecelendirme: ★★★☆☆ (3,2 / 5)
Bilgi: Zamanı Nasıl Durdurursun, İngiliz yazar Matt Haig tarafından kaleme alınan ve Temmuz 2017'de yayımlanan tarihi fantastik bir romandır..





Düşüncelerim (Spoiler İçerir!)
Kitabın ana teması "Önemli olan ne kadar yaşadığın değil, o zamanı kiminle ve nasıl paylaştığındır." 
Tüm hikaye bu temayı ispatlamak için kurgulanmış diyebiliriz.
Kitabın başlangıcındaki gizemli hava, kitabın ortalarına doğru biraz monotonlaşıyor ve final çok aceleye getirilmiş hissettiriyor. Nasıl ya böyle mi bitecektir dedim ama kitabın ana temasını düşündüğümüzde, finalin karmaşık bitmesinden ziyade bu şekilde bitmesi kurgu açısından daha doğru görünüyor.
Ayrıca aşkın her şeyi çözdüğü teması klişe olarak değerlendirilebilir 'romantik film' tadında ve olaylar ilerledikçe tahmin edilebilir oluyor, fantastik hikayelerdeki tahmin edilemezlik bu hikayenin bir çok unsuru için pek geçerli değil. Fakat konu romantik bir film için mükemmel diyebilirim, zaten film anlaşması da yapılmış, sanırım şimdilerde dizi olarak planlanıyor, çok araştırmadım.
Hikayenin güzel taraflarından birisi, geçmiş tarihleri anlatırken, o dönemi tarihsel açıdan değil de basit bir birey açısından, kişilerin karakterleri üzerinden anlatmasını beğendim. Bizim tarihimiz ve kültürümüz olmadığı için bazı konularda yabancı kaldığım oldu. Örneğin dönemin Londra'sı hakkında bilgim yoktu.
Kitabın özellikle vurguladığı ve ana temayı desteklediği şekliyle; çok uzun süre, korkarak ve sıradan yaşamak yerine, hayatı her anlamda tadarak, severek, sevilerek, acı çekerek kısa da olsa hayatı ıskalamadan yaşamak, anı yaşamak anda kalmak daha doğru olan. "Asıl tehlike ölmek değil, yaşamayı unutmaktır.
Kitap hakkında düşüncelerimi bir alıntıyla bitirmek daha güzel olacak
"İnsan olmanın en zor yanı, her şeyin geçici olduğunu bilmektir. Ama her şeyin geçici olması, aynı zamanda her şeyin değerli olması demektir."

🚢 Konu Özeti
Tom Hazard, lise tarih öğretmeni olarak işe başlamak üzere Londra'ya geri döndü. Sıradan bir 41 yaşındaki gibi görünse de, nadir bir rahatsızlık nedeniyle yüzyıllardır yaşıyor. 1581'de Fransa'da doğdu ve Shakespeare , Kaptan Cook ve F. Scott Fitzgerald gibi ünlü tarihi şahsiyetlerle birlikte tarihe tanıklık etti .
Tom, kendisi gibi insanları koruduğunu iddia eden gizli bir grup olan Albatros Cemiyeti ve lideri Hendrich'in sürekli gözetimi altındadır. Hikaye ilerledikçe, geçmişte güvenli bir şekilde kalmayı mı yoksa şimdiki zamanda yaşama riskini mi almayı seçeceğine karar vermek zorunda kalır.


Evden Çalışmanın Avantajları/Dezavantajları ve Öz Disiplin
Eser SEVİNÇ — Tue, 16 Dec 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/evden-calisma-avantajlari-dezavantajlari-oz-disiplin/
 Son zamanlarda fazlaca hareketsizlik nedeniyle bacaklarımın ve dizlerimin ağrıdığını hissetmeye başladım.
Pandeminin başlangıcından itibaren evden çalışıyorum, bunca yıldır evden çalışmanın avantajlarını ve dezavantajlarını sayabilecek tecrübede olduğumu düşünüyorum.
En sonda söyleyeceğimi baştan söyleyeyim tercih hakkım olduğu sürece her zaman evden çalışmayı tercih ederim.
Evden Çalışmanın Avantajları
Avantajları üzerinde çok durmayacağım, bunlar bir çok yerde defalarca yazıldı, anlatıldı vs... detaylıca anlatmak yerine daha az söylenmiş avantajlarından kısaca bahsetmeyi tercih ederim.
Bana göre en büyük avantajı konforlu olması. Öğle aranda veya mola verdiğinde biraz uzanarak fazlasıyla rahatlayabilirsin, sessiz bir an istediğinde bunu kendine sağlayabilirsin. Konsantrasyon gerektiren ve bölünmeden uzun süre çalışman gerektiğinde telefonunu sessize alarak bunu kendine sağlayabilirsin.
Atıştırmak, yemek yemek, çay/kahve içmek, lavabo/wc ihtiyacın vb... ihtiyaçlarını kendi ev ortamında sağlayabilirsin. Evde patron sensin!
Evden Çalışmanın Dezavantajları
En büyük dezavantajı hareketsiz yaşam.
Kolumdaki akıllı saati her zaman takarım, şu an için kontrol ettiğimde, günlük ortalamam 2179 adım ve bu benim en hareketli aylarımdan birisiydi diyebilirim. Çünkü hiç olmadığı kadar dışarıdaki işler için evden dışarıya adım attım. Bu hareketli ayı saymaz isek çoğunlukla hafta içi günlerimi 1000 adım ile tamamlıyorum, bu sağlıklı kalmak isteyen bir insan için oldukça vasat ve hareketsiz bir yaşam demektir.
Yıllardır bu durumun önüne geçmek için aktif olarak spor yapıyorum. Çoğunlukla; bisiklet, yürüyüş ve fitness. Bu sporlar hayatıma iyi bir seviyede hareketlilik katıyor. Bir dönem oturduğum sitenin havuzu vardı ve yaz aylarında bolca yüzme de ekliyordum, ekstra olarak dönem dönem koşu da yapmışlığım var ama çok dikkate değer bir yoğunlukta değildi, daha çok kendimi test etmek için yaptığım aktivitelerdi diyebilirim. Koşmayı pek sevmiyorum diyebilirim.
Birisi bana düzenli ve sürekli spor yapmanın sırrı ne diye soracak olsa, tek bir cevabım olur, "Sürekli spor yap" yorgun olsan da, canın istemese de, başka planların olsa da, rutin planında o gün spor yapman gerekiyor ise, bir şekilde yap, en fazla bir gün ertele, asla 2 gün erteleme derdim. Ayrıca spor yapmak için motivasyon falan da bekleme, nasıl ki her gün para kazanmak için çalışıyorsun, evde yapman gerekenleri yapıyorsun, spor da aynı şekilde, fiziksel ve ruhsal sağlığın için bunu yapmalısın, bu kadar. Üzerine düşünmeye, motivasyon videoları izlemeye, rollenmeye, spor yapacağım diye işine yaramayacaklar şeyleri almaya gerek yok, sadece yap!
Çünkü sporu boşladığın zaman, vücudun hemen tembelliğe alışıyor ve patates moduna doğru gidiyor. Patates olmaya ne kadar yakınsan, spor geri dönmen de o kadar zorlaşıyor. Hem fiziksel olarak hem de mental olarak spor yapma fikri giderek senden uzaklaşan, bünyeden koşar adım kaçan bir eyleme dönüşüyor. İnanın çoğu zaman "spor salonunda veya bisikletle evden km'lerce uzaklaşmış olduğum bir anda; ya ne işim var burada, evde tv karşısında uzanıp güzel bir film izlesem, oturup iki tek bir şeyler içsem, pc de oyun oynasam" gibi bir sürü şey geliyor aklıma, ama bunların bana engel olmasına izin vermiyorum. Hemen kendime; "adamım sporunu yap, yapacağın şurada bir saatlik bir aktivite(bisiklet hariç) onu da doğru düzgün yap, sonra istediğin yemeği ye istediğin gibi boş yap" diyorum. Bir şekilde kendime yapmam gerekeni telkin ediyorum ve gerekeni yapıyorum.
Zaten sporun esas olayı bana göre; yaptıkça keyif ve mutluluk vermesi, güçlenmen ve güçlendikçe kolaylaşması. Ne kadar güçlü isen, o kadar keyifli, mutlu ve başarılısın!
Evden Çalışırken Öz Disiplin
Diğer büyük problem de öz disiplin.
Kendi adıma herhangi bir disiplin kaybı yaşamıyorum, hatta evden çalıştığımda daha verimli oluyorum.
Ofiste diğer çalışanlar ile sık sık temas olduğu için, doğası gereği çalışırken dikkat dağıtıcı durumlar ile karşılaşmak çok mümkün. Bu dikkat dağıtıcı unsurlar; konsantrasyon ve odak kaybına neden oluyor ve odağınızı tekrar aynı konuya döndürmek gereksiz vakit kayıpları oluşturuyor.
Yazılım sektöründe; ister analiz çalışması yapıyor olun, ister kodlama yapıyor olun, fark etmeksizin odaklandığınız konudan başka bir konuya geçmek ve tekrar aynı konuya dönmek en iyi ihtimalle 20-30 dk'nıza mal oluyor. Günde 5 sefer bu durumu yaşasanız 25dk'dan 125dk'nızın buhar oluyor. Zaten ofiste geçirilen süre molaları hariç tutarsak 7 saat, bunun 2 saati de bu şekilde kaybolduğunda geriye kalan süre 5 saat, onu da tam verimli geçirdiğinizi varsayar isek, hepimiz biliyoruz ki genelde de böyle olmaz.
Yani ofiste çalışan bir personelin en iyi ihtimalle verimli çalışacağı süre 5 saat civarındadır. Bu nedenle evde doğru bir disiplin ile çalışmak, ofiste çalışmaktan neredeyse 2 kat daha verimli hale gelebiliyor.
5 senedir sürekli olarak evden çalışan ve ekip yöneten birisi olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim.
Evde öz disiplini sağlamak, evden çalışmaya yeni başlayan personellerde daha çok rastlanan bir durum. İşe yeni aldığımız ve daha önceden evden çalışmamış personellerde bu durumu gözlemledim. Bu doğal ve beklenen bir süreç, ilk defa çalışacağı bir iş disiplininde, öz disiplinini sağlaması zaman alacak bir durum, bunu kabullenmek gerekir, mutlaka atıl zamanlar olacaktır, önemli olan bu süreci hem yöneticisi hem de çalışanın kendisinin doğru yürütmesi.
Personelin daha önceden çalışma deneyimi var ise motivasyonunu ve iş disiplinini sağlamak daha kolay oluyor fakat ilk iş deneyimi ise baya bir uğraştırıcı olduğunu söyleyebilirim.
Bu başka bir yazının konusu olmakla birlikte, online çalışan organizasyonlarda, personeller ile düzenli 1:1 görüşmeler, her sabah ve her akşam çevik toplantılar, pazartesi sabahları ve cuma akşamları haftalık planlama ve yapılan faaliyetlerin değerlendirildiği toplantılar ve 15 günde bir ekibe güçlü sorular soracağımız rutin toplantılar ve tüm bu toplantıların yöneticisini belirli periyotlarda (örneğin; haftalık) farklı birisini atamak önemli oluyor. Bununla birlikte ekibin moralini arttırmak için en az 3 ayda bir dışarıda rahat takılabileceğimiz etkinlikler ile ekip için iletişimi ve bağlılığı güçlendirebiliriz.
Etkili ekip yönetimi ile ilgili detaylı bir makale yazma planım var, yazdığımda buraya da linkini eklerim.
İş ve Özel Hayatı Birbirinden Ayırmak
Yukarıdaki konuları da dikkate alarak, iş ve özel hayatı birbirinden ayırmak diğer önemli noktalardan birisi diyebiliriz.

İş saatlerinde ev işleri ile uğraşma
İş saatleri dışında iş ile uğraşma
Çalışma Ortamını ayrı tut

Öncelikle bu iki konuyu çok net bir şekilde ayırmak gerekiyor.
Hem evden çalışanın kendisi bu ayrımı iyi yapabiliyor olmalı, hem de evde; çalışandan başka birileri (anne, baba, kardeş, eş, çocuk) daha var ise, bu iki konuyu birbirinden ayırabiliyor olmalılar.
Bu noktada süreci yönetmek tamamen çalışanın kendisine bağlı. Bu ayrımı öz disiplininde net bir şekilde ayırabilir ise, evde yaşayan diğer kişiler de buna çok kolay bir şekilde uyumlanacaktır.
Mümkünse çalışma ortamı ayrı bir oda olmalı, ayrı oda olamıyor ise mesai saatleri dışında çalışılan masada çok vakit geçirilmemeli ve iş bilgisayarı mesai saatleri dışında kullanılmamalı.   

Özetleyecek olur isek, evden çalışmanın hareketsiz yaşama neden olmasından yola çıkarak diğer olumsuz yanlarına da değinmek istedim. Her ne olursa olsun, yazılım sektöründe, evden çalışmak, ofisten çalışmaya göre her zaman için daha iyi diyebilirim.
Senin de bu konu üzerine görüşlerin ve soruların var ise yorum bölümünden ya da iletişim bölümünden bana ulaşabilirsin.


Öz Yeterlilik İçin Mücadelenin Yüceliği
Eser SEVİNÇ — Sat, 13 Dec 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/oz-yeterlilik-icin-mucadelenin-yuceligi/
 "...Izdırap karşılığında kazanılan şeylerle kıyaslandığında, şu andaki mutluluk çok sefil kalır. Ve tabii ki istikrar, istikrarsızlık kadar gösterişli değildir. Mutlulukta, şanssızlığa karşı verilen mücadelenin ihtişamlarından hiçbiri yoktur. Günahla mücadelenin, veya ihtiras ya da şüphe nedeniyle ölümüne alt üst oluşların görkemini bulamazsınız mutlulukta. Mutluluğun yüce bir yanı yoktur."
Cesur Yeni Dünya - Aldous Huxley
Hayat her zaman toz pembe ve mutluluk dolu yaşanmıyor, böyle olacağını düşünmek çocukça bir davranış olur.
Hayatta yaşadığımız tüm zorluklar bizi olgunlaştırmalıdır, gerek biz kaynaklı, gerek sevdiklerimiz kaynaklı, gerekse de tamamen bizim ve sevdiklerimizin dışında gelişen olaylardan kaynaklı, hayat bize çeşitli sürprizler hazırlar ve hiç ummadığımız anda karşımıza çeşitli zorluklar getirebilir.

İşsiz kalabilirsin, okulunu bitiremeyebilirsin, geçmişte yaşadığımız pandemi gibi Dünya'nın yaşadığı saçma sapan bir salgın tekrar yaşanabilir ve Dünya'da yaşayan herkesin hayatı planladığının, hayal ettiğinin çok çok dışında bir duruma gelebilir.

Önemli olan bu zorluklara göğüs germek ve pes etmeden mücadele etmektir. Kazanırsınız, kaybedersiniz ama asla mücadele etmekten vazgeçmemeliyiz, bazen bize değer katan başarmak değil, başarma yolunda geçen süreçtir.  
Acı çekmek, insanı sadece mutsuz hissetmesine neden olan bir duygu değil, aynı zamanda büyüme, karakterin oluşmasına, mücadele etme gücünün gelişmesine ve bilgeliğe ulaşma aracıdır.  
Spor yaparken ve özellikle Bisiklet sürerken en çok öğrendiğim şeylerden birisi de karşıma çıkan zorluklarla mücadele etmek; bazen kaybetmek ve dersler çıkarmak bazen de başarmak ve başarmanın mutluluğunu yaşamak, kendi gelişimimi gözlemlemek oldu.  
Özellikle tek başınıza çıktığınız uzun bisiklet turlarında, doğa yürüyüşlerinde, kamplarda hiç ummadığınız zorluklarla karşılaşma ihtimaliniz olabilir, eğer bu zorluklarla mücadele etmeyi göze almıyorsanız zaten ya hiç yola çıkmayın ya da en ufak zorlukta otobüse binin ve evinize dönün.  
Yoldaki beklenmedik zorluklarla (yokuş, yalnızlık, açlık, susuzluk, yorgunluk, bazen yağmur, bazen deli gibi ters esen rüzgar, olmadık yerde patlayan lastik vb...) mücadele etmek, yalnızca fiziksel dayanıklılığımı değil, aynı zamanda yaşamsal güç ve inancımı artırıyor. Bu yolculukların, hayattaki diğer zorlukların da aşılabileceğine dair öz-yeterlilik inancımı pekiştirdiğini düşünüyorum. Bu da; zorluklarla mücadele edip hepsini bir bir aştığımızda aslında hayatta karşımıza çıkan zorlukların bir çoğunun zor olmadığını, bunları aşabileceğimize olan inancımızın ve gücümüzün olduğunu keşfetmemizi sağlıyor. Bu benim için bisiklet sürerken keşfedilen bir şey iken sizin için başka bir sporda gerçekleşebilir.  
Hayatın toz pembe olmayacağını kabullenmemiz gerekir. Bazı şeyleri elde etmeniz için çeşitli zorluklara katlanmanız gerekir, hiçbir güzel şey gökten önünüze inmez.  
Acıyı reddeden Cesur Yeni Dünya'nın aksine, bizler acıyı varoluşsal bir gereklilik olarak görmeliyiz. Çünkü Aldous Huxley'in Cesur Yeni Dünyada da dediği gibi; şu anda kendimizi mutlu sandığımız durumla, ıstırap karşılığında kazanılan mutluluk kıyaslanamaz bile.
Mutluluğun yüce bir yanı yoktur; yücelik mücadelede ve zaferde gizlidir.


