Telefonlar birer araçtı ve ilk çıkış noktası da birer araç olarak tasarlanmıştı ta ki telefonlar akıllanana kadar…
Sonra işler değişti…
80’li yıllarda evlerde telefonların yaygınlaşmaya başlamasını hayal meyal de olsa hatırlıyorum. Dedemin evinde çevirmeli telefon vardı, bize de tuşlu kırmızı bir telefon bağlanmıştı, büyük bir lükstü, uzaktaki birisinin sesini duymak. Çünkü telefonlar olmadan önce mektup ve kartpostal ile haberleşebiliyorduk ki bir mektubun yerine gitmesi ortalama bir ay olarak düşünebilirsiniz. Bugün iletişim hızını düşününce ne kadar uzun bir süre geliyor insanın kulağına. Düşünsenize birisi ile karşılıklı haberleşmenin süresi ilk mektup gönderenin açısından 2 ay o da en erken ihtimalle mektubunuza hemen yanıt dönüp, postaneye gidip mektubunu gönderir ise.
Daha sonra araç telefonları çıktı, bunlar pek yaygın değildi, genelde ultra lüks yaşayanlar ve gerçekten iş insanlarının o maliyete katlanacağı bir araçtı.
Sonra cep telefonları çıktı, pahalıydı ama çalışan bir insanın ulaşabileceği bir mahiyetteydi.
Araç telefonları ve sonrasında yaygınlaşan cep telefonlarının asıl amacı hareket halinde iken telefon görüşmesi yapabilmek içindi. Bugünü düşündüğümüzde, cep telefonlarından en az beklediğimiz işlev hareket halinde iken telefon görüşmesi yapmak.
Cep telefonları ile birlikte telefon görüşmesine ilave olarak mesajlaşma diye bir şey de girdi hayatımıza.
Backberry telefonlar ile e-posta gönderme özelliği eklendi. iPhone, iPod’un temel özelliklerini cep telefonuna ekledi ve artık cep telefonu sadece telefon değil, müzik dinlediğimiz, fotoğraf çektiğimiz, not aldığımız, hesap makinesi olarak kullandığımız ve hatta haritalarla yol bulduğumuz bir araca dönüştü.
Eskiden yol bulmak zordu ama bulunuyordu bir şekilde, yollar ve trafik azdı, belirli noktalardan ilerlenerek bir şekilde bulabiliyorduk, ama artık haritalar olmadan bulmak neredeyse imkansız.
Neyse, sonra sosyal medya girdi hayatımıza ve telefonlar ile ilişkimiz bambaşka bir noktaya evrildi. Her geçen gün ekran bağımlısı olmaya başladık. Benim gibi telefonsuz hayatı da yaşamış olanlar bir şekilde bağımlılıktan kurtulmayı düşünebiliyor, bunun yollarını arıyor, bazen iç güdüsel olarak çözümler üretebiliyor ama telefonlu bir dünyaya doğmuş kişiler için bunun bağımlılık olduğunun farkına varmaları bile çok zor.
Ama endişelenmeyin, telefonları tekrar bir araç haline getirebiliriz ve bunu ihtiyaçlarımıza göre farklı seviyelerde yapabiliriz, tercih size kalmış durumda, bir seviye belirleyip seviyenizi arttırabilir ya da düşürebilirsiniz, bu nasıl yaşamak istediğinize bağlı.
Telefonu, tekrar telefon olarak kullanmaya dönebilirsiniz veya o kadar da değil temel ihtiyaçlarımı da telefonumdan hallede bilmeliyim de diyebilirsiniz ya da ben bağımlıyım ve bundan da zevk alıyorum da diyebilirsiniz.
İşte aşağıdaki yöntemler ile telefon ile ilişkinizi belirlemek için bazı sınırlar çizebilirsiniz.
- Sadece Telefon: Telefon uygulaması ve Mesajlar uygulaması dışında tüm uygulamaları kaldırın. İnternet paketinizi iptal edin, ve store’dan “Snake 2” (veya benzeri) basit bir oyun yükleyin. 90’lardaki gibi bir hayat yaşayın.