Sosyal Medya Bağımlılığından Kurtul!
Eser SEVİNÇ — Fri, 12 Dec 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/sosyal-medya-bagimliligindan-kurtul/
 Bunun adına ister telefon bağımlılığı isterseniz sosyal medya bağımlılığı deyin. İkisinin de birbirinden pek farkı yok, fakat olayın asıl başlangıç noktası telefon bağımlılığı olduğunu bilmelisiniz, telefon bağımlılığından kurtulduğunuzda sosyal medya bağımlılığından da o derece kolay kurutulacaksınız.
Eğer siz de bu durumdan şikayetçiyseniz ki bu yazıya bir şekilde eriştiyseniz ufakta olsa sizi rahatsız eden bir durum olduğu aşikar.
Bağımlılıklarımız
İnsan, hayatında herhangi bir nedenden dolayı farklı konulara bağımlılık gösterir. Özellikle bizim vücudumuzda dopamin salgılanmasına neden olan ve yapması kolay olan her şeye çok çabuk adapte olur ve ona karşı bağımlılık oluştururuz.
Genelde yapması zor olan şeylere de bağımlılık oluştururuz, fakat bunlara bağımlılık kazanmak için bazen sınırlarımızı zorlamamız gerekebilir.
Örneğin spor bağımlılığı için en az 21 gün düzenli olarak spor yapar ve bir rutin oluşturursanız, vücudunuz adapte olur ve düşük bir seviyede de olsa bağımlılık kazanırız.
Spor yapmak zor ve yorucudur, buna rağmen dopamin salgılamamızı sağlar ve mutlu hissederiz. Bizi zorlayan bağımlılıklarımızı bırakması, diğer bağımlıklara göre daha kolaydır, fakat uzunca bir süre düzenli bir şekilde spor yaparsanız bırakmanız da o derece daha zor olacaktır.
Daha kolay bağımlılık oluşturan konulara gelecek olursak, bilgisayar oyunları, telefon oyunları, netflix izlemek, sosyal medyada zaman öldürmek ve telefon bağımlılığından bahsedebiliriz. Son ikisi bu yazının odaklandığı iki temel bağımlılığı ele almaktadır.
Bunların hepsi vücudumuzun hızlı bir şekilde dopamin salgılamamıza neden olur, yapması ve tekrar etmesi kolay olduğu için de bağımlılık oluşturması spor yapmaya göre çok daha kolaydır.
Fakat sağladığı fayda olarak sadece size küçük bir dopamin bombası atar, bunun dışında ne fiziksel ne de ruhsal olarak bir fayda sağlamaz. Sporun, kitap okumanın, doğada vakit geçirmenin sağlayacağı faydanın yanına bile yanaşamaz.
Telefonlar Odaklanma Katilidir
Gün içerisinde telefonunuz ister istemez, dikkatinizin hızlı bir şekilde dağılmasına neden olur, ne ile meşgul olursanız olun verimli ve kesintisiz bir şekilde odaklanmanıza engel olur. Eğer bir şeyi yeterince odaklanmadan yaparsanız, hiçbir zaman potansiyelinizin en üstüne çıkamazsınız.
İster iş yerinde çalışıyor olun, ister bir öğrenci olarak ders çalışıyor olun, isterseniz de günlük yaşantınızda bir şeyle meşgul olun, telefon o an meşgul olduğunuz ve odaklandığınız konudan sizi hızlıca uzaklaştırır, hatta tekrar odaklanmanıza da uzunca bir süre engel olur.
Herhangi bir şeye odaklanmak ve onun üzerine yoğun bir şekilde düşünmek ve çalışmaya başlamak aşağı yukarı 15 dk sürmektedir. Odaklanarak çalışmaya başladıktan 15dk sonra telefona gelen bir bildirim ya da gereksiz bir arama, aklınıza birden gelen sosyal medyaya bakma isteği vb... bir çok sebepten dolayı telefonunuzu elinize aldığınızda, kendinize engel olup en az 15dk gibi vakit geçirseniz bile, telefonu bir kenara koyduktan sonra tekrar odaklanmanız 15dk sürecektir.
Yani toplamda 1 saatlik bir süre boyunca verimli çalıştığınız süre sadece 15 dk. Her 60dk da bir bu şekilde çalışsanız bile 4 saat sonunda sadece 1 saatlik verimli bir çalışma süresi geçirmiş olursunuz.
Telefonunuz odağınızı bozmadığı durumda 1 saat boyunca verimli bir şekilde çalıştığınızda, size 3 saatlik serbest bir zaman kalır.
Telefon Bağımlılığından Kurtulmak İçin Neler Yapılabilir
Bir çok insan gece uyumadan önce yatakta telefonuna bakar sonra alarmını kurup yatar, sabah telefonun alarmı ile uyanır ve eline aldığı ilk şey telefonu olduğu için, ya sosyal medyaya ya da haberlere bakar.
İster sosyal medyaya bakıyor olun isterseniz haberlere bakıyor olun, güne başlarken telefona baktığınızda, gözünüzü açar açmaz kendi hayatınıza değil başkalarının hayatına bakmış olursunuz.
Ayrıca ne ile karşılaşacağınızı da kesinlikle bilmiyorsunuz, iyi bir şeyler de görebilirsiniz sizi üzecek bir şeyler de. Bu durumda kendi hayatınıza değil telefonun size sunduğu hayata gözlerinizi açmış olursunuz.
Gece yatarken ve sabah kalktığınızda telefona bakma alışkanlığından vazgeçmelisiniz.
Telefon bağımlılığınızdan kurtulabilmeniz için bazı önerilerim olacak;

Kendinize alarmlı bir saat alın ve bu saatin alarmı ile uyanın

Gece yatarken telefonunuzu yattığınız odaya koymayın, diğer odada bırakırsanız hem yatağa girerken hem de sabah uyandığınızda telefonunuza bakmıyor olacaksınız

Sabah uyandığınızda kendinize bir rutin oluşturun ve buna sadık kalın.

Öncelikle yatay konumdan dikey konuma geçin

Soğuk su ile yüzünüzü yıkayın

Sağlık açısından sizi riske sokmuyor ise, olabildiğince soğuk su ile duş alın. Daha zinde olmanızı sağlar

Dişlerinizi fırçalayın

Büyük bir bardak ile su için

Kahvaltınızı yapın

Kahvaltınızı bitirene kadar telefona bakmayın

Gün içerisinde çalışmaya başladığınızda telefonunuzun bildirimlerini sessize alın. Hatta bunu otomatik olacak şekilde ayarlayabilirsiniz.

Kişisel telefon ile görüşme yapmıyor iseniz çalışırken hemen ulaşamayacağınız bir yere koyun, mümkünse diğer oda

Akşam yatmadan 2 saat önce telefonunuzu bir yere koyun ve arama gelmedikçe bakmayın

Yatağa sakın telefon ile girmeyin ve 2. kuralı uygulayın


Bunları öneri olarak değil talimat olarak düşünürseniz, sizi büyük bir oranda telefon bağımlılığınızdan kurtaracaktır.
Bundan sonrası tamamen sizin iradenize kalmış durumda, yukarıdakileri uygulayıp kalan zamanınızda telefon ekranına ışığı gören sinek gibi gitmezseniz muhtemelen başarılı olursunuz.
Sosyal Medya Bağımlılığından Kurtulmak İçin Neler Yapılabilir
Sosyal medya günümüzün en büyük bağımlılıklarından birisi. Diğeri uzun yıllardır tahtı elden bırakmayan sigara diyebiliriz.
Hangisi daha zararlı tartışmasına girmeden konumuz olan sosyal medya bağımlılığına dönmek istiyorum.
Sosyal medya bağımlılığı ile telefon bağımlılığı iç içe geçmiştir. Bir nevi tavuk mu yumurtadan çıkmıştır yumurta mı tavuktan paradoksunun günümüze uyarlanmış halidir.
Telefon bağımlılığı mı sosyal medya bağımlılığı yaratır, sosyal medya bağımlılığı mı telefon bağımlılığı yaratır? Buyurun size yeni bir tartışma konusu.
Sosyal medya bağımlılığı olan kişiler sürekli yeni bir beğeni gelmiş mi, yorum yapılmış mı, yorumda iyi bir şey mi yazılmış kötü bir şey mi diye kontrol eder durur. Adeta hayatının asıl odağı sosyal medya olmuştur.
Dopamin, dopamin, dopamin! Her zaman ilgi görme, beğenilme isteği ile yoğun bir serotonin ve dopomin patlamaları yaşamak ister.
Bir süre sonra fark etmeden bağımlı olur.
Şunu iyice belleyin, sosyal medya şirketleri sizi sizden daha iyi tanıyor, sizi platforma bağımlı kılacak algoritmalar geliştiriyor, o platformda daha uzun süre geçirmenizi sağlayacak özellikler geliştiriyorlar, her geçen gün daha da bağımlı hale geliyorsunuz ve siz bunu fark edip kendinize dur diyene kadar (bir çok insan bu noktaya asla gelemeyecek) bu bağımlılığınızın asla farkına varmazsınız.
Sigara içen birisi de bırakmaya çalışana kadar hatta bırakma çabasına girdiğinde bile aslında bağımlı olduğunu fark etmez. Bağımlı deyince aklımıza sadece uyuşturucular ve onları kullananlar gelir ama biliyoruz ki iyi veya kötü bir çok şeye bağımlılık kazanıyoruz.
Sosyal medya bağımlısı birisine sosyal medya olmadan yaşayıp yaşayamayacağını sorduğunuzda "Tabi ki yaşayabilirim ama şu an istemiyorum" diyecektir ya da buna benzer kaçamak bir cevap.
Telefon bağımlılığından kurtulmak nispeten daha kolay yukarıdaki talimatları uygularsanız, telefon kullanım süreniz en az %50 azalacaktır.
Şimdi sizlere sosyal medya bağımlılığından kurtulmanız için bazı önerilerde bulunacağım. Konuyla ilgili bir çok araştırma ve farklı kaynağı araştırdım ve sonuç olarak aşağıdaki öneriler en başarılıları olduğuna karar verdim.
Öncelikle şunu belirtmek isterim ki, bağımlılıklardan kurtulmanın en iyi yolu onu azaltmak değil birden kesmektir.
Sigara bağımlısı iseniz, bu bağımlılığınızdan kurtulmak istediğinizde azaltmanız hiçbir işe yaramaz bir süre sonra tekrar kaldığınız yerden devam eder hatta daha da çok içersiniz. Bu sebeple sigara bağımlılığınızdan kurtulmak istiyorsanız tamamen içmeyi bırakmanız gerekir.
Sosyal medya bağımlılığından kurtulmak için de tamamen kullanmayı bırakmanız gerekir.
Böyle söylüyorum diye tüm sosyal medyalarınızı kapatmanıza gerek yok, bunu bir detoks olarak düşünün ve bir süre belirleyin en az 21 gün olmasını öneririm. 21 gün boyunca sosyal medya kullanımınızı %100 oranında durdurmanız gerekir. Bu sayede bağımlılıktan kurtulmuş olursunuz ve tekrar kullanıp kullanmama tercihi size kalmış olur. Tamamen bırakmasanız bile büyük oranda azaltmış olursunuz.
Sosyal medya bağımlılığınızdan kurtulabilmeniz için bazı öneriler;

Öncelikle telefon bağımlılığınızı azaltmanız gerekir, yukarıdaki talimatları uygulayarak işe başlayın.
Telefonunuzdan tüm sosyal medya uygulamalarını kaldırın. (Instagram, Facebook, Youtube, Tiktok, Snapchat vb...) hepsini!
Eğer bilgisayardan da sosyal medyaya giriyor iseniz, bunu engelleyecek uygulamalar mevcut, bunlardan bir tanesini kurun (Mac için "Selfcontrolapp" mevcut Windows için "SelfControl Alternatives for Windows" aratarak kendinize uygun programı kullanın)
Kendinize bir süre belirleyin (en az 21 gün) bu süre boyunca hiçbir şekilde sosyal medyaya girmeyin.
Mesajlaşma uygulamaları sosyal medyadan sayılmaz bunlar kalabilir (Whatsapp, Facebook Messenger vb...)
Sosyal medya bağımlılığından kurtulmak için ara sıra yapılan detokstan ziyade bunu kalıcı bir felsefe haline getirin.

Sosyal Medya Sizi Aptallaştırır
Sosyal medyanın peşi sıra gelen ilgi çekici içeriklerini kısa sürede tüketirsiniz. Daha fazla kaydırma, daha fazla beğeni, hatta beğenseniz bile artık beğenmeden hızlıca bir sonraki içeriğe zıplama.
30-60 dk arasında telefonunuza bakmanız beyninizin bulanmasına, tatminsizlik yaşayarak canınızın sıkılmasına, diğer herhangi bir şeye odaklanma güçlüğü yaşamanıza, başka bir aktiviteye geçmede isteksizliğe vb... bir çok olumsuz etkiye neden olur.
Sosyal medyada vaktinizi çöpe attıktan sonra, ortalıkta kafası kesilmiş tavuk gibi dolandığınızı hissederseniz bilin ki aptallaşmaya başlıyorsunuz demektir. İnanın bu bir süre sonra kalıcı bir duruma dönüşecektir.
Z kuşağı olmayanlar, Z kuşağını tariflerken, yukarıdakilere benzer ifadeler kullanır. Ellerinden telefonu düşürmediklerini, her şeyi sanal dünyada yaşadıklarını, gerçek hayattan uzaklaşarak asosyalleştiklerini vs...
Z kuşağı olmayanlar, telefonsuz bir yaşamı da deneyimlediği için biraz da olsa akıllı telefonların ve sosyal medyanın yol açtığı zararları daha iyi algılayabilir.
Tabi ki bir çok Z kuşağında bulunan gençler de bunun farkında ama telefonsuz yaşayamayacağını ya da bunun "normal" olduğunu düşünerek bu farkındalığı eyleme dökecek erginliğe erişememekte.
Bununla birlikte, sosyal medya her geçen gün daha da toksik bir ortama dönüşmekte.
Hemen hemen herkes sosyal medyada kötü deneyimlerini, başarısızlıklarını, üzüntülerini, kaygılarını paylaşmaz. Belki de göreceğiniz en olumsuz paylaşımlar vefat haberleri olacaktır.
Bunun dışında sosyal medyada herkes ve her şey mükemmeldir, şahane hayatlar görürsünüz.
Ayrıca sosyal medyada, ister kişilerin paylaşımları olsun ister bir sayfanın paylaşımı olsun, altına olumlu ve olumsuz bir çok yorum yapılır. Olumlu yorumlar gereğinden fazla övgü içerebilirken olumsuz yorumlar da gereğinden fazla toksik ifade içerebilir.
Çok az sayıda olumlu / yapıcı eleştiriyle karşılaşırsınız hatta bunların altına da toksik yorumlar yapıldığını görürsünüz.
Kısaca, Sosyal Medya artık toksik bir ortam yolunda koşar adım ilerlemektedir.
Zorbalık her geçen gün daha da artmakta ve siz bunun neresinde olacağınıza karar vermelisiniz.
Dijital Sadelik
Teknolojiyi, onun tarafından kullanılmış hissetmeden kullanmayı öğrenmeliyiz.
Tabi ki teknolojinin getirdiği yenilikleri reddetmeyeceğiz. Önemli olan bu teknolojilerden hangilerinin hayatımıza anlam katacağını değerlendirerek, geri kalanlarından uzaklaşma yolunu seçmeliyiz.
Yukarıda hem telefon bağımlılığından, hem de sosyal medya bağımlılığından kurtulmanız için bazı öneriler / tavsiyeler / talimatlar verdim.
En azından bunları 21 gün uygulayarak gerçekten neye ihtiyacınız olup olmadığını anlayabilirsiniz.
21 gün boyunca sürecek bu yolculuğunuzda, telefonunuzdan uzaklaşarak gerçek hayatta sizi nelerin mutlu ettiğini ve telefonda gerçekten nelere ihtiyaç duyduğunuzu keşfedebilirsiniz.
21 gün sonunda yeni bir başlangıç yaparak gerçekten ihtiyaç duyduğunuz ve istediğiniz teknolojileri hayatınıza sokabilirsiniz. Bu teknolojiler hayatınıza gerçek bir değer katıyor olmalı, yoksa yine kendinizi kaldığınız yerden devam ediyor olarak bulabilirsiniz.
Ayrıca FOMO diye ifade edilen "Günceli Kaçırma Korkusu" yaşıyorsanız rahat olun, güncelden haberdar olmazsanız, kaçırmış olmazsınız, özü aslında bu kadar basit bir olgu.
Son Sözler
Telefon ve sosyal medya bağımlılığı, derin düşünme, odaklanma ve zihinsel sağlık açısından son derece olumsuz etkilere sahiptir.
Bu bağımlılığımız ne kadar yüksek ise; derin düşünme, yaratıcı zekaya, parlak fikirlere o kadar uzakta konumlanırız.
Bu bağımlılığınızdan kurtulmak için, daha çok yalnız zaman geçirin, kitap okuyun, yürüyüşe çıkın, spor yapın, arkadaşlarınızla yüz yüze görüşün ve bunları yaparken telefonunuzu ya yanınıza almayın ya da kesinlikle dokunmayın.
Telefon sizi kontrol etmesin, siz telefonunuzu kontrol edin ve bunu yaparken de felsefenizi ve alışkanlıklarınızı kalıcı olarak değiştirin.
"Bir ürünün / hizmetin parasını ödemiyorsanız, ürün sizsiniz."


Ne Yersen O'sun - Ne Okursan O'sun
Eser SEVİNÇ — Thu, 11 Dec 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/ne-yersen-o-sun-ne-okursan-o-sun/
 TV'de, sosyal medyada, orada burada bolca konuşan diyetisyenlerin insanlara sık sık "Ne Yersen O'sun" sözünü söylediklerini duyuyorum.
Tabi çağımızın en büyük problemlerinden birisi de obezite veya obezite olmasa da fazla kilolar olunca, gündemde de diyetisyenler oluyor ister istemez.
Hâlbuki insanlar biraz hareket edip günde 1 saat yürüyüş yapsa, yediğine içtiğine biraz dikkat etse bunlar hiç yaşanmayacak. Tabi bunu uygulamak için de biraz olsun hayat kalitenizin olması lazım, günde 12 saat ayakta dikilerek çalışmak zorunda olan birisine ne yürüş yap diyebiliriz ne de yediğine içtiğine dikkat et diyebiliriz.
Yediğimiz şey olmamızın nedeni; vücudumuza giren yiyeceklerin kendimizi hissetme şeklimizi ve vücudumuzun enerji çıktısı üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olmasıdır.
Tatlının kısa süre mutluluk vermesi, ağır yemeklerin günün bazı saatlerinde uyku yapması vb...
Bu durumun aynısını zihnimiz için de söyleyebiliriz.
Sen Okuduğun Şeysin!
Gününüzü x’te veya facebook’ta ortaya çıkan depresif sosyal dramalara, siyasi kavgalara vb... bir dizi iç karartıcı yazılara bakarak geçirirseniz, kaçınılmaz bir şekilde depresif bir ruh haline girersiniz.
Instagramda sizin normal şartlarda ulaşamayacağınız hayatları izler, bunlara özenirseniz ve yapamayacağınızı da kavrarsanız vay halinize diyeyim.
Bu yüzden sık sık zihnimizi sağlıklı ve zenginleştirici bir şeyle beslemek önemlidir.
Popüler gündemin kısa kısa içeriklerinden zihninizi uzaklaştırmanız gerekir.
Burada bir şeyler öğrenmek için makaleler okuyabilirsiniz, öğrenmek zihninizi canlı tutar.
Ya da sevdiğiniz bir romanı okuyabilirsiniz. Sevdiğiniz yazarın kısa hikayelerinden birisini okuyabilirsiniz.
Tüm bunları düşününce zihninizi dinlendirmek ve sonrasında kirletilmemiş içerikler ile beslemek gerekir.
Hatta bazen de hiçbir şe yapmadan sessiz bir yerde düşüncelerinize odaklanıp fikirlerinizi geliştirebilirsiniz. Şu dönemde insanlar en az yaptığı şeylerden birisi de kendi düşüncelerine odaklanmak...


Başarılı Olmak İçin Çalışmak Yeterli Mi?
Eser SEVİNÇ — Wed, 10 Dec 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/basarili-olmak-icin-calismak-yeterli-mi/
 Tüm iyi işlerin gökten bir şimşek ya da ilham perileri ile geldiğine dair yaygın bir efsane vardır.
Doğuştan dahiler olağanüstü insanlar fikrini hepimiz seviyoruz ve bir gün bizim de buna dahil olabileceğimizi düşünmekten hoşlanıyoruz. Bir gün bir şey olacak ve mükemmel bir şey çıkartacağız ortaya. Özellikle sanat (Resim, müzik, yazarlık, heykel vs…) ile ilgilenenlerde bu inanış daha fazladır.
Belki öyle olmadığımızdan ve vizyonumuzu hayata geçirmek için çok çalışmamız gerektiğinden şüphelenmeye başladığımızda, bunun yerine ilham perisi kavramına döneriz. Başka bir deyişle, göklerden bize gelen mistik bir güç. Bizim çabamızın dışında, tek dokunuşla gerçekleşecek ve mükemmel bir şekilde birbirini takip eden bir dizi eylemler zinciri.
Böyle söyleyince ne kadar da inanılmaz ve saçma geliyor değil mi?
Gerçek şu ki, yaratma gücü her birimizin içindedir. İşte efsanevi koreograf Twyla Tharp, *Yaratıcı Alışkanlık* kitabında bu gerçeği yazıyor:

Mozart klavyenin başına oturup Tanrı’nın kulağına fısıldayarak müziği parmak uçlarından fışkırmasına izin veren saf bir dahi değildi. Filmlere bilet satmak için güzel bir görüntü, ama Tanrı size bu yeteneği kazanmanız için dokunmuş olsun ya da olmasın, yine de çalışmak zorundasınız. Öğrenmeden ve hazırlık yapmadan, o mistik dokunuşun gücünü nasıl kullanacağınızı bilemezsiniz.

Bununla birlikte uzmanlaşmak istediğiniz konuyla ilgili pürüzsüz bir zaman geçirerek sadece onunla uğraşmanızın yeterli olacağı da bir hatadır. Konu hakkında; aynı zamanda, düşünüyor, araştırıyor, okuyor, hayal ediyor, gözden geçiriyor, sayfaları çevirip araştırıyor, googleda arama yapıyor, fikrinizi değiştiriyor ve evet, hatta bazen şüphe içinde yuvarlanıyor olmalısınız. Tüm bu aktivitelerin uzmanlaşma sürecinizin bir parçası olması için kendinize izin verin ve işi her gün ve her gün ve her gün sıkılmadan, pes etmeden yapmaya devam etmek için kendinizi ikna edin, motivasyonunuzu yüksek tutun ve emin adımlarla ilerleyin.
Çevrenizde gitar çalan, iyi resim yapan birileri mutlaka vardır, bu seviyeye gelene kadar aynı parçaları sıkılmadan tekrar tekrar ne kadar çaldıklarını sorun, ya da resim yapmayı öğrenene ve geliştirene adar kaç tane resim yaptığını sorun.
Başarı kriterimiz nedir ne olmalıdır
TDK sözlüğüne göre başarı: “Kişinin yetenek ve yetişmeye bağlı olarak gösterdiği ansal ya da eylemsel etkinliklerinin olumlu ürünü, bir işi istenilen biçimde bitirmek, elde etmek, istediğini bulmak” olarak açıklanmaktadır.
Sözlük tanımından çıkıp biraz yorumlayacak olur isek, başarı kişinin mevcut koşullarda, herhangi bir durum / olay / aksiyon için yapabileceği olumlu eylem, hatta eylemler zinciri diyebiliriz.
Basite indirgemek açısından, bir kaç örnek vermek isterim.
Sayısal bölümde okuyan bir lise öğrencisi Matematik dersinden başarılı olabilmek için geçerli not alması yeterli iken, ucu ucuna geçerli not alan bu öğrenci Üniversite sınavında başarılı olma olasılığı oldukça düşüktür.
Burada öğrencinin başarı için taban sınırı nedir? Sözel bölümde okuyan bir öğrenci için, Matematik dersinde ucu ucuna alınan başarı notu yeterli iken, sayılan bölüm okuyan öğrenci için vasat bir değerdir. Lise’den sonra okumayı düşünmeyen bir öğrenci için oldukça başarılı bir değerdir, çünkü en hızlı şekilde amacına ulaşmıştır.
Diğer bir örnekte; iş hayatında, Öğretmen olduğunuzu varsayar isek, başarınızı nasıl ölçersiniz? Dersten hiç bir öğrencinizin kalmaması yeterli olur mu? Basit soru sorar ya da soruları önceden dağıtır iseniz herkes yüksek not alabilir ama daha sonraki aşamalarda bu öğrenciler başarısız olur ise, öğretmen de başarısız olmalı mıdır? Bence olmalıdır.
Tüm bunları düşündüğümüzde, başarıyı tek bir ölçeğe indirgemenin yanıltıcı olabileceğini öngörebiliriz, bu sebeple, başarılı olabilmek için “olumlu eylemler zinciri” tanımımızdan yola çıkarak, birbiri ile bağıntılı bir çok unsurda, sonrakini de destekleyecek, en iyi sonuca ulaşmalıyız diyebiliriz.
Nasıl Başarılı Oluruz?
Öğrenciliğimiz, iş hayatımız, yaptığımız sporlar veya daha da detaya girer isek, özel hayatımızda gerçekleştirdiğimiz tüm eylemlerde nasıl başarılı oluruz?
Öncelikle, yazının sonunda sebep ve sonuçlarıyla varacağımız ve söyleyeceğimizi en başta da söylemek isterim.
Başarılı olmanın en temel unsuru “Çok Çalışmak! Sizin için, uğraştığınız konuda çok çalışmak yeterli olmuyor ise başarılı olmanız için daha da çok çalışmanız!”
Her ne yapıyor olursanız olun, bir şeyi çalışmadan başarılı olabilmeniz oldukça az rastlanan bir durumdur, istisnalar kaideyi bozmaz. Herhangi bir konuda başarılı olmak istiyorsanız, çok çok çok fazla çalışmanız gerektiğini unutmayın ve aklınızın bir köşesine çiviyle çakın.
Okul hayatı ve iş hayatını dışarıda tutarak bir örnek vermek gerekir ise, herhangi bir konuda uzmanlaşmak için, o konu üzerine 10.000 saat çalışmanız gerektiği (Malcolm Gladwell) söylenen ve bence geçerliliği olan bir durum.
Örneğin bir müzik enstrümanı çalmak ya da iyi bir resim yapma konusunda uzmanlaşmak için 10.000 saat kuralını hesaplayalım.
Günde 8 saat ve haftada 5 gün buna zaman ayırsanız, yılda 240 günde toplam 1920 saat harcamanız gerekir.
Bu da aynı tempo ile yaklaşık 5 yılda müzik enstrümanı ya da resim konusunda uzmanlaşmış olunabileceğini ifade eder.
Tabi ki her insanın yetenekleri farklıdır, ve ayırabileceği zaman, kimi insan 3-4 yılda uzmanlaşırken kimisi 8-10 yılda uzmanlaşabilir.
Şu şüphesiz bir gerçek ki, herhangi bir konuda uzmanlaşmış birisine, uzman olduğu konuda bu noktaya gelebilmek için ne kadar zaman harcadığını sorarsanız, ortalamada 10.000 saati buluyor olacaksınız.
En basitinden, bir çok insan araba sürmeyi öğrenir ama usta bir şoför olabilmek için kaç yıl /saat/km araç sürmesi gerekir? Bu sorunun cevabını size bırakıyorum.
Sevdiğim dizilerden bir tanesi olan Better Call Saul’da Jimmy için, bir bölümde(sanırım mahkemede geçen bir bölümdü) Jimmy’nin belki çok yetenekli olmadığı ama her zaman çok çalışkan olduğu söylenmişti ve dizide buna odaklandığınızda, Jimmy’nin her zaman bir konuyu halletmek için gerçekten çok çalışması gerektiği ve bu çalışmayı da her zaman gerçekleştirdiğini fark ediyorsunuz.
“Hayatta başarıya giden yoldaki en önemli şey çalışmaktır. Her gün oturup aynı şeyi denemekten başka hiçbir şeyin önemi yok”


Anonimlik, Gizlilik ve Güvenlik - Farklar ve Önemleri
Eser SEVİNÇ — Tue, 25 Nov 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/anonimlik-gizlilik-guvenlik/
 İnternette güvenlik ve gizlilikle ilgili forumlarda yapılan tartışmalarda, birçok kişinin "anonimlik," "gizlilik" ve "güvenlik" kavramlarını birbirinin yerine kullandığını görüyorum. 
Oysa bu terimler birbiriyle bağlantılı olsa da aslında farklı anlamlar taşır. Gelin, bu kavramları detaylıca inceleyelim.
Anonimlik: Kimliğinizi Koruma
Anonimlik, kimliğinizin açığa çıkmasını engellemekle ilgilidir. 
Bunun birçok geçerli nedeni olabilir:

Tehlikeli ortamlarda çalışanlar, durumu rahatça ifşa edemeyebilir.
Otoriter rejimlerde, hükümete muhalefet etmek hayati risk taşıyabilir.
Bireysel ilişkilerde, kişisel güvenlik için kimliğin gizli kalması gerekebilir.

Örnek: Bir protestocunun yüzünü maske ile kapatması anonimlik sağlar, ancak eylemi herkes tarafından görülebilir (gizlilik yok).
Gizlilik: Verilerinizin Kontrolü
Gizlilik, verilerinize veya aktivitelerinize kimlerin erişebileceğiyle ilgilidir. Bu, yalnızca dijital verilerle sınırlı değildir; fiziksel hareketleriniz de gözlemlenebilir.
Neden Önemli?

Psikolojik özgürlük sağlar.
İnsan hakları kapsamında korunur (BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi).
Teknolojide, telefonunuzdaki fotoğraflar, mesajlar veya banka bilgileriniz gizli kalmalıdır.

Ek Bilgi: Türkiye'de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kişisel verilerin izinsiz kullanımını engellemeyi amaçlar.
Güvenlik: Veri ve Kimlik Koruması
Güvenlik, verilerinizi ve cihazlarınızı koruma yöntemlerinizle ilgilidir. İşte dikkat etmeniz gereken temel konular:
1. Cihaz Güvenliği

Cihaz şifreleme kullanıyor musunuz? (Örn.: BitLocker, FileVault)
Güçlü parolalar ve biyometrik kimlik doğrulama (parmak izi, yüz tanıma) kullanın.

2. Hesaplarınızın Korunması

Güçlü, karmaşık parolalar (en az 12 karakter, harf, sayı, özel sembol).
Çok faktörlü kimlik doğrulama (2FA/MFA) kullanın (Google Authenticator, fizikel güvenlik anahtarları).

3. İletişim Güvenliği

HTTPS kullanan siteleri tercih edin.
VPN kullanarak internet trafiğinizi şifreleyin.

Bu Üç Kavram Nasıl Örtüşür?



Kavram
Odak Noktası
Örnek



Anonimlik
Kimliği gizleme
Bir isim kullanmadan forumda yazmak


Gizlilik
Veri erişimini kontrol etme
Sosyal medya hesabınızı "özel" yapmak


Güvenlik
Veriyi koruma
Şifreli mesajlaşma uygulaması kullanmak


Önemli Not:

Anonim olabilirsiniz ama gizliliğiniz yoksa hareketleriniz izlenebilir.
Gizliliğiniz olabilir ama güvenliğiniz zayıfsa verileriniz çalınabilir.
Güvenlik önlemleri, anonimliği ve gizliliği destekler.

Sonuç: Hangi Durumda Hangisine İhtiyacınız Var?

Gazeteciler, aktivistler → Anonimlik + Güvenlik
Günlük internet kullanıcıları → Gizlilik + Güvenlik
Finansal işlem yapanlar → Güvenlik öncelikli

Unutmayın: İnternette güvende kalmak için bu üç kavramı doğru şekilde dengelemek gerekir. KVKK, 2FA, VPN ve HTTPS gibi önlemlerle dijital güvenliğinizi artırabilirsiniz.
Ek Kaynaklar:

KVKK Resmi Sitesi
Google Güvenlik Kontrolü
Have I Been Pwned? (Veri ihlali kontrolü)

Bu bilgiler ışığında, kişisel verilerinizi korumak için adımlar atabilirsiniz. 🔒


Gulliver'in Gezileri - Jonathan Swift
Eser SEVİNÇ — Tue, 11 Nov 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/gulliverin-gezileri/
 Gulliver'in Gezileri Hakkında Temel Bilgiler




Yazar: Jonathan Swift (İrlanda, 1667-1745)  
Tamamlanma Yılı: 1726  
Tür: Hiciv (Taşlama) Romanı, Macera  
Format: ebook  
Okundu: 11.11.2025  
Derecelendirme: ★★★✬☆ (3,5 / 5)
Bilgi: Genellikle bir çocuk kitabı olarak bilinmesine rağmen, aslında politik, toplumsal ve dinsel eleştiriler içeren bir yetişkin kurgusudur.





Düşüncelerim
Gulliver'in Gezileri dendiğinde ilk akla gelen çocuklara yönelik maceralar içeren bir kitap şeklinde olabiliyor, fakat kitabı okuduktan sonra pekte böyle olmadığını kolaylıkla anlayabiliriz.
Kitap dönemin toplumuna, politik ve siyasi otoritesine, dini inançlara bol bol eleştiri içermekte.
Bu nedenle kitabı okumadan önce, yazarın hayatını ve yaşadığı dönemdeki İngilterenin politik ve siyasi durumuna hızlı bir bakış atmakta fayda var, ayrıca önsözünü de dikkatlice okumak, kitaptaki hicivleri anlamakta oldukça faydalı oluyor.
Kitap hayali karakter olan Lemuel Gulliver’in 4 farklı fantastik yolculuğunu anlatıyor.
1. ve 2. bölümdeki hikayeler kitabın en güzel hikayeleri diyebilirim, hem ilgi çekici bir macera hem de akıcı bir yazım ile ilk iki bölüm bir çırpıda bitiyor.
3. bölüm ilk iki bölümden sonra durağan ve fazlaca detay ve ayrıntı içerdiği için akıcılığı sekteye uğradı. Okumakta en çok zorlandığım ve bir an önce bitse de sonraki bölümdeki yeni maceraya başlasam diye kendimi zorlayarak bitirdim.
4. bölüm ise yazarın hayalindeki toplumu anlattığını düşünüyorum. Tam anlamıyla ütopya diyebileceğimiz bir macerası.
Genel olarak her macerasından sonra ailesine kavuşması, aslında onları çok sevdiğini gösteriyor, fakat bir süre sonra farklı motivasyonlardan dolayı ailesini bırakarak yeni maceralara doğru yelken açar.
Kitabın ilk bölümlerinde (özellikle I. ve II. yolculuk öncesinde) ailesini maddi olarak geçindirmek için deniz ticaretine atılmak zorunda kalır. Deneyimli bir cerrah olarak gemilerde iyi bir pozisyon bulur. Bu, başlangıçtaki motivasyonunun aile sorumluluğu olduğunu gösteriyor bize.
Swift, bir yandan toplumu eleştirirken, diğer yandan insan doğasındaki tatminsizliği de gösteriyor. Gulliver, her seferinde felaketle karşılaşmasına rağmen, kısa bir süre sonra tekrar macera tutkusuna kapılıyor. Ailesinin yanındaki yaşam, ona bir süre sonra yetmemeye başlar.
Kitabı genel olarak beğendiğimi söyleyebilirim, fantastik maceralar ile dönemin ve hatta bence bir çok konuda dönemimizin eleştirisini edebiyata çok iyi yedirmiş.
O yüzdendir ki, yayımlandığı tarihten günümüze kadar her dönem okunabilir klasikleşmiş bir eser olarak nitelendirilmiştir.