Alternatif: Akıllı telefondan tamamen vazgeçin ve basit tuşlu bir telefon edinin. Belki 3310 bulamayabilirsiniz ama asker telefonu denilen telefonlar mevcut. - Basit Telefon: Hâlâ temel olarak bir telefon olan ancak aynı zamanda günlük yaşamın temel ihtiyaçlarını karşılamanız için de size yardımcı olan bir telefon: Telefon ve Mesajlaşma (Whatsapp dahil) uygulaması, Saat uygulaması (Alarm ve Zamanlayıcı), Haritalar uygulaması, Müzik uygulaması, Notlar uygulaması, Takvim uygulaması, (evet, e-postayı dahil etmiyoruz, e-posta ile başka başka şeyler karşınıza zorunlu olarak çıkar, diğerlerinde hangi içeriğe gitmek istediğinizi siz seçiyorsunuz, e-postada size gelen e-posta karar veriyor)
- Hayatı Kolaylaştıran Telefon: Basit Telefon uygulamalarının yanı sıra bir Tarayıcı uygulaması, Sesli Notlar uygulaması,, E-posta uygulaması ve Bankacılık uygulamalarını da içerir. Bu bir verimlilik aracıdır, işlerinizi kolaylaştırır ama sadece işlerinizi… Size alakanız olmayan bir içerik belki sadece e-postanız ile gelir, onda da sosyal medya hesaplarınızın olduğu e-postanızı kullanmamanızı ya da sosyal medya hesaplarınızdan e-postanıza gönderilen bildirimlerin hepsini kapatmanızı öneririm)
- Son Model Akıllı Telefon: Sınır yok, her istediğini yapabilir, her uygulamayı yükleyebilirsiniz bağımlılık yapan sosyal medya uygulamalarıyla dolu ve çoğunlukla bağımlılık yaratan oyunlar ile çevrelenmiş mükemmel ultra süper bir akıllı telefon. Sonuç olarak, günümüz toplumunun dikkat odaklı beklentilerine uygun olarak kullanılıyor.
Yukarıdakilerden birisini seçebilirsiniz, bir üste veya bir alta geçebilirsiniz.
Burada dikkat edilecek nokta anlaşılmıştır diye düşünüyorum, bazı uygulamalardan vazgeçmeniz gerekir, biraz ondan biraz bundan bir şeyler ekleyeyim dediğiniz genelde bir üste kaymış olursunuz.
Ben şu an için telefonumu “Hayatı Kolaylaştıran Telefon” modunda kullanıyorum.
Çünkü işim gereği e-postalarıma anlık ulaşmam gerekiyor, teams ve onenote kullanmam gerekebiliyor.
Bunun haricinde, youtube’dan bir şeyler dinliyorum (izlemiyorum podcast türünde sadece dinlenebilecek içerikler), müzik dinliyorum, özellikle bankacılık işlemlerini çok kullanıyorum, whatsapp’dan tanıdıklarım ile mesajlaşıyorum, fotoğraf çekiyorum, rss okuyucumdan takip ettiğim blogların yazılarını okuyorum, e-kitap okuyorum, belki de vakit bulduğumda en çok yaptığım şeylerden birisi e-kitap okuyup arka planda müzik dinlemek oluyor, mesela oyun hiç yok telefonumda oyun oynamıyorum vb…
Tüm bunlara ve iyi niyetime rağmen yine de fazlaca telefon kullandığımı düşünüyorum. Bazen instagram uygulamasını kurup manyak gibi reels baktığım olmuyor değil.
Akıllı telefonlar artık bir çok konuda vazgeçilmezimiz noktasında olmasından kaynaklı bir araç, bu kadar çok kullanmamız da bu hiçte şaşırtıcı olmasa gerek.
Her şeye rağmen fazla kullandığımda, özellikle instagramda vakit geçirdiğimde, zamanımın boşuna akıp gittiğini hissediyorum, aklımın gereksiz şeylerle meşgul olup, içerik yazmada, resim yapmada yaratıcılığımı körelttiğini hissediyorum, spor yapabileceğim kadar süreyi telefon başında gereksiz şeyler tüketerek geçirmek vicdanımı rahatsız ediyor.
Son olarak ben olabildiğince boş şeyler ile vakit geçirmeden hayatımı kolaylaştıracak bir araç olarak kullanmaya özen gösteriyorum, belki bu içerik size de bazı noktalarda yardımcı olur.
Evet, doğru; telefonlar birer araçtır. Onları akıllıca kullanmak bizim elimizde!
Bu yazıyı paylaşarak daha fazla kişiye ulaşmasını sağlayabilirsiniz.