🚢 Konusu ve Bölümleri
Kitap, maceracı bir doktor ve gemi kaptanı olan Lemuel Gulliver'in dört ayrı fantastik ülkeye yaptığı yolculukları anlatır:

Lilliput'a Yolculuk (Cüceler Ülkesi):

Bir deniz kazası sonucu Gulliver, boyları yaklaşık 15 cm olan minik insanların ülkesi Lilliput'a düşer ve bir dev olarak esir alınır.

Bu bölüm, küçük siyasi çekişmeleri, bürokrasiyi ve anlamsız savaşları (örneğin yumurtanın hangi ucundan kırılacağı tartışması gibi) hicveder.



Brobdingnag'a Yolculuk (Devler Ülkesi):

Gulliver bu kez kendini devasa insanların yaşadığı bir ülkede bulur ve onların yanında bir cüce konumuna düşer.

Bu bölümde, Gulliver'in kendi ülkesi olan İngiltere'yi ve Avrupa toplumunu dev krala anlatışı üzerinden, insanlığın bencil, açgözlü ve savaşçı doğası eleştirilir.



Laputa, Balnibarbi, Luggnagg, Glubbdubdrib ve Japonya'ya Yolculuk:

Bu gezilerde uçan ada Laputa'da yaşayan ve pratikten yoksun, teorik bilimlerle uğraşan bilim insanlarıyla karşılaşır. Bu bölüm, soyut bilimin pratikten kopukluğunu ve siyasetin yolsuzluklarını taşlar.


Houyhnhnm'ler Ülkesine Yolculuk (Konuşan Atlar Ülkesi):

Gulliver, aklı başında, erdemli ve rasyonel Houyhnhnm adı verilen atların ve ilkel, pis, ahlaksız Yahoo adı verilen insan benzeri yaratıkların yaşadığı bir yere varır.

Bu, en keskin hiciv bölümüdür. Gulliver, Houyhnhnm'ların üstünlüğünü gördükçe insan türünden (Yahoo'lardan) nefret etmeye başlar.






Gel, Sen de Tüm Fikirlerini Blogunda Paylaş
Eser SEVİNÇ — Fri, 07 Nov 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/neden-blog-acmalisin/
 Yıl olmuş 2025'in sonu hala blog mu açılır? 
Sen de böyle düşünenlerden misin? Bu şekilde düşünen birisi ol ya da olma, fark etmez.
Blog açmayı düşünüyor musun ya da düşünmüyor musun, o da hiç fark etmez. 
Neden kendi alanın olmalı? Yazıyı oku, kararını sonra ver. İyi okumalar internet yolcusu...
İnternet alemi teknoloji kardeşlerden daha büyüktür ve öyle de kalmalı. Sosyal medya bugün var yarın yok. Bir zamanlar ortalığı kasıp kavuran Facebook'a şimdi doğru düzgün kimse yüzüne bakmıyor, mevcut olanların yarısından çoğu da yılların hatırına hesabını kapatmıyordur.
Instagram mı? Şu an çok popüler ama giderek havası sönüyor, insanlar bıktı!
Tüm sosyal medyalar bir gün popülerliğini kaybedecek, evet belki yerine başka bir şey gelecek ama kendi alanınız gibi olmayacak hiç birisi.
İnternetin hamamböceği eposta adresleridir, her şey yerini başka bir şeye bırakır ama eposta adresleri internet var olduğu sürece olmaya da devam edecek.
Bloglar da buna benzer. Her zaman birileri blog yazmaya devam edecek. Bunun farklı motivasyonları var, kimisi kariyer için, kimisi hobi, kimisi gelir elde etme, kimisi yeni iş bulma vb... bu farklı amaçlar ve motivasyonlar, blogların da devamlılığını sağlayan unsurlardır.
Bak, aklına bir şey mi geldi? Paylaşmak istediğin, başkalarının da ilgileneceğini düşündüğün bir mevzu mu var? Neden sosyal medyada paylaşmak yerine bloguna yazmıyorsun ki?

Sosyal medyadan soru mu geldi? Biri sana cevaplamak istediğin süper bir şey mi sordu? Hemen blogunda bununla ilgili uzun bir yazı patlat, sonra da Mastodon'da, BluSkye'da, Twitter'da, Instagram'da orada burada sadece linkini paylaş. Hazır okuyucu, mis gibi!

Kapanan ya da senin kapattığın sosyal medya hesaplarında paylaştığın şeyler uçup gitti mi? Sosyal medyaya bir şey mi koydun? Onun kalıcı kopyasını blogunda arşivle. Kaybolmasın! Kapattığın sosyal medya hesaplarındaki önem verdiğin gönderiler ne oldu şimdi?

Bazen aklında rastgele müthiş fikirler mi geliyor, acayip rüyalar görüp bunu hikaye gibi neden anlatmıyorsun? Aklına ilginç, saçma sapan bir fikir mi düştü? Yaz gitsin bloguna. Tuhaf bir rüya mı gördün? Onu da rüya günlüğü gibi bloguna not al.

İnternet yolculuğu esnasında gördüğün güzel şeyleri başkaları neden görmesin? Çok iyi makaleler, havalı web siteleri mi buldun? Hemen blogundan onlara bağlantı ver. Takipçilerin de görsün.

Şahane bir tarif mi keşfettin, ya da mevcut bir tarifle ilgili püf noktası mı keşfetti, birilerine aynı şeyleri yazmaktan usandın mı? Mükemmel bir yemek, pasta, salata veya çorba tarifin mi var? Paylaş blogunda. İnternette birilerine sürekli aynı şeyi mi anlatıp duruyorsun? Onunla ilgili bir blog yazısı yaz ve herkese onun linkini yolla. Yine hazır okuyucu.

Ne yapıyorsun, ne seviyorsun, ne izliyor, ne okuyor, ne dinliyorsun? Bugün ne yaptın? Geçen hafta seni ne sardı? Bu aralar kitaplara mı daldın, dizilere mi düştün. Bir şeyi çok mu beğendin, yoksa nefret mi ettin? Bunları da yaz bloguna.

Sanatını da blogunda paylaş! Karalama yapmayı mı seviyorsun? Paylaşma yerini biliyorsun: Blogun! Güzel bir film, efsane bir şarkı mı keşfettin? Hemen ondan bahset.


Biliyor musun, blogunun olması harika bir şey. Orası;

Senin yerin. Düşüncelerini özgürce paylaştığın, kendin olabildiğin bir alan. Eskiden yazdığın, düşündüğün bir şeyi hatırlamak istediğinde geri dönüp bakabildiğin sana özel bir kütüphane. "Şu konuyu daha önce anlatmıştım," deyip insanları yönlendirebildiğin hazır bir kaynak.

O zaman daha ne duruyorsun? Hemen bir blog aç ve ne varsa dök içine! Bu arada, kişisel blogunda yapay zeka ile içerik üretme, bu senin alanın yapay zekanın değil!
Blog açmayı bilmiyor musun? O zaman benimle iletişime geç!


Firefox'ta Yapay Zeka Özelliklerini Devre Dışı Bırak
Eser SEVİNÇ — Sat, 25 Oct 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/firefox-yapay-zeka-ayarlari/
 Sevgili Mozilla! 
Topluluğun genelinin itirazına, höykürmesine ve höykelenmesine rağmen! Firefox tarayıcımızda yapay zeka özelliklerini varsayılan olarak açık getirerek, kullanıma sunmaya başladı. Bir nevi firefox tarayıcı kullananlara yapay zeka özelliğini ittirdi.
Sayfanın en altında tüm yapay zeka özelliklerinin ne işe yaradığını bulabilirsiniz, dilerseniz komple kapatabilir, dilerseniz ayrı ayrı özellikleri kapatabilirsiniz.
Bazı özellikleri devre dışı bırakırken diğerlerini denemeyi tercih ediyorsanız, "browser.ml.enable" true olarak ayarlayın ve her özelliği ayrı ayrı değiştirin. Bu özelliği false olarak ayarlarsanız, tüm yapay zeka özellikleri, tercihinize bakılmaksızın devre dışı bırakılır.
Yapay Zekayı sevmeyen, kullanmamayı tercih eden birisiyim. Bu nedenle bu özelliklerin bir çoğunu devre dışı bıraktım.
Kullandıklarım ise;

browser.tabs.groups.smart.enabled - açık sekmeleri neye göre gruplandıracağını merak ediyorum
extensions.ml.enabled - eklentilerde ne işe yarayacağını gözlemleyeceğim
browser.ml.chat.shortcuts - merak ettiğim konuyu  başka web sitelerinde ararım, fakat çok nadiren de olsa, bir bütün olarak değerlendirme kısmında bu özellik işe yarayabilir geldi,

bu özelliklerle ilgili kullanım deneyimimi ileride bu yazının altına eklerim muhtemelen.
Tarayıcınızda url alanına about:config yazarak ayar sayfasını açın ve aşağıda "Ayar" alanında yazan kodu aratarak true / false değerini değiştirin.
Firefox Yapay Zeka Ayarları



Ayar
Ne kontrol ediyor?



browser.ml.enable
Firefox'un yerleşik makine öğrenme platformu için ana anahtar. Bunu kapatmak, tüm yapay zeka özelliklerini devre dışı bırakır.


browser.ml.chat.enabled
Yapay zeka chatbot entegrasyonunu sağlar.


browser.ml.chat.sidebar
Kenar çubuğunda AI sohbet panelini gösterir.


browser.ml.chat.shortcuts
Seçili metinden veya kısayollardan sohbeti başlatmanızı sağlar.


browser.ml.chat.page
Metni vurguladığınızda sayfa içi sohbet menüsünü çalıştırır.


browser.ml.chat.page.footerBadge
Sayfanın alt kısmında yüzen rozeti görüntüler.


browser.ml.chat.page.menuBadge
Sayfa menüsünde “AI’ya Sor” rozetini gösterir.


browser.ml.chat.menu
Sağ tıklama menülerine “Bunun hakkında sohbet et” seçeneği eklendi.


browser.ml.linkPreview.enabled
Yapay zeka tabanlı bağlantı önizlemeleri ve önerileri oluşturur.


extensions.ml.enabled
Tarayıcı eklentilerinin Firefox'un ML API'sini kullanmasına izin verir.


browser.ml.pageAssist.enabled
Yapay zeka “sayfa yardımcısı” özetleyicisini/yardımcısını çalıştırır.


browser.tabs.groups.smart.enabled
Sekmelerinizi otomatik olarak gruplamak ve etiketlemek için yapay zekayı kullanır.


browser.tabs.groups.smart.userEnable
Kullanıcıların akıllı sekme grupları özelliğini manuel olarak açıp kapatmalarına olanak tanır.




Telefon ile Konuşmanın Yazılı Olmayan Kuralları
Eser SEVİNÇ — Thu, 02 Oct 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/telefon-ile-gorusmenin-yazili-olmayan-kurallari/
 Özel hayatımızda veya iş hayatımızda telefon görüşmeleri artık bizler için olmazsa olmaz bir iletişim aracı.
Ev telefonlarını bir kenara bırakır isek, hemen hemen 2000 yılından itibaren cep telefonları yaygınlaşmaya başladı, şu an için cep telefonu olmayan kişi yok denecek kadar az diyebiliriz.
Türkiye'de Cep Telefonu Kullanımı

Cep telefonu kullanıcılarının profilleri, yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir düzeyine göre çeşitlilik göstermektedir.

Yaş Grubu: 18-35 yaş arası genç yetişkinler, cep telefonu kullanımında en büyük paya sahiptir. Bu yaş grubundaki kişilerin %98'inin cep telefonu olduğu belirlenmiştir (TÜİK, 2023).
Cinsiyet: Erkekler ve kadınlar arasında cep telefonu sahiplik oranı benzer seviyelerdedir; erkeklerin %99'u, kadınların ise %98'i cep telefonu kullanmaktadır.
Eğitim ve Gelir: Eğitim seviyesi ve gelir düzeyi yükseldikçe cep telefonu sahiplik oranı da artmaktadır. Üniversite mezunlarının %100'ü cep telefonu sahibiyken, lise mezunlarında bu oran %95 civarındadır.
Kaynak: Kobitek


Bunca yıldır telefon kullanılmasına rağmen hala telefonu (sadece görüşme kısmı) nasıl kullanacağını bilmeyen bir çok kişi ile karşılaşıyorum
Temel olarak görgü kuralları esas alınsa ortada sorun kalmayacak görünüyor fakat maalesef bizde görgülü olmak yanlış değerlendirildiği için genelde kaba saba olmak, saygısız olmak giderek artan bir tercihe dönüşmüş durumda.
Kişisel olarak telefon görüşmelerinde, ifrit olduğum bazı durumlar şunlar

Numarasının kayıtlı olup olmadığını bilmeden, kendisini tanıtmadan direk lafa başlayanlar
Kişi sizi arar, telefon kulağında olur, sizi aramasına rağmen etrafı ile çene çalmaya devam eder, siz telefonu açıp Alo deseniz ya sizi duymaz ki genelde duyar, buna rağmen etrafı ile çene çalmaya devam eder, siz bir kaç kere alo dedikten sonra hiçbir şey olmamış gibi size söyleyeceğini  söylemeye başlar, en iyi ihtimalle "yaa kusura bakmayın" falan der.
Karşı tarafı aradınız, telefon açıldı ve yanıt yok, alo diyorsunuz yine yanıt yok, bu şekilde 3-5 saniye geçtikten sonra, aradığınız kişi size alo der.
Karşı tarafı aradınız, telefon açar ama sizden müsaade istemeden etrafı ile konuşmaya devam eder.
Telefonda siz yerine sen diyenler. Normalde de tanımadığınız insanlara siz demeniz gerekir, bu genel bir hödüklük sorunu

Yukarıdakilere ilave olarak başka başka konular da var tabi ki.
Alakasız konularda konuşanlar, siyaset, din, ırk vb... ayrıştırıcı konulardan bahsedenler vs... bahsetmiyorum bile.
Telefon ile konuşmak ve bunu bir saygı çerçevesinde başlatmak, yürütmek ve tamamlamak oldukça basit.
Bunları adım adım listeleyelim

Aradığınızda, önce sesinizin ulaştığını doğrulamak için alo diyorsunuz.
Aradığınız kişi sizi duyduğunu ve onun da size sesinin ulaştığını doğrulamak için alo veya efendim demeli.
Arayan kişi öncelikle kendisini tanıtmalı.
Karşı taraf tanıdığını veya tanımadığını belirterek, konuşmanın devam etmesi için uygun kelimelerle yanıt vermeli.
Arayan kişi arama nedenini söyleyerek konuşma karşılıklı devam ettirilir.
Son olarak teşekkürler edilerek, iyi günler, iyi akşamlar vb... iyi dilekler ile tamamlanır.

Bu kadar basit bir iletişimi sağlayamayanlar telefon kullanmasa herkes için daha iyi olur.
Bunlara ilave olarak görgü kurallarına uygun yapacağınız her davranış sizin kendi değerinizi belirler.
Bu konu son zamanlarda çok dikkatimi çekmeye başladığı için üzerine bir kaç kelam etmek istedim.


İnsan Okusun Diye Yazıyoruz Bunları!
Eser SEVİNÇ — Mon, 29 Sep 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/insan-okusun-diye-yaziyorum-bunlari/
 Ben okumayı yeni öğrenmiş bir çocukken okuyacak çok az şey vardı.(80'ler)
Takvim yaprakları, o gün alınır ise gazete, gazetelerin kupon biriktirerek verdiği Meydan Larousse ve Ana Britannica ansiklopedileri, bir çocuğun seviyesine pekte uygun olmayan bir kaç tane saçma sapan roman. Okumayı yeni öğrenen bir çocuk için bunları okumak ne kadar eğlenceli olabilir ise, o kadar eğlenmeye çalışıyordum.
Kaynak azlığına rağmen okuyacak bir şeyler arardım, hiçbir şey bulamaz isem, otobüs ile okula giderken, otobüsün geçtiği yerlerdeki tabelaları ve reklamları okurdum.
Evet yanlış duymadınız, ilk okula otobüs ile giderdim, yürüyerek gidilemeyecek kadar uzak ve okul servislerinin olmadığı dönemlerdi, üstelik bu yolculuk 40-50dk sürerdi. Çocuk olduğun için oturamazsın da o dönemler, sıkış tepiş otobüslerde ayakta yolculuk serüveni.
Okuma merakım o yaşlarda başlamıştı. Sonrasında o küçük aklımla ilgi alanıma göre okumayı tercih ettim, sevmediğim derslerde başarısız olmam ve tam tersi şekilde sevdiğim derslerde çok başarılı olmam bundandı.
Bazen de öğretmen ile düzgün iletişim kuramayıp, sevdiğim dersin hocasını sevememiş isem, o sevdiğim dersten de uzaklaştığım ve başarısız olduğum oldu.
Hangi öğrencinin Matematiği 50 puanlara zar zor çıkar iken Geometrisi ve Analitik Geometrisi 100'e yakın puanlarda olabilir ki? İşte o mal benim maalesef. Hoca değişince Matematik puanım da yükselmişti ama arada geçen bir senenin kaybı Üniversite sınavında karşıma Berlin Duvarı gibi çıkmıştı.
Hep düşünürüm, çocukluk dönemimde bilgiye şimdiki kadar kolay ulaşabilseydim nasıl bir geleceğim olurdu ya da ben mevcut dönemde doğsaydım hala okumaya meraklı olur muydum, yoksa günümüz çocukları / gençleri gibi mi olurdum.
Okumayı seven birisi olarak, bir noktadan sonra kendi düşüncelerimi de yazarak anlatmak istedim.
Yine çocukken günlük tutardım, çok hoşuma giderdi. Fakat bu günlükler, bugün sabah uyandım, ekmek almaya gittim, kahvaltımı yaptım sonra derslerimi bitirdim şeklinde değildi. Nasıl desem daha bir hikaye gibiydi, okuduğum hikayeleri taklit ederek anlatmaya çalışırdım yaşadıklarımı, duygu düşüncelerimi.
Tabi abim bu günlüğü ele geçirip beni zorbaladı, bu durum ilk defa yaşandığında pes etmedim ama sürekli olarak günlüğümü bulup beni zorbalaması nedeniyle günlük tutma hevesim içime kaçtı sanırım, zira günlük tutmayı bıraktım. Keşke bu durum yaşanmasaydı ve ben günlük tutmaya devam etseydim ve bu günlüklerimi saklaya bilseydim, şimdi okurdum, zira insan çocukluğuna ve ergenliğine ait bir çok duyguve düşünceyi unutuyor yaş aldıkça.
Daha aklı başında bir birey olunca ve internet ile tanışınca, Hüseyin'in bana web sitesi yapmayı öğretmesi ile birlikte, o zamanlar ne kadar blog denebilir ise o kadar blog tutmaya başladık. (99-00'li yıllar)
İnternette (mIRC) tanıştığımız arkadaş gruplarıyla buluşmalarımızı, yine kendi arkadaş grubumuz ile gerçekleştirdiğimiz gezilerimizi, balık tutma maceralarımızı, günü birlik denize gidip yaşadıklarımızı, o dönemin popüler internet kelimeleri üzerinde geyik yazılarımızı vb... içerikler ürettik.
Aşağı yukarı 2000 yılından beri web sitelerim oldu, doğru düzgün ve istikrarlı bir şekilde blog yazmaya 2008 yılında www.hayalmeyal.org ile başladım diyebilirim. 25 yıldır (bu ömrümün yarısından fazla) dijital ortamda yazı yazıyorum.
Blog yazmaya ilk başladığım dönemdeki blog içerikleri ile şu anki blog içerikleri çok farklı bir noktaya evrildi, ilk zamanlar daha çok günlük gibiydi, daha sonraları bilgi paylaşımına döndü, günlük benzeri içerik üreten blog uzun zamandır görmedim. Hislerin anlatılmasından, bilginin paylaşılmasına doğru giden bir süreç oldu.
Son zamanlarda takip ettiğim yabancı bloglar bu ikisini çok güzel harmanlamaya başladılar. Ara ara hayalmeyal blogumda "blog" başlığı altında yayımladığım bazı içeriklere benzediğini düşünüyorum, bunu farkettiğimde, belki içgüdüsel belki de daha öncesinde okuduğum yabancı bloglardan esinlenmiş olabileceğimi de düşünmedim değil. Ne önemi var ki?
Yaşam devam ettikçe, bazı şeyler bir dönem oldukça popüler olur, tıpkı 2000'lerin başında blogların popüler olduğu gibi, daha sonra popülaritesini kaybeder, yerini başka bir şey alır (sosyal medya, youtube vb...)
Popüler kültürler 20-25 yılda bir kendini tekrar etme eğilimindedir, bu; giyimde, müzikte ve artık teknoloji için de geçerli olacak bir teori diyebiliriz. Blogların da önümüzdeki dönemde tekrar popüler olmaya başlayacağını düşünüyorum.
Çünkü; büyük teknoloji şirketlerinin sahibi olduğu sosyal medyada sizi özgür bırakmıyor, yz botları ile bolca manipülasyon mevcut, içreğinizi bilgiyi arayana değil algoritmasına göre ilgili / ilgisiz kişilere gösterebiliyor, konudan anlamayanların saçma sapan zorbalıklarına maruz kalabiliyorsunuz. Ayrıca insanlar artık sosyal medyada daha az zaman geçirmesi gerektiğini fark ediyor.
Yapay Zeka balonunun şişirilmesi ile birlikte, önce haber kaynakları YZ içerikleri ile dolmaya başladı, sonra sosyal medya şimdi de youtube içerikleri. Youtube'da görsel olarak hala YZ kullanmayan bir çok yayımcı var ama içerik üretmek için kullanmayan çok daha azdır.
Bir noktadan sonra insanlar YZ içeriği görmek istemeyecekler (bu giderek gerçekleşiyor) her ne kadar YZ geliştirilmeye devam ediyor ve ürettiği içerik metinleri de değişiyor ve daha bir insansı olsa da, bir metnin büyük oranda bir insandan mı yoksa bir YZ'den mi çıktığını bir süre sonra biraz deneyimli bir kullanıcı tarafından rahatlıkla anlaşılıyor. Mesela bu yazının bir YZ tarafından bu hitapla yazılmasının imkanı yok, bu detayla ilgili olarak yazının en altında kısa bir bilgilendirme de yaptım, merak eden okuyabilir.
İnternetin geleceğini şu duruma benzetiyorum; sanayi devrimi ile birlikte seri üretim ürünler yaygınlaştı ve daha kolay erişilebilir oldu ve kullanıcılar tarafından daha çok tercih edilebilir oldu, yapay zeka içerikleri de buna benziyor. İçeriğe ulaşmak bilgiyi almak çok daha kolay ama kalitesi tartışılır, çoğu zaman halüsinasyon görme ihtimali var, teknik bir konu ise hata yapma olasılığı yüksek, doğru bildiğine hata yaptın dediğinde evet hata yaptım diyerek kabul etme olasılığı kesine yakın.
Tüm bunlarla birlikte sanayi devriminden bir süre (belki uzunca bir süre) sonra insan elinden çıkan niş ürünler her zaman daha kıymetli olmuştur. El yapımı arabalar, terzi elinden çıkmış takım elbiseler, otomatik saatler, mobilyalar vb... daha bir sürü şey sayabiliriz. Eriştiği kişi sayısı az ama daha değerli.
Yapay zeka kullanmayan blogların ve youtuberların ilerleyen dönemde daha değerli olacağını düşünüyorum. Bu tamamen benim şahsi düşüncem, belki olmayabilir, yanılıyor olabilirim, eski kafalı olabilirim ama şu internet dünyasındaki tecrübeme göre pek yanılmayacağımı düşünüyorum. Hep birlikte bunu yaşayıp göreceğiz.
Son olarak, blog ya da web sitesi sahibi olanlar fark etmişlerdir, web trafiği eskisine göre oldukça düştü, insanlar atık arama motorlarında aratmak yerine her şeyi YZ'ye soruyor ya da Google arama sonucunu kullanıcıya hızlıca veriyor ve web trafiği başlamadan bitiyor. Ortalama bilgi görmek isteyen YZ'den bilgiyi alabilir, çünkü YZ dediğimiz şey konu hakkında yazılanların ortalamasını derleyip sunan bir raportör, yoksa hangi konuda yeni bir fikir vermiş yeni bir deneyim üretmiş? Ben daha görmedim, duymadım.
Hal böyle olunca ara ara web sitelerinin trafiği birden ortalamanın çok üzerinde hareket görüyor, işte bunlar da YZ botlarının trafiği.
Bazı içerik blogerlar için bu durum motivasyon kırıcı olabilir, bekledikleri gelirlerde düşüş olabilir hatta, içerik üretmeyi bırakabilirler de, süreçte bunlarla da karşılaşıyor olacağız.
Hatta son zamanlarda Google Zero hakkında konuşulmaya başlandı. Yani; Google'dan yönlendirilen web sitesi trafiğinin sıfıra indiği gün. YZ arama sonuçları size ihtiyacınız olan her şeyi söylüyorsa, neden gerçek web sitesini ziyaret edesiniz ki? Değil mi? Öyle değil de işte YZ sevenlere bunu anlatmak imkansıza yakın.
Benim web site(leri)mi ve diğer web sitelerini ziyaret etmenizi, içeriklerini onların web sitesinde, onların tasarımında okumanızı, okuduktan sonra diğer yazılarına da bakmanızı, paylaştığı bağlantılara göz atmanızı tercih ederim. Hatta bu içerikleri belki verdiğiniz eğitimlerde, konferanslarda kullanmanızı isterim.
Önümüzdeki yıllarda şu her zaman devam ediyor olacak; YZ botları web sitelerimize gelecek, içeriğimizi çalıp gidecek, sonr abunları ortalama bir bilgi ile sorana yanıt diye verecek, biz de gelir elde edemeyeceğiz falan filan.
Ben yazmayı seviyorum, söylemek istediklerimi kendi yönettiğim platformda söylemeyi tercih ediyorum, bu yüzden geçmişten günümüze pek sosyal medyayı aktif olarak kullanmam, bilgiye ulaşmak isteyen de bir şekilde gelir bulur düşüncesindeyim her zaman.
Sonuç olarak ben yıllardır, insanlar okusunlar diye yazıyorum bunları, robotlar için değil, bundan sonra da böyle devam edecek.

Not: Blog içeriklerimi oluşturduktan sonra mutlaka 2 kere okur ve editöryal olarak düzeltirim, fakat bu yazı YZ eleştirisi içerdiği için, yazıdaki anlatım bozuklukları, noktalama işaretleri, konudan konuya alakasız atmalar özellikle düzeltilmedi, ilk taslak hali organik olarak yayımlandı.


Erken Kalkmak Size Ne Katar
Eser SEVİNÇ — Wed, 27 Aug 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/erken-kalkan-yol-alir/
 Çocukken günler ne kadar uzun geliyordu değil mi? Çünkü çocuklar erken uyanır. 
Güne erken başladığımızda; o gün çok daha uzun geliyor, adeta zaman kavramımız değişiyor. 
Hayatınızın herhangi bir evresinde, mutlaka bir hafta sonu öğleden sonra geç bir saatte uyanmışsınızdır, o gün ne kadar hızlı geçmişti değil mi? Ya da tam tersi, çok erken uyandığınız bir gün ne kadar uzun gelmişti(Bunu hatırlamak biraz daha zor olabilir)
Öncelikle şu soruları kendimize sormamız gerekir: Ne kadar erken kalkabilirim? Benim için erken saat kaç?
Uzun zamandır (yıllardır), güne erken başlamaya çalışıyorum. Hiçbir zaman askeri bir disiplinle, her sabah 05:00'de kalkılacak gibi keskin ve mutlak bir kural koymadım kendime. Kural koymamakla birlikte her zaman erken kalkmam gerektiğini de kendime hatırlattım.
Benim için erken kalkmak 05:00 - 06:00 arasında bir saat. Sizin için farklı olabilir ama en geç 06:30 diyebiliriz.
İşe başlama saatinize göre 05:00 sizin için daha iyi olabilir, uyanacağınız zamanı siz belirlemelisiniz. Benim için 05:00 - 06:00 arası ideal, o günkü ruh halime göre değişen aralıkta yataktan kalkıyorum.
Bazen, hafta sonları uzun bir rotada (100+km) bisiklet sürecek isem 05:00'de uyanıyorum ama genellikle hafta sonları 06:00 - 07:00 arası, çok çok keyif yaparsam 08:00'e kadar, o saatten sonra istesem de uyuyamıyorum.
Hayatımın bir döneminde, işe gitmek için 05:00'da uyanıyordum, bu yaklaşık 6 yıl kadar sürdü ve bu yazıda bahsedeceğim gibi hiç verimli değil, hatta ekstra verimsiz bir durumdu. Kısacası eziyete yakın bir deneyimdi, güne çok erken başlayıp akşam 18:00'e kadar çalışıyorsun ve kendine çok az zaman ayırabiliyorsun, çünkü o saatte kalkmak için, erken yatman gerekir, ne kadar da berbat bir döngü ama!
Fakat işe nispeten 08:00-09:00 gibi başlıyorsanız ve yollarda saatleriniz geçmiyor ise erken kalkmak verimlidir, hele ki evden çalışıyor ve mesaiye 09:00 da başlıyorsanız(ben bu şanslı kesimdeyim) çok daha verimli. Hafta sonları ise çok çok daha verimli.
Tabi bunu ergen Eser'e söylesem, hadi oradan uyku en güzel şeylerden birisi, neden sabahın köründe kalkayım derdi ama 43 yaşına gelmiş Eser, erken kalkarak zamanını daha verimli kullanıyor ve yapacak bir sürü işini halledip, sosyal hayatına daha fazla zaman ayırabiliyor.

Bu arada ergenlerin gerçekten fazla uyuması lazım, bırakın uyusunlar ve vücutları 23:00'dan önce uyku moduna girmiyor, bırakın geç uyusunlar. Merak edenler bu konuyu internette daha fazla araştırabilir.

Neden erken kalkmak? Çünkü saat 09:00 olduğunda bir sürü şey halletmiş oluyorsun ve hala iyi hissediyorsun ve hala enerji dolusun.
Evet bazı dönemler bunları uygulamadığım ve hafta içi de 08:00'e kadar uyduğum oluyor ama bir süre sonra rutinime geri dönüyorum.
Çünkü geç kalkmak, yataktan daha da geç çıkmanıza neden oluyor. Hangimiz hafta sonu yatakta boş boş telefonda saatlerce vakit geçirmedik?
Bu çok kötü bir alışkanlık, harcanan onca saatten sonra elimize geçen herhangi bir değer de yok. Geçici bir dopamin ve günün geri kalanında uyuşuk bir kafa, bunu hala yapıyorsanız, biran önce bırakın, bu kendinize yapacağınız en büyük iyiliklerden birisi olacaktır.
Bu kolay değil, başlangıçlar her zaman en zorudur, bununla birlikte yıllardır bu alışkanlığı uygulayan birisi olarak, bazı sabahlar hala zor oluyor.
Nasıl Erken Kalkarsın?
Başlangıçlar zordur. Başlamak için iki yol var. Ya bir akşam erken yatacaksın ya da bir sabah erken kalkacaksın.
Erken kalktığınızda hemen bir işe başlamayın. Öncelikle soğuk bir su içerek güne başlayın, sonra kendinize bir çay demleyebilir ya da kahve yapabilirsiniz. İçeceğinizi termosunuza koyup yürüyüşe de çıkabilirsiniz. Ya da doğrudan yürüyüşe çıkabilirsiniz. Kahvaltı mı? Hayır, kahvaltıyı şimdilik pas geçin. Ben  ne yaparsam yapayım(bisiklet sürmek dahil) öğleye kadar bir şey yemiyorum. Vücut buna alışınca, bir daha sabah hiçbir şekilde açlık hissetmiyorsunuz. Böylece öğün sayınızı çok kolay bir şekilde 2'ye düşürebilirsiniz. Kendinize 1 saatlik zaman ayırın ve dışarının sessizliğini dinleyin, doğanın uyanışına şahit olun, bu gerçekten çok keyifli.
Sonra 06:00'dan 09:00'a kadar 3 saatlik kesintisiz bir şekilde çalışabilirsiniz. Bunu hedefleyin, bazen 2 saat olur, bazen 3 saat, önemli olan istikrarlı bir şekilde bunu sürdürmek.
Bazı sabahlar hiçbir şey yapmasanız da olur, işe gitmeden/başlamadan önce zihninizi boşaltmak, stresten uzaklaşmak için harika bir yöntem. Çok üretken bir şeylerle uğraşmasanız da güne başlamış ve stressiz bir şekilde bir şeylerle uğraşıyor olacaksınız bu da size iyi bir ruh hali sağlayacaktır.
Eşim bana sabahları nasıl bu kadar enerjik oluyorsun diyor ve buna şaşırıyor. Bunun büyük bir sırrı yok, erken kalkmaya alıştığınızda, ekstra çaba harcamadan beraberinde gelen bir durum.
Sabah saatleri çok değerli: onları uyuyarak boşa harcamayın. Çoğu insan güne başlamadan önce, siz bir sürü şey halletmiş olursunuz, uzun vadede siz kazanacaksınız.

Erken kalkmanın keyfini çıkarın, sabah şafağının tadını çıkarın. Mümkün olduğunca dışarısı ile temas içinde olun, odada oturup durmayın, balkona çıkın hatta daha iyisi dışarı çıkın. Sabah sessizliğini dinleyin, güneşin doğmasını ve havayı aydınlatmasını izleyin, sessizliğin kuş sesleri ile bozulmasını dinleyin. Günün en sevdiğim saatleri, erken saatleri. Erken kalkmak benim için bir zevk.

Erken Kalkmanıza faydası Olacak İpuçları

Sabah kalkar kalkmaz soğuk duş... şaka şaka, bu yazı boş zırva motivasyon zamazingolarından değil, sabahın köründe, yaz/kış soğuk duş bana hep saçma gelmiştir, şahsen uygulasam hasta olurum, ayrıca kılcal damarları çatlatma riski de var. Elimizi yüzümüzü çeşmeden akan su ile yıkamak yeterli.
Motivasyon! Belki de erken kalkmanıza neden olacak en önemli şey motivasyon kaynağınız. Gerçek bir sebebiniz var ise erken kalkmanız daha kolay olacaktır. Örneğin xyz sınavına hazırlanmak, yabancı dil çalışmak, spor yapmak, disiplini kayan hayatınızı yeniden disipline etmek, kitap okumak vb... yoksa rss beslemenizdeki blogları okumak için sabah erkenden uyanmayın, bu biraz gereksiz olur ve bir süre sonra motivasyonunuz kaybolacağı için sürdüremezsiniz.
Yatmadan dört ila altı saat önce çay/kahve tüketmeyi bırakın
Yatmadan 1-2 saat önce cep telefonunuz ile vedalaşın
Yatmadan 1-2 cep telefonu, tablet, TV gibi ekranlar ile vedalaşın
Yatmadan önce kitap okumak zihninizi yavaşlatır, rahatlamanızı ve uykuya kolay geçmenize yardımcı olur
Aniden erken kalkmaya çalışmayın, her gün 15-30 dk daha erken kalkarak devam edin
Alarm ertelemeyin. Alarmınız çaldığında yatay konumdan dikey konuma geçin (yani yataktan çıkın)
Alarm ertelemeden vazgeçemiyor iseniz, çalar saat/telefonunuzu yataktan kalkmadan erişemeyeceğiniz bir uzaklığa koyun.
Alarmı yataktan çıkmadan kapatmayın, kapattıktan sonra yatak odanızın camını açın, temiz hava girsin, banyodan döndüğünüzde, temiz hava uykunuzun açılmasına yardımcı olacaktır
Uyku saatini beklemeyin, uykunuz geldiğinde gerekirse daha erken yatağa girin, uykunuz gelmese de vaktinde yatağa girin
Beyniniz sürekli neden erken uyanayım ki diye sorguluyor olacak, buna hazırlıklı olun.
Erken kalktığınızda kendinizi ödüllendirin. En sevdiğiniz içeceği içmek, kitap okumak, yürüyüş yapmak, bisiklet sürmek, spor yapmak. Akşam işten geldiğinizde yorgunluktan yapmaya üşendiğiniz ne var ise sabah çok rahat yapabilirsiniz.



Toplantılarda Etkili Not Nasıl Alınır?
Eser SEVİNÇ — Sun, 04 May 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/toplantilarda-not-alma/
 Günümüz iş dünyasında toplantılar, bilgi paylaşımı, karar alma ve ekip koordinasyonu için vazgeçilmezdir. Ancak, toplantıların verimli geçmemesi ve alınan kararların unutulması sıkça karşılaşılan bir sorundur. İşte bu noktada, etkili not alma devreye girer.
Not alma işyerlerinde yeterince değer görmeyen bir beceridir. İyi bir not alan var ise bu beceri yeterince değer görmez fakat, iyi not alınmıyor ise, bunun eksikliğini mutlaka hissedersiniz.
İyi notlar, toplantılardan elde edilen bilgilerin doğru bir şekilde kaydedilmesini, takip edilmesini ve uygulanmasını sağlar.
Özellikle uzaktan çalışıldığında, paylaşılan bilgileri ve yapılan tartışmaları yakalamak her zamankinden daha önemlidir. İyi notlar olmadan toplantılar anlamsız olabilir ve ekipler toplantıdan sonra ne yapacaklarını merak edebilir hatta işin kötüsü kendi sorumluluklarını yeterince anlaşılır olmadığı için görmezden gelebilirler.
Toplantıda konuşulan her şeyi tek tek yazmaya çalışabilirsiniz; ancak söylenen her şeyi yazılı kanıta geçirmeye gerçekten ihtiyacınız var mı?
Sadece en faydalı bilgileri not etmek, etkili ekip toplantılarının anahtarıdır. Not alma çabalarınızı daha pratik, faydalı ve daha sonra gözden geçirilmesi daha kolay hale getirir.
Bu rehberde, iş yaşamında gerçekleştirilen toplantılarla ilgili olarak; toplantı öncesinde, sırasında ve sonrasında not alma sürecinizi nasıl optimize edeceğinizi adım adım inceleyeceğiz.
 
Toplantı Öncesi Hazırlık
İyi bir not alma stratejisi, toplantı başlamadan önce başlar. İşte dikkat etmeniz gerekenler:

Gündemi İnceleyin ve Hazırlanın:

Her toplantının, tartışılacak konuları içeren bir gündemi olmalıdır. Gündemi önceden inceleyerek, toplantıda nelerin konuşulacağını ve hangi konulara odaklanmanız gerektiğini belirleyin. Bu, notlarınız için bir başlangıç noktası sağlar ve toplantıya daha hazırlıklı katılmanıza yardımcı olur.
Önceki toplantıdan kalan takip edilecek eylemleri de gözden geçirin. Bu, mevcut toplantıda hangi konuların ele alınacağını anlamanıza yardımcı olur.


Doğru Ortamı Seçin:

Notlarınızı nasıl alacağınızı önceden planlayın. Araştırmalar, kağıt kalemle not almanın bilgiyi daha iyi işlemenize yardımcı olduğunu gösteriyor. Ancak, dijital notlar paylaşım ve düzenleme açısından daha pratiktir, yazma hızı olarakta kağıt kaleme göre çok daha iyidir.
Eğer toplantınız çevrimiçi ise (örneğin, Zoom, Microsoft Teams), not alma araçlarını (OneNote, Evernote, Google Docs) kullanmayı düşünebilirsiniz. Bu araçlar, notlarınızı kolayca düzenlemenizi ve paylaşmanızı sağlar.


Not Alıcıyı Belirleyin (Sekreter Seçimi):

Toplantıyı yöneten kişi not almamalıdır. Not almak ve aynı zamanda toplantıyı yönetmek zordur. Toplantı öncesinde veya başında not tutmakla sorumlu bir kişiyi belirleyin. Bu kişi, toplantının önemli noktalarını kaydetmekten sorumlu olacaktır.


Beklentileri Açıklayın:

Paylaşılan bir not alma belgeniz varsa, katılımcıların bu belgeyle nasıl etkileşim kurması gerektiğini açıklayın. Toplantı sırasında not ekleyebilirler mi? Düzeltmeler veya eklemeler için izin almaları gerekiyor mu?
Ayrıca, gizli bilgiler gibi notlarda yer almayacak veya yayınlanacak versiyondan hariç tutulacak konuları da belirleyin.



 
Toplantı Sırasında Etkili Not Alma Teknikleri
Toplantı başladığında, not alma sürecinizi en verimli şekilde yönetmek için aşağıdaki adımları izleyin:

Temel Bilgileri Kaydedin:

Toplantının adını, tarihini ve yerini not alın. Bu, notlarınızı daha sonra doğru bağlama yerleştirmenize yardımcı olur.
Katılımcıların listesini oluşturun. Kimin hangi kararları aldığını veya önerilerde bulunduğunu takip etmek için bu önemlidir.


Önemli Noktaları Vurgulayın:

Öneriler: Birisi bir öneride bulunduğunda, önerinin ne olduğunu ve kimin tarafından yapıldığını not alın.
Kararlar: Grup ne üzerinde anlaştı? Oylama yapılmışsa, sonucu kaydedin.
Eylemler: Kimin, ne zaman ve hangi konuda sorumlu olduğunu kaydedin. Bu, toplantıda alınan kararların uygulanmasını sağlar.
Yardım Talepleri: Birisi sizden veya ekipten yardım isterse, bunu not alın. Bu, kaynakların doğru şekilde tahsis edilmesine yardımcı olur.


Not Alma Yöntemleri:

Liste Yöntemi: Her konu için bir liste oluşturun ve önemli noktaları, notları alt bölümlere ayırın. Kimin ne söylediğini mutlaka belirtin.
Kısaltmalar ve Semboller Kullanın: Hızlı not almak için kısaltmalar ve semboller kullanın. Örneğin, "örn." (örneğin), "+" (artı), "-" (eksi) gibi.
Özetleme: Konuşulanları anında özetlemeye çalışın. Genellikle her üç cümleyi bir cümleye sıkıştırmaya çalışın. Bu, not alma ve toplantıyı yönetme işini aynı anda yapmanın zor olmasının nedenlerinden biridir.



 
Toplantı Sonrası İşlemler
Toplantı sona erdiğinde, not alma süreciniz henüz bitmiş sayılmaz. İşte yapmanız gerekenler:

Notları Gözden Geçirin ve Düzenleyin:

Toplantıdan hemen sonra notlarınızı gözden geçirin. Eksik veya belirsiz noktaları tamamlayın.
Notlarınızı, toplantı tutanaklarına dönüştürün. Bu, notlarınızı daha yapılandırılmış ve anlaşılır hale getirir.


Tutanakları Yayınlayın:

Tutanaklarınızı ekibinizle veya topluluğunuzla paylaşın. Bu, herkesin toplantıda alınan kararlardan haberdar olmasını sağlar.
Eğer açık kaynaklı bir projedeyseniz, Nextcloud, OneDrive veya Google Drive gibi araçlar ile tutanakları yayınlamanıza yardımcı olabilir.


Görevleri ve Hataları Güncelleyin:

Toplantıda görevler, hatalar veya takip edilen diğer öğelerle ilgili tartışmalar yer aldıysa, toplantının sonuçlarıyla ilgili bir yorum ekleyin.
Gerekirse görevleri kapatın, yeniden atayın veya diğer ayarlamaları yapın.


Yeni Görevler Oluşturun:

Toplantıda yeni görevler oluşturulduysa, ilgili propje yönetim aracınızda (OpenProject, Trello, ToDoist, Clickup vb...) görev açın. Bu, işlerin atıl kalmamasını sağlar.



Etkili not alma, toplantılarınızın verimliliğini artırmanın ve alınan kararların uygulanmasını sağlamanın anahtarıdır. Bu rehberdeki adımları izleyerek, toplantılarınızdan en iyi şekilde yararlanabilir ve iş süreçlerinizi daha verimli hale getirebilirsiniz. Unutmayın, pratik yaparak not alma becerilerinizi geliştirebilirsiniz.


Fediverse Nedir? Merkeziyetsiz Sosyal Ağların Geleceği ve Yapay Zeka Döneminde Önemi
Eser SEVİNÇ — Thu, 24 Apr 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/fediverse-merkeziyetsiz-sosyal-aglar-gelecegi/
 import Collapse from "../../components/mdx/Collapse.astro";
Bu yazıda, "Fediverse" dediğimiz şey nedir, ve yapay zeka döneminde "ölü internet" teorisi giderek gerçekleşirken, internetin geleceği için neden bu kadar önemsediğimi açıklamak istiyorum.

Bulunduğumuz Nokta ve Arka Plan
Öncelikle, şu an bulunduğumuz noktayı anlamak için biraz geriye gidelim…
Yıllar önce, "Nesnelerin İnterneti (IoT)" etrafında bir popülerlik dalgası vardı.

Nesnelerin İnterneti (IoT): Nesnelerin interneti, fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır. İnternet üzerinden diğer cihazlara ve sistemlere bağlanmak ve veri alışverişi yapmak amacıyla sensörler, yazılımlar ve diğer teknolojilerle gömülüdür. Kaynak: [Vikipedi](https://tr.wikipedia.org/wiki/Nesnelerin_interneti)


O dönemde kaçınılmazdı – tıpkı "blok zinciri" ve son dönemdeki "Yapay Zeka" çılgınlığı gibi.
Bu trendler gelip geçse de, arkalarında bıraktıkları prensipler kalıcı etki yaratıyor. Fediverse de, resmi olmasa da, IoT'nin temel fikirlerine dayanıyor.
Teknik olarak, Fediverse; insanların çevrimiçi ortamda merkeziyetsiz bir şekilde temsil edilmesini ve etkileşimini sağlayan protokoller ve platformlar bütünüdür (Alışageldiğimiz "merkezi" mimarinin tersi).
Basitçe ifade etmek gerekirse: Fediverse, "İnsanların İnterneti"dir.
Fediverse Nedir?
Fediverse'ün işleyişi, e-posta sistemiyle benzerlikler taşıyor: Gmail kullanan biri Protonmail kullanan biriyle iletişim kurabiliyor. Aynı şekilde, kendi sunucunuzda çalıştırabileceğiniz Mastodon kullanıcıları da Threads veya Bluesky kullanıcılarıyla etkileşime girebilmeli.
Henüz tüm bunlar mükemmel şekilde çalışmıyor olabilir, ancak hareketin yönü bu.
Yurtdışında pek çok kurum Fediverse üzerinde kendi topluluklarını oluşturuyor: Amsterdam Belediyesi, Avrupa Birliği ve çeşitli akademik kurumlar gibi.
Sebebi basit: Topluluğunuzla iletişim kurarken verilerinizin sahibi siz olmalısınız ve herhangi bir özel şirkete bağımlı kalmamalısınız.
Umarım benzer hareketleri kısa bir süre içerisinde ülkemizde de görürüz.
Özellikle devlet kurumların kendi yönettikleri sosyal medya platformu üzerinden resmi açıklama yapmalarını beklerim.
Zengin ABD'li şirketlerin sosyal medyalarından paylaşım yapmaktan her türlü daha iyidir.
Merkeziyetsiz Sosyal Ağlar - İnsanların İnterneti
Uzun süredir çevrimiçi sosyalleşme yöntemimiz merkezi platformlar üzerinden oldu: Facebook, Twitter, LinkedIn, Instagram, Tiktok ve hatta Blusky ve diğerleri... Hepsinin ortak özelliği merkezi bir şirkete ait olması. Başında bir patron var.
Bunun nereye vardığını gördük: bu platformlar, sahiplerinin değerlerini yansıtıyor (örneğin X)  ve çoğu zaman (hatta neredeyse her zaman) kullanıcılar için iyi sonuçlar doğurmuyor.
Fediverse'in amacı: Verilerimizin ve etkileşimlerimizin sahipliğini insanların eline vermek istiyoruz.
Dünya Çapında Ağ Birliği (W3C) bu konuya yönelik bir dizi öneri yayınladı ve şu anda Sosyal Web Vakfı ile bir çalışma grubu bu alanda çalışıyor.
Muhteşem insanlar, merkezi sosyal platformlardan doğan felaketleri önlemek için kafa yoruyor. Gerçek ve somut bir hareket görüyoruz. Yakın zamandaki FOSDEM konferansında bile Sosyal Web'e ayrılmış bir oturum vardı.
Sadece bu değil: Özel şirketler de Fediverse'a katılmaya çalışıyor. Şüpheci olmamak lazım, ancak bu bana Microsoft'un Açık Kaynak hareketine dahil olmasını hatırlatıyor; ki bu, yıllar önce hayal bile edilemezdi.
Şimdi GitHub'ın sahibi onlar, Windows Subsystem for Linux var ve bu harika... ama aynı zamanda, kâr amacıyla açık kaynak kodlarımızdan izinsiz eğitilen Copilot da var.
Bu, nüanslarla dolu uzun bir oyun.
Ancak asıl önemli olan: Fediverse, büyük teknoloji şirketlerinin dikkatini çekecek kadar büyük bir hareket.
Meta'nın Threads'i Fediverse'a katıldı. Twitter'da bir araştırma projesi olarak başlayan Bluesky bile (kendine ait AT Protocol kullanıyor olsa da), Fediverse protokolleriyle etkileşimi köprüleyen Bridgy Fed sistemini destekliyor.
Flipboard hesabınız varsa Fedevirse'de içerik paylaşabiliyorsunuz.
Neden Fediverse'ü Önemsiyorum?
Fediverse'de devasa bir potansiyel görüyorum. Nesnelerin İnterneti'nden İnsanların İnterneti'ne geçiş yaptık…
Ve şimdi, teknolojinin toplulukları korumak ve geliştirmek için kullanıldığına tanık oluyoruz.
Eğer teknolojinin asıl amacı bu değilse, o zaman gerçekten ne için var bilemiyorum. :)
Şu an için bağımsız sunucularda hesap açabiliyorsunuz, biraz bilginiz varsa kendi sunucunuzu da kurabilirsiniz.
Bence kısa bir süre içerisinde tek kişilik basit sunucular oluşturabileceğimiz ve tüm ActivityPub hesapları ile iletişim kura bilen çözümler ve bu çözümleri de uygun fiyata sunucularda tutabileceğimiz çözümler gelecektir.
Şu an bile uygun bir fiyata Raspberry Pi alabilir ve evinizde kendi sunucunuzu kurabilir, bunu da çok uygun bir maliyete sürdürebilirsiniz.
Konuyu toparlayacak olur isek;

Fediverse, merkeziyetsiz sosyal ağların geleceğini temsil ediyor.
Veri sahipliği ve platform bağımsızlığı temel prensipler.
Büyük şirketlerin katılımı hem fırsat hem de risk barındırıyor.
E-posta benzeri bir evrensellik hedefleniyor: "Bir hesap, her yerde erişim."
Bireysel işletilebilen local ya da bulut tabanlı hazır sunucular

Yazıda bahsedilen Fediverse protokolleri şunlardır:

ActivityPub: Fediverse'un temelini oluşturan, W3C tarafından standartlaştırılmış açık protokol. Mastodon, Pixelfed ve PeerTube gibi platformlar tarafından kullanılıyor. Platformlar arası etkileşimi (takip, beğeni, paylaşım) sağlıyor.

AT Protocol: Bluesky'nin geliştirdiği merkeziyetsiz sosyal ağ protokolü. Hesap taşınabilirliği ve algoritmik seçim özgürlüğü özellikleriyle öne çıkıyor. Threads gibi platformlarla uyum için Bridgy Fed araçlarıyla entegre çalışıyor.


Temel Farklar:



Özellik
ActivityPub
AT Protocol



Standart
W3C Onaylı
Bluesky Özel Geliştirme


Veri Taşıma
Web standardları (JSON-LD/HTTP)
Özel mesajlaşma formatı


Odak
Platformlararası federasyon
Hesap taşınabilirliği


Bu protokoller, kullanıcıların farklı sunucularda (ör. Mastodon örneği) hesap açarken bile birbiriyle etkileşimde kalabilmesini sağlıyor.
ActivityPub daha olgun bir ekosisteme sahipken, AT Protocol performans ve ölçeklenebilirlik üzerine odaklanıyor.
Fediverse'in Avantajları ve Dezavantajları



Avantajlar
Dezavantajlar



Merkeziyetsizlik ve bağımsızlık
Kullanım ve yapılandırma zorluğu


Veri sahipliği ve gizlilik
Protokol uyumsuzlukları


Platformlar arası iletişim
Büyük platformlara ulaşımda sınırlılık


Güçlü gizlilik ve güvenlik
Teknik bakım ve maliyetler


Topluluk ve yerel çözümler
Yaygınlık ve kullanıcı tabanı sınırlaması


Fediverse, internetin geleceğinde önemli bir rol oynayabilir; ancak, bu avantajları tam anlamıyla kullanabilmek ve potansiyel dezavantajları minimize edebilmek için gelişim ve son kullanıcı düzeyinde farkındalık gerekiyor.
Buraya hakim olan kullanıcıların, şu ana kadar alışılagelmiş bir şekilde sosyal medyada hesap açmaya ve kullanımına aşina olan deneyimsiz kullanıcılara yardımcı içerik üretmeleri gerekir.
Fediverse'in Avantajları

Merkeziyetsizlik ve Özgürlük: Fediverse, kullanıcılara kendi sunucularını kurma ve yönetme imkanı sağlar. Bu, platformların kontrolünün büyük şirketlerin elinde olmaması anlamına gelir, böylece daha özgür ve bağımsız bir internet deneyimi sunar.

Veri Sahipliği: Kullanıcıların verileri üzerinde tam kontrol sağlar. Merkezi platformlar gibi verilerin satışı veya kullanımı konusunda endişeler azalır, kullanıcılar verilerini kendileri yönetir.

Platformlar Arası Etkileşim: ActivityPub gibi protokoller sayesinde farklı platformlarda (örneğin Mastodon ve PixelFed yani X hesabınız ile, instagramda hesap açmadan, instagramdaki kişileri takip edebildiğinizi, onların da sizi takip edebildiğini düşünün) hesaplar arası iletişim mümkündür. Bu, ekosistemi genişletir ve çeşitli platformların birlikte çalışmasını sağlar.

Gelişmiş Gizlilik ve Güvenlik: Merkezi olmayan yapısı, saldırı ve veri ihlaline karşı daha dirençli olabilir. Ayrıca, kullanıcılar kendi sunucularını kurabildikleri için gizlilikleri üzerinde daha fazla kontrol sahibidir.

Topluluk Temelli ve Yerel Çözümler: Belediyeler, üniversiteler ve küçük topluluklar kendi sunucularını kurup, lokal veya küresel topluluklarıyla güvenli ve özgür iletişim sağlayabilir.


Fediverse'in Dezavantajları

Kullanıcı Deneyimi ve Kullanım Kolaylığı: Merkezi platformlar (Facebook, Instagram) kadar kullanıcı dostu ve erişilebilir olmayabilir. Birden fazla sunucunun olması ve bu sunucuların birbiri ile etkileşimde olabileceğini bilmiyor olabilirler.

Uyumluluk ve Standardizasyon Sorunları: Farklı protokoller (ActivityPub ve AT Protocol gibi) kullanılması, zaman zaman uyumsuzluklara veya platformlar arası entegrasyon sorunlarına yol açabilir. Ama yaygınlaştıkça bu durumun yaşanmayacağını tahmin ediyorum.

Büyük Kâr Amaçlı Şirketlerin Katılımı: Şirketler Fediverse’a dahil olsa da, bu platformları tam anlamıyla özgür ve bağımsız tutmayı zorlaştırabilir. Tüketici verilerini kullanma veya platform kontrolü gibi riskler oluşabilir.

Geniş Kitlelere Ulaşım ve Yaygınlık: Merkezi platformlara kıyasla daha az kullanıcıya ulaşabilir. Bu nedenle, geniş kitleleri toplamak ve yaygınlaştırmak zaman alabilir.

Sunucu ve Teknik Maliyetler: Kendi sunucunuzu kurmak veya yönetmek teknik bilgi ve maliyet gerektirir. Bu, özellikle teknik bilgiye sahip olmayan kullanıcılar için engel olabilir.




Unutma eğrisini nasıl yenersiniz?
Eser SEVİNÇ — Sat, 12 Apr 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/unutma-egrisini-nasil-yenersiniz/
 Biliyor musunuz, öğrendiğimiz şeylerin neredeyse tamamını, yani %90'ını, öğrenir öğrenmez birkaç saat içinde unutuyoruz! Buna "unutma eğrisi" diyorlar.
Peki, bu bilgiler neden kafamızda kalmıyor ve daha da önemlisi, bu unutma eğrisini nasıl yenebiliriz? Neyse ki, bu konuda işe yarayacak ispatlanmış birkaç yöntem var.
Nedir Bu Unutma Eğrisi?
Beynimiz sürekli yeni bilgilerle dolup taşıyor. Bu bilgiler kısa süreli hafızamıza girse de, orada uzun süre kalamıyorlar. Bu yüzden beynimiz, bu bilgileri unutmak ya da kalıcı hafızaya atmak arasında bir seçim yapmak zorunda kalıyor.
Ama çoğu zaman beynimiz, kolay yolu seçip yeni bilgileri unutuyor. İşte bu duruma unutma eğrisi deniyor. Bu kavramı ilk kez 19. yüzyılın sonlarında Alman psikolog Hermann Ebbinghaus ortaya atmış.
Neyse ki, beynimizin bilgileri kalıcı hafızamıza kaydetmesini sağlayarak bu unutma eğrisini aşmanın yolları var.
Ebbinghaus'un yaptığı araştırmalar gösteriyor ki, bir şeyi öğrendikten hemen sonra en büyük unutma gerçekleşiyor. Aşağıdaki grafikte de bunu görebilirsiniz.

Ebbinghaus'a göre, unutma eğrisini yenmenin en iyi yolu, yeni öğrenilen bilgiyi hemen ve de sık sık tekrar etmek. Böylece beynimiz, bu bilgiyi hatırlıyor ve kalıcı olarak hafızasına atıyor. Eğitimciler olarak, derslerinizi bu şekilde optimize edebilirsiniz.
Unutma Eğrisini Nasıl Yenersiniz?

İçsel Tekrar
  Tekrar, hatırlamanın anahtarıdır ve bu nedenle unutma eğrisini aşmanın en iyi yollarından biridir. Yeni öğrenilen içeriği sık sık tekrar ederek, beyin içeriği önemli olarak işaretleyecek ve uzun süreli hafızada saklama olasılığını artıracaktır.
  Ancak bu sadece aynı bilgiyi aynı şekilde tekrar tekrar sunmakla ilgili değildir. Beyin çabuk unutabildiği için, öğrencilerinize öğrendikleri bilgiyi öğrendikten hemen sonra yeniden düşünme şansı vermek önemlidir.
  Tekrarı kolaylaştırmanın bir örneği özet oturumlarıdır. Örneğin, yeni bir dersi öğretmenin sonunda, o gün işlenen konuları ve bilgileri özetleyerek oturumu sonlandırın. Bu şekilde, öğrenciler kişisel programlarının içeriği kendileri tekrar gözden geçirmelerine izin vermesini beklemek zorunda kalmazlar.
  Bir diğer yol da kursunuzun sonunda öğrencilerinizi soru-cevap egzersizine dahil etmektir . Materyalle etkileşime girerek ve kendi fikirlerini oluşturarak, öğrencilerinizin beyinlerinin içeriği anlamlı bir şekilde işlemesi ve uzun süreli hafızalarında saklaması daha olasıdır.

Aralıklı Öğrenme
  Ebbinghaus'un önerdiği unutma eğrisini aşmanın bir diğer yöntemi aralıklı öğrenmedir. Bu yöntem, materyali çeşitli zamanlı oturumlar sırasında gözden geçirmeyi ve arada zamanlanmış molalar vermeyi içerir. Gözden geçirme oturumlarını zamana yayarak, öğrenciler materyali düzenli olarak tekrar gözden geçirme şansı elde eder ve bu da materyali hatırlama şanslarını artırır.

Tekrar ve Aralıklı Öğrenmeyi Birleştirin
  Tekrar ve aralıklı öğrenme yöntemlerini birleştirmek, unutma eğrisini yenmeniz için daha yüksek bir şans verir. İşte bir örnek:
  Diyelim ki bir günde öğreteceğiniz iki bölüm var. Her bölümü iki ayrı zamanlı oturumda tanıtabilir ve arada zamanlı bir mola verdiğinizden emin olabilirsiniz. Bu, aralıklı öğrenme yöntemini kullandığınızdan emin olmanızı sağlar. Günün sonunda, öğrencilerinizin her iki bölümü de tekrar edebileceği hızlı bir tekrar oturumu kolaylaştırabilirsiniz. Bu, tekrar egzersizlerini doğrudan ders yapınıza eklemenizi sağlar.

Ters Yüz Edilmiş Sınıf Modeli
  Çeşitli karma öğrenme modellerinden tersine çevrilmiş sınıf modeli , yüz yüze öğretimi dijital öğrenme yöntemleriyle birleştiren bir diğer yöntemdir. Ters yüz edilmiş sınıf modeli, unutma eğrisinin üstesinden gelmek için özellikle yararlıdır.
  Yüz yüze oturumların yeni materyali tanıtmak için kullanıldığı ve ardından öğrencilerin kendi zamanlarında ödevleri tamamlayarak öğrendiklerini gözden geçirdiği geleneksel bir sınıf düzenini düşünün. Tersine çevrilmiş sınıf modeli altında, öğrenciler kendi zamanlarında yeni materyal öğrenebilir ve yüz yüze oturumları takip soruları sorma ve tartışmaya katılma şansı olarak kullanabilirler.
  Öğrencilerin materyali düşünmelerine ve kendi zamanlarında pratik sorular üretmelerine izin vermek, öğrenme süreçlerinin zamanlanmış yüz yüze oturumlarla sınırlı olmadığı anlamına gelir. Bunun yerine, yüz yüze oturum, ilk öğrenmenin ötesine geçme ve içerikle daha derin bir şekilde etkileşim kurma fırsatı olarak hizmet eder ve beynin bunu uzun süreli bellek olarak depolaması olasılığını artırır.

İçerik Düzenlemenizi Yeniden Gözden Geçirin
  Öğrencilerinizin dışarıdaki derslere katılmaları için kaynak paylaşımına gelince, onları yeni bilgilerle aşırı yüklememek önemlidir . Mevcut içeriklerden oluşan bir liste düzenlemek, öğrencilerinizin takip edebileceği yepyeni içerikler oluşturmaktan çok, uzmanlığınızı paylaşmanın daha etkili bir yolu olabilir.
  Ve yeni içerik oluşturmak da zaman alıcıdır. Zaten mevcut olan ilgili içeriklere işaret ederek ve anlamlı bir bağlam sağlayarak, yalnızca kendinize zaman kazandırmakla kalmaz, aynı zamanda öğrencilerinizin ihtiyaç duydukları kaynaklara daha erken ulaşmasını da sağlarsınız.

Farklı Öğrenme İhtiyaçlarını Karşılamak İçin İçeriğinizi Çeşitlendirin
  Ebbinghaus'un araştırmasının önerdiği gibi, bilgi paylaşıldıktan sonra öğrenme durmaz. Öğrenme farklı aşamalarda gerçekleşir, bu nedenle içeriğinizi öğrencilerinizin değişen ihtiyaçlarına göre uyarlamanız önemlidir.
  Bob Mosher ve Conrad Gottfredson tarafından 5 İhtiyaç Anı olarak bilinen kavram, öğrencilerin kendilerini içinde buldukları beş farklı anı resmeder ve her biri onlara bilgiyi içselleştirmeleri için farklı bir yol sunar:

Yeni: Yeni kavramlar tanıtıldığında bir öğrenme yolculuğu başlar. Bu aşamada, öğrencileriniz hala ilk kez bilgiyi alıyorlar.
Daha Fazlası: Öğrencileriniz yeni kavramlarla tanıştıktan sonra, daha fazla bilgi edinerek mevcut bilgilerini genişleteceklerdir.
Uygulama: Öğrenciler, yeni öğrendikleri beceri ve bilgileri gerçek yaşam durumlarına uygulama şansından büyük ölçüde yararlanırlar.
Değişim: Yeni trendler her zaman ortaya çıktığı için, mevcut öğrenme içerikleri hızla güncelliğini yitirebilir. Bu gibi durumlarda, öğrenciler yalnızca güncellenmiş içeriklerden değil, aynı zamanda alanlarındaki yeni trendlere uyum sağlamaya hazır olmaktan da faydalanırlar.
Çözüm: Son olarak, öğrenciler bir problemi çözmek için bilgilerini uyarlamaları veya mevcut alışkanlıklarını tamamen değiştirmeleri gereken sorunlarla da karşılaşabilirler.

  Öğrencilerinizin çeşitli öğrenme anlarını aklınızda tutmak, geniş bir içerik yelpazesi oluşturmanıza yardımcı olacaktır. Bu, öğrencilerinizin her zaman farklı aşamalarda unutma eğrisini yenmek için iyi donanımlı olmasını sağlar.


Verdiğim Eğitimlerde Uyguladığım Yöntem;
İlgili konunun anlatımını bitirdikten sonra, bir slayt ile konuda anlattığım önemli detayları tekrar ediyorum. Bu sayede öğrenilen bilgiyi bir kez tekrar ettirmiş oluyorum.
1-2 saatlik oturumlar ile anlattığım ker konu sonunda 15-20dk lık uzun aralar vermeye özen gösteriyorum. Bu sayede yeni konuya geçtiğimde dinleyicilerin zihinleri bir önceki konudan uzaklaşmış ve yeni konuya daha açık hale gelmiş oluyor.
Eğitim sonunda da kritik bilgileri tekrar ettirecek son derece basit uygulamalar/görevler veriyorum. Bu sayede de 2. kez tekrar ettirmiş oluyorum. Burada özellikle olabildiğince basit olmasına özen gösteriyorum. Amacım uygulama veya görev ile kullanıcıya yeni bir şeyler keşfettirmek değil sadece verdiğim eğitimde duyduğu şeyleri tekrar ettirmek oluyor. Tabi bu verdiğiniz eğitime göre değişebilir bazen tekrar ettirmekten daha fazlasını yaptırmak gerekebiliyor.
Aldığımda Eğitimlerde Uyguladığım Yöntem;
Ders bittikten hemen sonra, aldığım notları hızlıca gözden geçiriyorum ve dersin genelini 5-10dk sessizce düşünerek hem tekrar ediyor hem de imgeleyerek resim hafızama almaya çalışıyorum.
Ödev veya uygulama yapmam gerekiyor ise 1-3 gün içerisinde tamamlıyorum, 3 günden sonra detayları unutmaya başladığımı fark ettim. En verimli ödevler/uygulamalar 1 gün sonra yaptıklarım oluyor, bilgi hala kafamda çok taze.
Her yeni konuyla ilgili eğitime başlamadan önce, bir önceki konunun özetine/notlarına tekrar bakıyorum.
Üç yeni konuda bir de, önceki üç konuyu tekrar ediyorum.
Böylece aldığım eğitimlerdeki bilgileri kalıcı hafızama almaya çalışıyorum.
Aldığınız eğitim, mesleğiniz ile ne kadar ilgili ise, çalışma hayatınızda da bolca maruz kalacağınız için, çok daha kolay bir şekilde kalıcı hafızana alabilirsiniz.
Fakat bazen çapraz yetenekler için çalışma hayatımızda çok karşılaşmadığımız konularla ilgili eğitimler de alıyoruz, özellikle bu tür eğitimleri bolca tekrar etmekte fayda var.


Hofstadter Yasası ve Gates Yasası ve Proje Planlama
Eser SEVİNÇ — Wed, 09 Apr 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/hofstadter-gates-yasasi/
 Hofstadter Yasası: "Bir olay her zaman planlanan zamandan daha geç biter. Bunu hesaba kattığınızda bile, her zaman beklediğinizden daha uzun sürer."
Hofstadter Yasası, projelerin tamamlanmasının genellikle planlanan süreyi aştığını, hatta olası gecikmeler hesaba katıldığında bile beklentileri aştığını belirtir. Onlarca irili ufaklı proje yönettim ve şunu net bir şekilde belirtebilirim ki; o muazzam şekilde oluşturulmuş, üzerine onlarca saat harcanmış Gant şemalarının şimdiye kadar tuttuğunu görmedim. Bu durum, proje yöneticilerinin, kendi ve ekibinin yeteneklerini ve ilerleme hızını olduğundan fazla tahmin etme eğiliminden kaynaklanmaktadır bazen de yanlış metot seçtiklerinden veya hesaba katmadıkları durumlardan kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak, gecikmelerin yaşanması, proje yöneticisinde, ekibinde ve iş verende hayal kırıklığına ve motivasyon kaybına yol açar, sırf bu yanlış tahminlerden dolayı çöpe giden bir sürü proje gördüm, görmeye de devam edeceğim.
Ancak, bu tür hayal kırıklıklarının üstesinden gelmek için Gates Yasası'nı dikkate alabiliriz.
Gates Yasası: "Çoğu insan bir yılda neler başarabileceğini abartır, on yılda neler başarabileceğini ise küçümser."
Gates Yasası, insanların kısa vadede neler başarabileceklerini abartma eğiliminde olduklarını, ancak uzun vadeli potansiyellerini küçümsediklerini söyler. Dolayısıyla, küçük gecikmelerle karşılaşılsa bile, sürekli eylem, düşünceli planlama ve kararlı uygulama yoluyla kayda değer sonuçlar elde edilebilir. İlerleme başlangıçta yavaş görünse de, doğru yönde devam eden çaba, zamanla önemli ve öngörülemeyen başarılarla sonuçlanabilir. Bu nedenle, zorluklar karşısında bile sebat etmeyi ve uzun vadeli ilerlemeye odaklanmayı hatırlamak önemlidir. Bu noktada klasik proje yönetimi yerine SCRUM metodu tam da bu şekilde ilerler. Günümüz dinamik koşullarında SCRUM proje yönetimi klasik proje yönetimine göre çok daha avantajlıdır, fakat bu çok kapsamlı başka bir konu olduğu için şimdilik daha fazla detaya girmeyeceğim.
Kısacası, Hofstadter Yasası'na göre önümüzdeki zorlukları kabul ederken, Gates Yasası'na göre de uzun vadeli potansiyelimizi benimseyerek, ilerlemeye devam etmeye, harekete geçmeye ve sabırlı ve kararlı bir şekilde sonuç almaya çalışmalıyız.
Devam etmeliyiz, harekete geçmeliyiz, düşünmeli ve işleri eyleme dökmeliyiz. Biraz daha uzun sürse bile, çaba doğru yöndeyse uzun vadede sonuçlar muazzam olabilir.
Sonraki yazımda; her iki yasayı da projelerimizde nasıl kullanacağımızı detaylı olarak yazacağım, şimdilik aşağıdaki tablo ile özetleyebiliriz.
Tablo Formatında Özet



Yasa
Açıklama
Projelerde Kullanım



Hofstadter Yasası
İşler her zaman planlanandan daha uzun sürer, hatta Hofstadter Yasası'nı dikkate alsanız bile.
Gerçekçi zamanlamalar oluşturun, tampon süreler ekleyin, yinelemeli planlamayı kullanın, geçmiş verilerden öğrenin ve esnek olun.


Gates Yasası
İnsanlar bir yılda neler başarabileceklerini abartır, on yılda neler başarabileceklerini ise küçümser.
Gerçekçi kısa vadeli hedefler belirleyin, uzun vadeli vizyonu koruyun, stratejik planlama yapın, inovasyonu ve uyarlanabilirliği teşvik edin ve sürekli öğrenme ve gelişmeye yatırım yapın.




Öz Liderlik Nedir ve Neden Önemlidir?
Eser SEVİNÇ — Sun, 06 Apr 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/oz-liderlik-nedir-neden-onemlidir/
 Öz Liderlik Nedir ve Neden Önemlidir?
Günümüzün rekabetçi iş dünyasında, liderlik vasıfları sadece yöneticiler için değil, her profesyonel için kritik bir öneme sahiptir. Ancak, etkili liderlik başkalarını yönetmekle başlamaz; öncelikle kendini yönetebilmekle ilgilidir. İşte bu noktada, öz liderlik kavramı devreye girer. Bu blog yazısında, öz liderliğin ne olduğunu, neden önemli olduğunu ve bu beceriyi nasıl geliştirebileceğinizi detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Öz Liderlik Nedir?
Öz liderlik, bireyin kendi düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını yöneterek hedeflerine ulaşması ve tatmin edici bir yaşam sürmesi becerisidir. Başka bir deyişle, bir CEO'nun veya yöneticinin bir ekibi yönetirken sergilediği organizasyon ve motivasyon yeteneklerini, bireyin kendi yaşamına uygulamasıdır. Öz liderlik, dışsal etkenlere bağımlılığı azaltır ve bireyin kendi potansiyelini tam olarak kullanmasına olanak tanır.
Öz liderlik, başkalarından fikir almayı dışlamaz; ancak nihai kararları verme, harekete geçme motivasyonunu sağlama ve başarıları takdir etme sorumluluğu tamamen bireye aittir.
Öz Liderliğin 8 Temel Unsuru
Etkili öz liderlik için geliştirilmesi gereken sekiz temel özellik bulunmaktadır:

Güven: Karar alma ve planları uygulama konusunda kendine güvenmek.
Sakinlik: Zorlu durumlarda soğukkanlı ve odaklanmış kalabilmek.
Netlik: Önyargıları aşarak durumları açık ve doğru bir şekilde değerlendirebilmek.
Merak: Çevreyi gözlemlemek ve yeni fikirleri keşfetmeye istekli olmak.
Şefkat: Kendi zorluklarının ve sınırlamalarının farkında olmak ve kendine karşı anlayışlı olmak.
Cesaret: Risk almayı gerektiren durumlarda doğru yönde adım atabilmek.
Yaratıcılık: Sorunlara özgün ve yenilikçi çözümler üretebilmek.
Bağlılık: Daha büyük bir birliğin parçası olduğunu hissetmek ve ortak hedeflere katkıda bulunmak.

Bu özellikler, öz liderlik yolculuğunda bireye rehberlik eder ve kişisel gelişimi destekler.
Öz Liderlik Neden Önemlidir?
Öz liderlik, bireyin içsel düşünceleri, inançları ve algıları üzerindeki kontrolünü artırarak yaşamın her alanında daha etkili olmasını sağlar. Zihin sürekli olarak yorumlar ve geri bildirimler üretir. Bu içsel diyalog, farkında olunmasa bile, tutumları ve davranışları doğrudan etkiler. Öz liderlik, bu içsel konuşmayı fark etmeyi, anlamayı ve olumlu yönde değiştirmeyi içerir.
Olumlu içsel konuşma, stresi azaltır, zihinsel ve fiziksel sağlığı iyileştirir ve yaşam süresini uzatır. Kendine liderlik eden bireyler, bilinçaltlarının düşüncelerini daha iyi anlar ve olumsuz düşünceleri olumlu olanlarla değiştirebilirler. Bu değişim, özgüveni, şefkati ve cesareti artırarak hedeflere ulaşma konusunda daha fazla motivasyon sağlar.
Öz liderlik, bireyin kendi kararlarını vermesi ve kendi yolunu çizmesi anlamına gelir. Bu durum, başkalarının yönlendirmesiyle hareket etmekten çok daha güçlü bir motivasyon ve bağlılık yaratır. Kendi istekleriyle hareket eden bireyler, tutarlı bir şekilde en iyi performanslarını sergilerler.
Öz Liderlik Nasıl Geliştirilir?
Öz liderliği geliştirmek, öncelikle kendini tanımaktan geçer. Günlük rutinleri ve alışkanlıkları gözden geçirmek, bu alışkanlıkların nedenlerini ve bireye sağladığı faydaları anlamak önemlidir. Alışkanlıkların bireyi istediği hayata mı götürdüğü, yoksa sadece sınırlı bir yaşama mı yönlendirdiği sorgulanmalıdır.
Güçlü ve zayıf yönleri dürüstçe değerlendirmek, bireyin kendini nasıl geride tuttuğunu ve bunun nedenlerini anlamasına yardımcı olur. Kendine şefkat göstermek, olumlu değişiklikler yaparken kendini sevmeyi ve kabul etmeyi içerir.
Öz Liderlik Becerileri

Karar Alma: Doğru kararlar almak, bireyi doğru yöne yönlendirir ve hedeflere ulaşmayı kolaylaştırır.
Hesap Verebilirlik: Hataları kabul etmek, eksiklikleri gidermek ve yaşamın sorumluluğunu üstlenmek.
Öz Denetim: Duyguları ve tepkileri kontrol edebilmek, bilgi, akıl ve hedeflere odaklanmak.
Enerji Üretimi: Motivasyonu yüksek tutmak ve sürekli enerji akışı sağlamak.
Açık İletişim: Kendisiyle ve başkalarıyla açık ve net bir şekilde iletişim kurabilmek.

Bu beceriler, öz liderlik yeteneklerini geliştirerek başarıya ulaşmayı destekler.
Öz liderlik, modern iş dünyasında ve kişisel yaşamda başarıya ulaşmak için vazgeçilmez bir beceridir. Kendini yönetebilen, düşünen, motive eden ve doğru kararlar alabilen bireyler, her zaman bir adım öndedir. Bu blog yazısında bahsedilen yöntemleri ve becerileri geliştirerek, siz de öz liderlik yolculuğunuzda önemli adımlar atabilirsiniz. Unutmayın, kendine liderlik etmek, başkalarına liderlik etmenin temelidir.


Blogumu Nasıl Oluşturdum?
Eser SEVİNÇ — Sat, 05 Apr 2025 00:00:00 GMT
This rendering was automatically generated by Frosti Feed and may have formatting issues. For the best experience, please visit: https://esersevinc.com.tr/blog/blogumu-nasil-olusturdum/
 import Diff from "../../components/mdx/Diff.astro";
Son birkaç haftadır üzerinde aralıklı olarak çalıştığım blogumu bu hafta itibarıyla aktif hale getirdim. Mevcut eksikliklerine rağmen, şu anki haliyle tatmin edici bir seviyeye ulaştığını ve sorunsuz bir şekilde çalıştığını gözlemlemekteyim.
Blog altyapısı olarak Astro.Build 'ı tercih ettim. Astro ile Google IDX'in blogunu incelerken tanıştım ve statik web sitelerine olan ilgimden dolayı oldukça beğendim. Statik web sitelerine olan bu ilgim, 2000'li yıllarda HTML ve CSS ile oluşturduğumuz basit web sitelerini anımsatıyor.
Astro'da sıfırdan bir tema oluşturmak yerine, hazır bir tema ile başlamanın daha pratik olacağını düşündüm. WordPress veya Blogger gibi platformlarda bulunan zengin tema seçeneklerine kıyasla daha sınırlı sayıda tema barındırsa da, mevcut temaların ihtiyaçları karşılayacak nitelikte ve estetik olduğunu düşünüyorum. İhtiyaçlarınıza uygun ücretsiz veya ücretli temaları keşfetmek için Astro'nun web sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Kullandığım tema, EvaSunMaple kullanıcısı tarafından geliştirilen Frosti Template 'tir.
Temada kullanılan diller şu şekildedir:



Dil
Yüzde



Astro
%76.2


TypeScript
%10.0


SCSS
%6.5


JavaScript
%4.8


MDX
%2,5


Kodu incelediğimde, anlaşılır, iyi düzenlenmiş ve özelleştirilebilir olduğunu gördüm. Şu an için tema üzerinde kapsamlı bir kişiselleştirme yapmadım. Özellikle temanın Türkçeleştirilmesi konusunda henüz kararsızım.
Temadaki koyu ve açık renk şemalarını değiştirmek oldukça kolay, bu da takdir ettiğim bir özellik.
Temanın geliştiricilere odaklanmış yapısı nedeniyle, birçok GitHub bağlantısı içeriyordu. Profesyonel bir yazılımcı olmadığım ve GitHub'da yayınlayacak düzeyde bir çalışma yapmadığım için bu GitHub kartlarını kaldırdım.
Henüz kişisel zevkime uygun bir logo tasarlamadım, ancak en kısa sürede bu konuya eğileceğim. Hem karanlık tema için hem de aydınlık tema için ayrı ayrı logo tasarımı yapacağım.
İletişim için doğrudan e-posta gönderme seçeneği yerine, sosyal medya hesaplarının bağlantılarını ve basit bir iletişim formu içeren bir iletişim sayfası oluşturdum. Şu an için en temel haliyle eklediğim bu formu, gelecekte daha gelişmiş özelliklerle özelleştirmeyi planlıyorum. Örneğin, mesaj yazıldıktan sonra sayfada kalan ve reCAPTCHA özelliği içeren bir form kullanmak daha kullanışlı olacaktır.
Blog gönderilerine yorum ekleme özelliği konusunda da kararsızım ve muhtemelen bu özelliği eklemeyeceğim.
Son olarak, anasayfada en son yayınlanan blog yazılarını listeleyen bir özellik eklemek istiyorum.
Temanın kullanışlı olmasının nedenlerinden biri de MDX desteği sunmasıdır. Markdown içerik oluşturmayı seviyorum. MDX'e aşina değilseniz, Markdown ve JSX'in birleşimi olarak düşünebilirsiniz. Markdown'un gelişmiş bir versiyonu olan MDX, kullanıcılara içeriklerine özel React öğeleri ekleme imkanı sunarak süper güçler kazandırır. (React veya React.js, 2011 yılında Facebook tarafından geliştirilen, kullanıcı arayüzü oluşturmaya yarayan, açık kaynak kodlu bir JavaScript kütüphanesidir.)
MDX ile etkileşimli widget'lar oluşturarak bunları blog yazılarına ekleyebilirsiniz.
Örneğin:

Blogun tüm dosyalarını GitHub üzerinde saklıyor ve Netlify üzerinden yayınlıyorum.
Netlify, belirli bir trafik sınırına kadar ücretsiz kullanım imkanı sunarak GitHub web projelerinizi ücretsiz bir şekilde hayata geçirmenin kolay bir yolunu sunar.
Netlify'de ücretsiz URL ve SSL tanımlama imkanı da bulunmaktadır.
Netlify'de bir GitHub projesi yayınlamak, hızlı ve kullanıcı dostu bir işlemdir.
Tüm bunları da; 3 farklı bilgisayar kullanıdığım için ve fazla kodlama yapmayacağımı düşünerek daha pratik olması açısından yerelde Visual Studio Code yerine Google IDX kullarak oluşturdum.
Bu sayede çalıştığım bilgisayardan hızlıca erişim sağlayıp yazı yayınlayabiliyorum.
Özetler:

Blog yayına alındı, Astro altyapısı kullanıldı.
Frosti teması kullanılıyor, kişiselleştirme çalışmaları devam ediyor.
İletişim sayfası oluşturuldu, logo tasarımı yapılacak.
MDX desteği sayesinde etkileşimli içerikler eklenebiliyor.
Google IDX ile düzenleniyor.
GitHub ve Netlify kullanılarak yayın yapılıyor.

Yasa	Açıklama	Projelerde Kullanım
Hofstadter Yasası	İşler her zaman planlanandan daha uzun sürer, hatta Hofstadter Yasası'nı dikkate alsanız bile.	Gerçekçi zamanlamalar oluşturun, tampon süreler ekleyin, yinelemeli planlamayı kullanın, geçmiş verilerden öğrenin ve esnek olun.
Gates Yasası	İnsanlar bir yılda neler başarabileceklerini abartır, on yılda neler başarabileceklerini ise küçümser.	Gerçekçi kısa vadeli hedefler belirleyin, uzun vadeli vizyonu koruyun, stratejik planlama yapın, inovasyonu ve uyarlanabilirliği teşvik edin ve sürekli öğrenme ve gelişmeye yatırım yapın.

Kavram	Odak Noktası	Örnek
Anonimlik	Kimliği gizleme	Bir isim kullanmadan forumda yazmak
Gizlilik	Veri erişimini kontrol etme	Sosyal medya hesabınızı "özel" yapmak
Güvenlik	Veriyi koruma	Şifreli mesajlaşma uygulaması kullanmak

Ayar	Ne kontrol ediyor?
`browser.ml.enable`	Firefox'un yerleşik makine öğrenme platformu için ana anahtar. Bunu kapatmak, tüm yapay zeka özelliklerini devre dışı bırakır.
`browser.ml.chat.enabled`	Yapay zeka chatbot entegrasyonunu sağlar.
`browser.ml.chat.sidebar`	Kenar çubuğunda AI sohbet panelini gösterir.
`browser.ml.chat.shortcuts`	Seçili metinden veya kısayollardan sohbeti başlatmanızı sağlar.
`browser.ml.chat.page`	Metni vurguladığınızda sayfa içi sohbet menüsünü çalıştırır.
`browser.ml.chat.page.footerBadge`	Sayfanın alt kısmında yüzen rozeti görüntüler.
`browser.ml.chat.page.menuBadge`	Sayfa menüsünde “AI’ya Sor” rozetini gösterir.
`browser.ml.chat.menu`	Sağ tıklama menülerine “Bunun hakkında sohbet et” seçeneği eklendi.
`browser.ml.linkPreview.enabled`	Yapay zeka tabanlı bağlantı önizlemeleri ve önerileri oluşturur.
`extensions.ml.enabled`	Tarayıcı eklentilerinin Firefox'un ML API'sini kullanmasına izin verir.
`browser.ml.pageAssist.enabled`	Yapay zeka “sayfa yardımcısı” özetleyicisini/yardımcısını çalıştırır.
`browser.tabs.groups.smart.enabled`	Sekmelerinizi otomatik olarak gruplamak ve etiketlemek için yapay zekayı kullanır.
`browser.tabs.groups.smart.userEnable`	Kullanıcıların akıllı sekme grupları özelliğini manuel olarak açıp kapatmalarına olanak tanır.

Özellik	ActivityPub	AT Protocol
Standart	W3C Onaylı	Bluesky Özel Geliştirme
Veri Taşıma	Web standardları (JSON-LD/HTTP)	Özel mesajlaşma formatı
Odak	Platformlararası federasyon	Hesap taşınabilirliği

Avantajlar	Dezavantajlar
Merkeziyetsizlik ve bağımsızlık	Kullanım ve yapılandırma zorluğu
Veri sahipliği ve gizlilik	Protokol uyumsuzlukları
Platformlar arası iletişim	Büyük platformlara ulaşımda sınırlılık
Güçlü gizlilik ve güvenlik	Teknik bakım ve maliyetler
Topluluk ve yerel çözümler	Yaygınlık ve kullanıcı tabanı sınırlaması

Dil	Yüzde
Astro	%76.2
TypeScript	%10.0
SCSS	%6.5
JavaScript	%4.8
MDX	%2,5